sft. Biror fikrga ega boʻlmagan; fikri yoʻq;
Поиск
По запросу «fikrsiz» — результатов: 29
Фильтр
Словарные статьи
28ot 1. Biror narsa, hodisa yoki kimsa haqida oʻy, xayol.
Fikri ravshanning soʻzi ravshan. — Maqol
Hanifaning fikri bir zumda ayqash-uyqash boʻlib qoldi. — Saodat
[Puri] Tili bilan Fazliddinga har xil yoqimli soʻzlar soʻzlasa ham, fikri boshqa yoqlarda kezdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Biror narsaga nisbatan munosabatni, uni baholashni ifodalaydigan hukm, xulosa.
Yaxshini koʻrib, fikr qil, yomonni koʻrib, shukur qil! — Maqol
Boring, qozingizni topib, oʻz fikringizni ayting. — U. Ismoilov, Saylanma
U Boʻtayevning fikriga qoʻshila olmadi. — Yoshlik
3. Biror masala, ish yuzasidan beriladigan taklif; maslahat.
Bu ish yuzasidan qanday fikr berasiz?
Mohira oyim eridan fikr soʻrash oʻrniga qiziga arz qiladir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Alamazon gazetadan Akbarning turkum sheʼrlarini oʻqib, fikr bildirgisi kelib qoldi. — A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat
4. Biror narsaga erishish, biror ishni amalga oshirish haqidagi niyat, maqsad.
[Salimboyvachcha] Gulnorning axloqsiz qiz ekanini oʻsha vaqtda fosh etishga jazm qilgan boʻlsa-da, bu fikridan darrov voz kechishga majbur boʻlgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Qoʻrchiboshi uch tomoni devorday tik qoyatosh boʻlgan toqqa taxtiravon ishlatish fikridan qaytdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
5. Narsa va hodisalarni taqqoslab oʻrganish, mulohaza yuritish natijasi; toʻxtam, qaror.
Demak, erkaklar hamma narsa toʻgʻrisida oʻylab, bir fikrga kelishgan. — Oybek, Tanlangan asarlar
— Men oʻzim ham shu fikrga kelgan edim, — dedi Meʼmor. — Mirmuhsin, Meʼmor
Har qanday inson oʻz fikrini bildirib, qalbini yozishga haqli. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv
Boshliq oʻz fikriga ega boʻlmasa, qoʻgʻirchoqqa aylanadi. — Sharq yulduzi
6. Tushuncha, bilim; ong, aql.
Olamning tuzilishi haqidagi fikrimiz takomillashmoqda.
— Agar kishi aqlni, fikrni kitobdan olmasa, qayoqdan oladi? — dedi Elmurod. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Aqli, fikrining teranligini koʻzlari aytib turardi. — S. Zunnunova, Olov
7. Jamiyat hayoti va tabiatni tushunish yoʻsini; dunyoqarash, maslak.
Otamning, ham oʻzimning qanday fikr va maslak kishisi ekanligimizni aytib oʻtmoqchi boʻlaman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Uni oʻqidingizmi, insof bilan ayting, asarda qanday zararli fikr bor. — Oybek, Nur qidirib
8. -cha (egalik qoʻshimchasi va affiksi bilan) krsh. s. vzf.
Aytilayotgan fikrning saysi shaxsga tegishli ekanligini bildiradi. Mening fikrimcha, vatanparvarlik tarixni oʻrganishdan boshlanadi. — Fan va turmush
- Fikrga tolmoq (yoki ketmoq, choʻmmoq, shoʻngʻimoq) Qattiq oʻylanib, xayol surib qolmoq. Tashqariga chiqqandan keyin, [Kumush] ayvonning tumshugʻiga oʻtirdi va oʻng qoʻlining kaftiga yuzini olib, fikrga toldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarAflotun tanburni chalib, fikrga shoʻngʻibdi. — Oybek, Tanlangan asarlar[Otabek] Birmuncha vaqt fikrga ketib oʻtirgandan soʻng soʻradi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Fikr yurgizmoq (yoki yuritmoq) Biror xulosaga kelish maqsadida narsa yoki hodisalarni taqqoslamoq; ular haqida oʻylamoq, mulohaza qilmoq. [Shoqosim:]Xotinimni ham kambagʻallik yiqitdi, bu yerdagi ogʻir ish nobud qildi. Bu tomonlarga andak fikr yurgizib, keyin gapiring, Yormat aka. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Fikr olishmoq Biror masala yuzasidan bir-biri bilan maslahatlashmoq, fikrlashmoq. Fikr olishuv natijasida ular shunday qarorga kelishdi: Hakimboyvachcha onasining arvohiga xatmi qurʼon qiladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Fikriga tushmoq Biror narsaga erishishga, biror ishni amalga oshirishga bel bogʻlamoq, jazm qilmoq, shu ishning payiga tushmoq. Shundan keyin bir necha yor-doʻstlari, toʻy chiqimini oʻzaro ustlariga olishib, uni uylantirish fikriga tushdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
1. Kısa ve özlü anlatımı olan güldürücü hikaye.LATIFA
2. Gazetelerin veya dergilerin belirli sütunlarında, ciddi veya eğlendirici yazı türü.OCHERK, HIKOYA
rvsh. kt. Xayolda tasavvur qilib, xayol bilan, xayolan. Fikran suhbatlashmoq.
U fikran xudoga nola qilardi. — K. Yashin, Hamza
Buvnisa xola fikran olamni kezib chiqdi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
sft. Fikrlash, fikr yuritish nuqtai nazaridan; maʼno jihatdan; maʼnoviy.
Fikriy izchillik. Gaplar orasidagi fikriy bogʻlanish.
shoir misralarda rang soʻzini takror keltirish orqali fikriy izchillikni taʼminlaydi. — OʻTA
sft. Biror kimsa, narsa yoki hodisa, jarayon haqida muayyan bir xulosaga kelish maqsadida mulohaza yuritmoq; oʻylamoq.
Qoʻrboshi bu xabarni eshitib, fikrlab, nor degani Goʻroʻgli boʻlishi kerak deb Avazxonni qamab, bandi qiladi. — Nigor va Zamon
Hayot faqat jang, mehnat emas, fikrlashdan ham iborat. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi
В определениях
1hukmron Oʻz hukmini oʻtkazadigan shaxs; hukmdor, hokim. [Xudoyor] Astoydil Musulmonqulning otaligʻidan qutulishni va mustaqil ravishda hukmron boʻlishni orzu etgan. A. Qo