Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«ena» boʻyicha 845 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

766 ta
ena
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot Ona.

Keyin boraman devdim, enam: — Qoʻy oʻsha oʻqishingni. Bizzi zotda olim chiqmagan sira, — dedi. — S. Nurov, Narvon.

Toʻliq maqola →
enmoq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

fl. 1. 1 Past (quyi) tomon yoʻnalmoq; tushmoq.

Tarlon pastga enayotganda, old oyoqlari bukilib, yiqilib ketayin dedi. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

Kelinchak chorrahadan oʻtib, past koʻchaga enib ketdi. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa

Sobir yigitcha ortidan pastga enarkan, oyogʻi tortmayotganini his etdi. — N. Norqobilov, Bekatdagi oq uycha

2. Tegmoq, qoʻnmoq, oʻtirmoq.

toʻlqin zarralari sohil ustida uchib, sadaqayragʻochlarning yalangʻoch shox-butoqlariga enadi. — Y. Shamsharov, Toshqin

lablariga engan koʻz yoshlarini yalab, uv tortdi ayol. — N. Qilichev, Ustun

3. Paydo boʻlmoq, kirmoq.

Qozigʻiga mol bogʻlangan xonadonga baraka enadi. — S. Nurov, Narvon

Mezon shamolini yegan sapchalarga ham shira enadi. — S. Nurov, Narvon

Mamasaid ermisan erday boʻlib, vujudiga kuch enib baxt qushining boshiga qoʻnmoqchi boʻlayotganidan oʻzida yoʻq shod. — T. Sulaymon, Intizor

Toʻliq maqola →
en
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

EN narsaning koʻndalang koʻlami’. Taxtining eni 30 sm edi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli i:ŋ tarzida talaffuz qilingan boʻlib (ЭСТЯ, I, 352), oʻsha davrlardayoq ŋ undoshi n undoshiga almashgan, i: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolib, bu unli e unlisiga almashgan (Devon, I, 83); i:ŋ > i:n > in >

1. Narsalarning koʻndalang yoʻnalishdagi kattaligi; kengligi

Uyning boʻyi va eni. Eni bir metr, boʻyi ikki metr keladigan gilam

Eniga yigirma olchin joy olgan oʻn besh darichali kattakon chorxari uy ichida ellik chogʻli bek yigipiari gulxan soliboʻtirar edilar — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Bir kiyimlik gazlama

Ahmadoʻzi uchun bir jodi, bir targʻil sigir, bir kiyimlik enoldi — Gazetadan

3. Belgi, tamgʻa (adashtirmaslik uchun qoramol yoki qoʻy qulogʻida hosil qilingan kesik)

Toʻliq maqola →
enaga
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Kimsaning bolasini tarbiyalab katta qilgan xotin.

Ikki enaga sarpolarini koʻtarib, Zuhra orqasidan kirib keldilar. — S. Abdulla, Tohir va Zuhra

Kelishuvga binoan, Yigitali qizchani har kuni soat birlardan keyin yangi enaga qoʻliga keltirib beradigan boʻldi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 766 →

Taʼriflar ichida

11 ta
qirs-qirs

qirs-qirs Qirs Tun sovugʻi bilan qotgan loy oyoq ostida, siniq shisha parchasi kabi, qirs-qirs ushaladi. Oybek, Tanlangan asarlar Sekin-sekin oldinga ena-yotgan qoʻylar g

bebosh

bebosh Boshi (kallasi) yoʻq; boshi kesilgan, boshsiz. Bir sevgini aylarkanman fosh, Istamasman, sevgingiz aslo Haykal kabi boʻlishin bebosh. Sayyor koʻchma Aqlsiz, nodon.

attorlik

attorlik Attor narsalari, attorlar mollari sotiladigan joy. Undan attorlik doʻkoniga oʻtdi. Yoshlik Ena, mana bu attorlik, bazzozlikda bir yigit bor emish Luqmoni Hakim

chayqamoq

chayqa ayn. Chaymoq. Kunlardan birida bir toʻda bandi xotinlar togʻdan anhorga kir chayqagani tushishdi. S. Ahmad, Hukm U yon-bu yon tebratmoq. Boshini chayqamoq. Ulgʻay

mehmondoʻstlik

mehmondo‘stlik Mehmondoʻst ekanlik. Azaldan oʻzbek xalqi oʻzining mehmon-doʻstligi bilan mashhur. Gazetadan. Mehmondoʻstga xos xislat, xatti-harakat, mehmon kutishni oʻrn

boʻri

волк (самец); boʻri qarisa itga kulgi bo‘ladi посл. состарившийся волк становится посмешищем для собак; boʻri qulog‘i ovda погов. (букв. уши волка на добыче-охоте); соотв

Hammasini koʻrish · 11 →

Ertaklar

29 ta
Aql bilan davlat
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda Aql va Davlat oʻrtasidagi bahs tasvirlangan boʻlib, ulardan qaysi biri hayotda muhimroq ekanligi sinovdan oʻtkaziladi. Hikoya davomida bir bolanin

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Boyvachcha bilan pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Boʻz bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va

Duradgor bilan tikuvchi
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda hunarmand doʻstlar oʻrtasidagi raqobat va muhabbat hikoya qilinadi. Tikuvchi oʻz mahorati tufayli malikaga uylanib, podshohlikka erishadi.

Hammasini koʻrish · 29 →

Sheva materiallari

39 ta

Hammasini koʻrish · 39 →