ot
1.
Biror narsa, hodisa yoki kimsa haqida oʻy, xayol.
Fikri ravshanning soʻzi ravshan. — Maqol
Hanifaning fikri bir zumda ayqash-uyqash boʻlib qoldi. — Saodat
[Puri] Tili bilan Fazliddinga har xil yoqimli soʻzlar soʻzlasa ham, fikri boshqa yoqlarda kezdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2.
Biror narsaga nisbatan munosabatni, uni baholashni ifodalaydigan hukm, xulosa.
Yaxshini koʻrib, fikr qil, yomonni koʻrib, shukur qil! — Maqol
Boring, qozingizni topib, oʻz fikringizni ayting. — U. Ismoilov, Saylanma
U Boʻtayevning fikriga qoʻshila olmadi. — Yoshlik
3.
Biror masala, ish yuzasidan beriladigan taklif; maslahat.
Bu ish yuzasidan qanday fikr berasiz?
Mohira oyim eridan fikr soʻrash oʻrniga qiziga arz qiladir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Alamazon gazetadan Akbarning turkum sheʼrlarini oʻqib, fikr bildirgisi kelib qoldi. — A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat
4.
Biror narsaga erishish, biror ishni amalga oshirish haqidagi niyat, maqsad.
[Salimboyvachcha] Gulnorning axloqsiz qiz ekanini oʻsha vaqtda fosh etishga jazm qilgan boʻlsa-da, bu fikridan darrov voz kechishga majbur boʻlgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Qoʻrchiboshi uch tomoni devorday tik qoyatosh boʻlgan toqqa taxtiravon ishlatish fikridan qaytdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
5.
Narsa va hodisalarni taqqoslab oʻrganish, mulohaza yuritish natijasi; toʻxtam, qaror.
Demak, erkaklar hamma narsa toʻgʻrisida oʻylab, bir fikrga kelishgan. — Oybek, Tanlangan asarlar
— Men oʻzim ham shu fikrga kelgan edim, — dedi Meʼmor. — Mirmuhsin, Meʼmor
Har qanday inson oʻz fikrini bildirib, qalbini yozishga haqli. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv
Boshliq oʻz fikriga ega boʻlmasa, qoʻgʻirchoqqa aylanadi. — Sharq yulduzi
6.
Tushuncha, bilim; ong, aql.
Olamning tuzilishi haqidagi fikrimiz takomillashmoqda.
— Agar kishi aqlni, fikrni kitobdan olmasa, qayoqdan oladi? — dedi Elmurod. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Aqli, fikrining teranligini koʻzlari aytib turardi. — S. Zunnunova, Olov
7.
Jamiyat hayoti va tabiatni tushunish yoʻsini; dunyoqarash, maslak.
Otamning, ham oʻzimning qanday fikr va maslak kishisi ekanligimizni aytib oʻtmoqchi boʻlaman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Uni oʻqidingizmi, insof bilan ayting, asarda qanday zararli fikr bor. — Oybek, Nur qidirib
8.
-cha
(egalik qoʻshimchasi va affiksi bilan) krsh. s. vzf.
Aytilayotgan fikrning saysi shaxsga tegishli ekanligini bildiradi. Mening fikrimcha, vatanparvarlik tarixni oʻrganishdan boshlanadi. — Fan va turmush
