Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«guldek» boʻyicha 131 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

121 ta
gul
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Yopiqurugʻli oʻsimliklarning urchish uchun xizmat qiladigan, gulband, kosachabarglar, tojbarglar, changchilar va urugʻchidan iborat qismi.

Olma guli. Nok guli.

Nurining hovlisidagi giloslar gullagan. Ularning oppoq, koʻrkam gullari quyosh nurida juda nafis tovlanar. Oybek, — Tanlangan asarlar

2. Atirgul va umuman ziynat uchun ekiladigan yoki tabiiy, oʻzi oʻsadigan gulli oʻsimliklar; chechaklar.

Pushti gul. Oq gul. Qoʻqon gul. Tikansiz gul boʻlmas, mashaqqatsiz — hunar. — Maqol

Dala yoʻlining ikki tomonidagi bogʻlar tutash gullar bilan qoplangan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Supalarning oralariga, atrofiga anvoi gullar ekilgan. — A. Qahhor, Asror bobo

3. Biror narsaga tabiatdagi gullar shaklida chizib, tikib, bosib yoki oʻyib tushirilgan bezak, naqsh; ornament.

Tez kunda albomning varaqlari fotosuratlarga va boʻyoq qalamda chizilgan gullarga bezandi. — H. Nazir, Choʻl havosi

Mehrini esa doʻppisining gulidan tanidi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

4. Goʻzal.

Tulni gulga qoʻsh. — Maqol

Ikkovi ham uzilmagan gul. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bermagil yovuzlarga bir daqiqa xushnudlik, Gul Vatanning mard oʻgʻli, koʻkragingni qalqon qil. — Gʻayratiy

5. (1-sh. egalik qoʻshimchasi bilan murojaat shakli) Yor, sevikli ayol.

Gulim, senga aytar soʻzim bor.

Maktubimga javob yozmading, dildor, gulim ham bahorim sensan, — Gulbahor. M. Alaviya.

6. (3-sh. egalik qoʻshimchasi bilan) Eng yaxshisi, sarasi; fayz kirituvchisi, qizituvchisi.

Yigit (lar)ning guli. Ziyolilarning guli.

Shoh qiz, shakar qiz, qizlarning guli, Qoshlaringni koʻrsatgil, men uning quli. — S. Ayniy, Doxunda

Yigitali kelin-kuyovning maqsadi, borar manzilini bilsa ham, ularning salomlariga alik olgach, koʻngil uchun soʻradi: — Ha, yigitning guli, yoʻlingiz boʻlsin? — T. Malik, Ajab dunyo

Fasli bahor. Qoʻshnim Gʻafur Gʻulomning ellik yilligi. Oʻshanda Bulbul Mamedov toʻyxonaning guli boʻlgan edi. — H. Nazir, Maftuningman, Ozarbayjon.

7. Bahorda, gullar ochilganda, marhum xotirasiga bagʻishlab uning yiliga qadar oʻtkaziladigan marosim.

Cholning yostigʻi tagidan topilgan pul uni koʻmib kelishgagina yetdi. Hali bu yoqda uchi, yettisi, yigirmasi, fotihaxonligi, shakligi, iftorligi, ikki hayiti, guli, qovoq oshi, qovun-uzumi, yil oshisi, oq solar va hokazolar bor. — M. Osim, Tilsiz guvoh

  • Qizil gul
  • Tuvak gul Tuvakda oʻstiriladigan xonaki gul.
  • Gul tashlamoq 1. Gul-naqsh bilan qoplanmoq (qishda muz naqshi bilan qoplangan oyna haqida); Non gul tashlabdi.
  • Gul qilmoq Yashnatmoq, obod qilmoq; qizitmoq. Xarob boʻlgan roʻzgʻorni Ishlab-ishlab gul qilgan. — OysuluvOʻlan aytib, toʻylarni gul qilasiz, Bu xizrni oʻzingizga pir qilasiz. — Oq olma, qizil olma.
  • Oʻn gulidan bittasi ham ochilmagan Yosh, navqiron odam haqida. Ana shu xayollar Begimxonni bezovta qilardi: — Un gulimdan bir gulim ochilmay turib, tul boʻlib qoldimmi?! — deb oʻksindi u. — I. Rahim, Chin muhabbat.
  • Qoʻli gul Har ishga mohir, oʻz ishining ustasi. Zokir ota, shubhasiz, juda tajribali paxtakor, qoʻli gul odam. — A. Qahhor, Xotinlar
Toʻliq maqola →
gula

ot Toʻqimachilik dastgohida tanda iplarini ikkiga ajratib, ular orasidan moki oʻtkazishga xizmat qiladigan moslama.

Ertasi kechqurun gula toʻgʻrilab oʻtirsam, eshikni birov taqillatdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 121 →

Taʼriflar ichida

7 ta
kutmoq

kut Moʻljallangan narsa yoki shaxsning paydo boʻlishini, kelishini yoki uchrashini umid qilgan, unga koʻz tikkan holda maʼlum vaqt biror joyda turmoq; poylamoq. Samolyot

orabuzar

orabuzar Kishilar orasidagi munosabatni buzuvchi, kishilarni bir-biriga yomonlab, ular oʻrtasida ixtilof tugʻdirishga urinuvchi. — Bu gapni orabuzar Salima oʻylab topgan

qalangʻi-qasangʻi

qalang‘i-qasang‘i Qasangʻi Juda koʻp qalangʻi-qasangʻilarga madad qoʻlini choʻzdi. N. Qobil, Unutilgan sohillar Shokirvoy guldek xotini va farzandlari boʻla turib, tekin

parnik

parnik Ertapishar sabzavot, rezavor ekin va gul ekib oʻstirish uchun qurilgan, oynavand yoki shaffof plyonka bilan yopilgan joy, xona. Parnik va teplitsalarda koʻchatlar

yotoq

yotoq Yotadigan joy, oʻrin, xona. Yotogʻing boʻlsin guldek, Oʻzing tur yorugʻ kundek. Q. Muhammadiy Kuldi goʻzal tongning yuzi, Qushlar turdi yotogʻidan. Gʻayratiy Tashki

boʻy-bast

bo‘y-bast juft. s. Boʻyi-bastingga onaginang qoqindiq boʻlsin, Mamadalijon. N. Safarov, Olovli izlar Koʻz oʻngida butun boʻy-basti, goʻzalligi va tarovati bilan Qirmizxon

Hammasini koʻrish · 7 →

Ertaklar

3 ta
Eplik bilan seplik
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda ikki oʻrtoqning turmush tarzi orqali eplik va seplik tushunchalari qiyoslanadi. Unda uy-roʻzgʻor ishlariga chaqqonlik va saranjom-sarishtalikning

Orzijon bilan Qambarjon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qambarjon tushida koʻrgan Orzijon ismli malikaga oshiq boʻlib, uni topish uchun uzoq yoʻlga otlanadi. Uning sarguzashtlari davomida turli qiyinchiliklar va sino

Tohir va Zuhra
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshoh va vazirning farzand koʻrish orzusi, ularning bolalari Tohir va Zuhraning taqdirlari, ularning cheksiz muhabbati va fojiali yakuni tasvirlana