Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«elab» boʻyicha 38 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

21 ta
elamoq

fl. 1. Elakdan oʻtkazmoq, elakdan oʻtkazib tozalamoq.

Bostirmada Ziyodaxon supra yozib, un elab oʻtirar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Toʻy arafasida kuni bilan qor yogʻdi, shunday elab yogʻdiki, koʻzlarni ochirmay qoʻydi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

2. (faqat boʻlishsiz shaklda — elamaslik) Eʼtibor (ahamiyat) bermaslik, nazar-pisand qilmaslik.

Zebixon oʻziga munosib yigit izlardi. Oyogʻi tagida oʻralashayotganlarni pisand qilmas, yoʻlini toʻsib, yigʻlab, dardini aytadiganlarni elamas edi. S. — Ahmad, Ufq

Xola qoʻshnisining gapini sirtdan elamagan boʻlsa ham, ammo ichidan zil ketdi. — L. Mahmudov, Vafo

3. Tebratmoq.

Zubayda boshini elab, yoʻq ishorasini bildirdi. — K. Yashin, Hamza

Toʻliq maqola →
elak

ot Un elash uchun ishlatiladigan, toʻr qoplangan yogʻoch gardishdan iborat uy-roʻzgʻor asbobi.

Sim elak. Qalin elak. Elakka kirgan xotinning ellik ogʻiz gapi bor. — Maqol

Ziyodaxon elakdagi kepakni ogʻzi tor xaltachaga ehtiyot bilan soldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

  • Elak boʻlmaslik Xizmat qila olmaslik, xizmatga yaramaslik. Qobiljon gap bilmaydi, gap bilmagandan keyin, elga elak boʻlmaydi. — Oʻ. Umarbekov, Yulduzlar
  • Elakdan oʻtkazmoq 1. Elab tozalamoq; elamoq. Xom yongʻoq poʻstlogʻini quritib, elakdan oʻtkazib, xinaning asiliga keling, deb yana pul topadi. — S. Ahmad, Saylanma;Bu yerning tabiati shunaqa, yangi kelganlarni elagidan oʻtkazib oladi — J. Abdullaxonov, Toʻfon
Toʻliq maqola →
elas

Sal-pal, sezilarsiz darajada.

Dadaqoʻzining ayanchli tovushi qulogʻiga elas chalindi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

Checha koridorda turib, baland karavotda yotgan erini elas tanidi. — Yoshlik

Toʻliq maqola →
elat

ELAT ’bir urugʻ-qabilaga mansub kishilar’; ’qabilalar birlashmasi’. Bu kishi mening e l a t i m b oʻ l a d i. □ Oʻzbek e l a t i XI asrda shakllangan. Bu soʻz el otidan jamlik maʼnosini ifodalovchi -(ä)t qoʻshimchasi bilan hosil qilingan deyiladi: el + ät = elät (ЭСТЯ, I, 343)

1. Kishilarning millat shakliga kelmasdan oldingi tarixiy birligi

Koʻpdir mamlakatda ellar, elatlar, Qadim va pokadim xalqlar, mshiatlar. A — Oripov, Yillar armoni

2. El, el-xalq, qabila. . Doriga tortdi, deb karvonlar aytdi

Qabila boshligʻi Oltinoy oʻz elatining toʻk, tinch boʻlishi uchun hamisha koygʻurarkan — "Oʻzbekiston qoʻriqlari"

3. Bir joyli yoki bir qabilaga, uruqqa mansub kishilar (bir-biriga nisbatan). Bu kishi mening zlatim

Elatlar maxorka oʻrab, huzur bilan torta boshladilar — Oybek, Quyosh qoraymas

Ha, elat, yotoqqa hammadan ilgari kiradigan odatingiz yoʻk edi, nima boʻldi? — V. Gʻofurov, Vafodor

4. Yurt, diyor; mamlakat. . ■■

El sevgan kishi elatga oksoqol boʻladi — Maqol

Menoʻlsam, seniki Jambil elatim. Harna borim, bari arkon davlatim — "Ravshan"

Borsang, obod boʻlar oʻsgan elating, Avj oladi ziyoda boʻp davlating — "Murodxon"

Toʻliq maqola →
elanmoq

fl. 1. Elamoq 1 feʼlining majhul va oʻzlik nisbatlari.

Elangan un.

Zamon tebrangan sayin u mislsiz zoʻr gʻalvirda elanayotgan bugʻdoyning jiriday chetga chiqadi. — A. Qahhor, Sarob

2. Yalinmoq yolvormoq, iltijo qilmoq.

Poʻlat otaday nuroniy keksalarning elanishlari nahot sizning dilingizni yumshatolmasa. — K. Yashin, Hamza

Uyiga militsioner yuborib yuragini poʻkillatib qoʻyardim Oʻzi oyogʻini qoʻliga olib yugurib kelardi elanib! — S. Nurov, Narvon

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 21 →

Taʼriflar ichida

11 ta
tamgʻalamoq

tamg‘ala Tamgʻa bosmoq, tamgʻa solmoq. Mollarni tamgʻalamoq. Yaxshigina qoʻriqlang, xabardor boʻling, elab choshlagandan keyin tamgʻalab, menga xabar bering. Fursatimni t

elak

elak Un elash uchun ishlatiladigan, toʻr qoplangan yogʻoch gardishdan iborat uy-roʻzgʻor asbobi. Sim elak. Qalin elak. Elakka kirgan xotinning ellik ogʻiz gapi bor. Maqol

elamoq

ela Elakdan oʻtkazmoq, elakdan oʻtkazib tozalamoq. Bostirmada Ziyodaxon supra yozib, un elab oʻtirar edi. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari Toʻy arafasida kuni bilan qor

gʻalvir

g‘alvir Don elanadigan, siyrak toʻrli katta elak. Joʻxorini qoʻshnilarning ot-eshaklari va qishloq bolalarining yordamlari bilan yanchib, gʻalvirda elab oldim. S. Ayniy,

yozmoq

yoz Oʻrogʻliq, taxlangan narsani ochmoq, yoymoq. Gilamni yozib koʻrmoq. Bostirmada Ziyodaxon supra yozib, un elab oʻtirar edi. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari Hammasiga

Hammasini koʻrish · 11 →

Ertaklar

4 ta
Ernazar bilan Kimyonazar
Xalq ogʻzaki ijodi

Ertakda otasidan sehrli pichoq meros qolgan Ernazar ismli yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U akalarining hasadidan qochib, oʻziga yangi hayot qurishga

Opa-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda ota-onasi tomonidan tashlab ketilgan opa-ukaning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Ukasi kiyikka aylanib qoladi, opasi esa podshohga turmushga chiqadi,

Savdogar bilan podachi
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda savdogar oʻz xotinini sinash maqsadida unga koʻp miqdorda gʻoʻza qoldirib ketadi. Ammo ayolning topqirligi va omadli tasodif tufayli kutilmagan voqea

Yamoqchining qizi va podshovachcha
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda yamoqchining aqlli qizi oʻzining zukkoligi bilan podshovachchani sinovdan oʻtkazadi. Uning topqirligi va jasorati podshovachchani hayratda qoldirib,

Sheva materiallari

2 ta
j'ms'
Xorazm viloyati · ezma

sergap, ezib-elab gapiruvchi

yelakboshi
Surxondaryo viloyati · udum

Nikoh kechasi kelinning un elab koʻrsatishi