Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«эш» бўйича 1308 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

506 та
эш
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

1. Ўртоқ, ҳамдам, ёʻлдош, шерик

Кўп ўтмай, янги шаҳардаги бошланғич мактабга муаллим бўлиб кирди, билимли рус, қозоқ йигитларидан дўст-эш орттирди — А. Мухтор, Чинор

Ҳасратига қулоқ сол, ҳасратига бўлгил эш — Т. Тўла

Кўпинча бу ҳазил-ҳузулларда улар бир-бирига эш бўлишарди — Н. Норқобилов, Бекатдаги оқ уйча

3. Бола туғилгандан кейин тушадиган қобиқнинг қолдиғи; ёʻлдош

4. Эш (эркаклар исми)

Тўлиқ мақола →
эшмоқ
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

фл. 1. 1 Айлантириб, бураб, товлаб пишиқ қилмоқ; пишитмоқ, чийрамоқ; йигирмоқ.

Қамиш эшмоқ. Белбоғни эшиб боғламоқ. Арқон эшмоқ.

Мен ҳам тек турмасдим: пахтани чиғириқдан чиқарар, калава ўрар, пахта савар, ҳатто пилта ҳам эшиб берардим. — Ё. Шукуров, Қасос

Ҳаётхон бечора ип эшиб, марваридларни теришга ўтирди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

2. Ўрнига қўймоқ, ўринлатмоқ, қойил қилмоқ, қиймоқ.

Гапни эшади-да.

Гоҳо Юсуф амаким қўлига дуторини оларди-да, шундай эшиб чалардики, юрагимизни сув қилиб юборарди. — У. Икромов, Унутилмас хотиралар

  • Ип эшолмайди
Тўлиқ мақола →
эшак
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Якка туёқлиларга мансуб, қулоқлари узун, сутемизувчи, отдан кичик иш ҳайвони.

Эшак минганнинг оёғи тинмас. — Мақол

Бобоқул ҳам юкларини эшагига ортиб бўлган эди. — С. Анорбоев, Оқсой

Қишлоқ деҳқонлари қўқон араваларда, эшак араваларда ўрик, тут, терак саржинлари юклаб бормоқда эдилар. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

2. Бефаҳм, ҳеч нарсага қизиқмайдиган одам ҳақида.

Ишқи ёʻқ — эшак, дарди ёʻқ — кесак. — Мақол

3. (эшшак) Шу ҳайвонга нисбатли ҳақоратни билдиради.

4. Тўрт ёки кўп оёқли узун скамейка, ўтиргич.

Мулла Обид жавоб ўрнига кўл силтаб, Берди татар ўтирган ёғоч эшакнинг иккинчи бошига келиб ўтиради. — А. Қодирий, Обид кетмон

5. Чаён.

6. Харак.

Дутор эшаги.

7. Гимнастика машқлари учун белгиланган тўрт оёқли узун, усти чарм билан қопланган мослама; козёл.

  • Кўп гап эшакка юк Ортиқча гап-сўзнинг фойдасизлиги ҳақида айтиладиган ибора.
Тўлиқ мақола →
эшик
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Уй, хона, бино ёки ҳовлининг кираверишида ўрнатиладиган, очиб-ёпиб туриладиган қурилиш буюми.

Икки табақали эшик. Ўймакор эшик. Кабинет эшиги. Кўча эшиги. Ҳовли эшиги. Эшикни очмоқ. Эшикни тақиллатмоқ. Меҳмон келар эшикдан, Ризқи келар тешикдан. — Мақол

Дилдор шарт ўрнидан турди-ю, эшикни қарсиллатиб ёпиб чиқиб кетди. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Умуман, одам, жонивор, нарсалар жойлашадиган қурилма, мосламаларнинг кириб-чиқиладиган, очилиб-ёпиладиган қисми. Машинанинг эшиги. Самолётнинг эшиги. Қафаснинг эшиги.

Автобуснинг эшиги овозсиз очилди: — Марҳамат, чиқинглар. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

Бу ўртада соат эшиги очилиб, какку қуш чиқди-да: Какку! Какку!, деб яна кириб кетди. — У. Исмоилов, Сайланма

[Мирзакаримбой:] Эшигимда жуда кўп одамлар ишлаган. — Ойбек, Танланган асарлар

— Эшигини топа олдингизми? — Топдим. Айтганингиздек, унинг эшигини Тошкентда ҳар ким билар экан. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. Ташқари, ташқи майдон, кўча.

Эшик совуқ.

5. Бир мақсадга, ерга етишиш, эришиш ёʻли, имконият ёʻли.

Бахт эшиги кўриниб турибди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Барча орзулар эшиги деярли ёпиқ эди. — Н. Сафаров, Жасоратнинг туғилиши

  • Эшик супурмоқ 1. Ҳовли супурмоқ; Эшигимни супурсин бу Қўмондон, Бўлсин барча қилганига пушаймон. — Ҳ. Олимжон[Жамила:] Мен сизни ўла-ўлгунча дуо қилай, лойиқ кўрсангиз, чўрингиз бўлиб, эшигингизни супурай. — Ҳамза, Бой ила хизматчи
  • Эшикка чиқмоқ 1. Уйдан, хонадан ташқарига, ҳовлига чиқмоқ. Кўрпача ёзиб, уни ўтказгач, мен ҳозир, деб эшикка чиқиб кетди. — С. Кароматов, Олтин қумПазарбой эшикка чиқиб қараса, бу чодирдан бошқа чодирлар кўп, одамлар сон-саноқсиз — Ой-сулув
  • Эшик оға (ёки оғаси) Ўрта Осиё хонликларида хон саройидаги бош хизматкор; олий ҳукмдорнинг турли қабул маросимларини ўтказиш ишларига мутасадди бўлган шахс. Эшик оға кириб, аркони давлатнинг ҳозир бўлганини билдиргач, Ҳусайн Бойқаро киришга ижозат берди. Ойбек, — Навоий
  • Эшик қоқмоқ 1. Эшикни тақиллатмоқ; Баҳор эшик қоқяпти.Айниқса, эшик қоқиб ёз келди-ю, хаёл тўрт ёққа сочилиб, вақт етишмай қолди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 506 →

Таърифлар ичида

7 та
бирдан

бирдан Кутилмаган, хаёлга келмаган вақтда; тўсатдан, қўққисдан. Бармоқ сараклатиб, сўзга оғиз жуфтлаши билан, бирдан ёʻтали тутди. А. Обиджон, Аканг қарағай Гулма

гувламоқ

гувла Бурчакда чўян печка солярка сачратиб гувлайди. С. Сиёев, Ёруғлик Бир шамол турди-ю гувлаб адирдан, Тўзон-ла қопланди Дарғом осмони. Б. Бойқобилов, Ме

холос

холос юкл. Бори-ёʻғи, фақат, фақатгина. Шоирлар алдайди бизни, жонгинам, Баҳор доим эмас, уч ойдир холос. А. Орипов Икромжон ўз ишлари қолиб, Эш полвондан гапирар

хижолат

хижолат Уятдан ўзини ноқулай, ўнғайсиз сезиш; уялиш ҳисси. Ошно хижолатдан қизарди. М. М. Дўст, Лолазор — Вой, мени деб лойга беландингиз, — деди аёл хижолат би

Ҳаммасини кўриш · 7 →

Эртаклар

308 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ҳаммасини кўриш · 308 →

Шева материаллари

487 та
Аллабешик
Қашқадарё вилояти · Беланчак

Беланчак.

Чор
Тошкент шаҳри · Чор

пичоқчиликда — тақани тешганда чиққан темир увоқлари

Эшмоқ
Қашқадарё вилояти · ечмоқ

Ҳаммасини кўриш · 487 →