Поиск

ot 1. geogr. Daryo yoki koʻlga quyiladigan, uni tashkil etadigan irmoqlar majmui hamda shu daryo yoki koʻl atrofidagi mazkur irmoqlardan suv oladigan hudud (territoriya).

Amudaryo havzasi. Issiqkoʻl havzasi. Chirchiq havzasi.

Naymandan tortib to Mirzaorolgacha daryo boʻyidagi yerlarni avvallari ekkan dehqonlar daryo boʻyidagi qatorasiga ketgan katta-kichik beshta havzaga oʻrnashgan boʻlib, bu havzalarning har biri bir mahalla, hammasi Kapsanchilar qishlogʻi deb ataladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Suv yoʻlini toʻsish, toʻgʻon qurish yoʻli bilan hosil qilingan katta sunʼiy koʻl; suv ombori.

Qayroqqum suv havzasi.

Bu suv havzalari, kanallar suv omborlari va daryolarni loyqa bosishiga sabab boʻlib, xalq xoʻjaligiga maʼlum zarar yetkazmoqda. — Fan va turmush

3. geol. Toshkoʻmir, ruda kabi yerosti boyliklari koʻp boʻlgan keng bir hudud.

Toshkoʻmir havzasi. Ruda havzalari.

4. Atrofi baland, oʻrtasi tovoq shaklidagi past, keng maydon.

Bu pastqamlik xiylagina katta havza boʻlib, uning tevarak-atrofida past-baland uylar, egri-bugri devorlar, bular orasida soʻppayib turgan yakka-dukka daraxtlar koʻrinar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

5. s.t. q. Basseyn.

Respublikamizda stadionlar, suzish havzalari sport maydonchalari soni muttasil koʻpayib bormoqda. — Gazetadan

Talabalar madaniyat saroyi, sport kompleksi, suzish havzasi xizmatidan bemalol foydalanadilar. — Gazetadan

jugʻrofiy va ekologik izlanishlarda qoʻllaniladigan usullar yigʻindisi boʻlib, asosida jugʻrofiy qobiqning kontinualligi tushunchasi yotadi. Bunda suv oqimi asosiy birlashtiruvchi (integratsion) omil hisoblanadi. H.yo.-ga koʻra jugʻrofiy qobiqning fazoviy tuzilishi har xil darajali havzalarning iyerarxiya tizimi sifatida tasavvur qilinadi. H.yo. balans hisob-kitoblari uchun qulaydir. Bunda havza maydoniga tushadigan yogʻinlar – balansning kirim, daryo oqimi esa – chiqim qismini tashkil qiladi. Shu bilan birgalikda bunday yechimni qoʻllash zol va karst hodisalari rivojlangan hududlarda maʼlum darajada cheklangandir.

suv harakatining sustligi yoki uning butkul harakatsizligi bilan tavsiflanuvchi quruqlikning botiq qismida joylashgan suv obyekti; odatda tabiiy suv havzalarini, yaʼni chuqurlikda tabiiy ravishda yigʻilgan suvlarni (koʻllar, keng maʼnoda dengiz va okeanlar) va sunʼiy suv havzalarini — yer yuzasidagi sunʼiy yoki tabiiy chuqurliklarda atayin toʻplangan suvlarni (suv omborlari, hovuzlar) ajratadilar.

muayyan daryo yoki koʻlga yer yuzi va yer osti suvlari oqib tushadigan hudud. S.y.h. suv ayirgʻich bilan chegaralangan.

sayoz, yaxshi isiydigan, mahsuldorligi yuqori va biogen elementlar miqdori moʻlligi bilan ajralib turuvchi suv havzalari.

toʻgʻon, damba, shlyuz yoki boshqa toʻsiq bilan cheklangan suv yoxud botqoqlik massasi.