«dos» boʻyicha 341 ta natija: Izohli
ot kam qoʻll. ayn. Qozon, doshqozon.
El-ulusning qahr-gʻazabi qirq quloqli doshni yorar. — Sharq yulduzi
Doshlarda qaynagan shinnining hidi Dimogʻni shod etar, ruhni salomat. — Gʻ, Gʻulom
ot 1. zid. Qarashlari, dili, ish faoliyati yaqin boʻlgan, inoqlik, ahillik bilan bogʻlangan ikki yoki undan ortiq kishining har biri; oʻrtoq. dushman.
Qadrdon doʻst. Chin doʻst. Qiyomatli doʻst. Vafodor doʻst. Oʻz doʻstim deb sir aytma, doʻstingning ham doʻsti bor. — Maqol
Doʻst safarda bilinadi, Ogʻa-ini — kulfatda. — Maqol
Doʻst qidir, doʻst top jahonda, Doʻst yuz ming boʻlsa, oz. — E. Vohidov, Muhabbat
2. Yaqin, tanish, oshno.
Mana bu doʻstim bilan men daryodan oʻtolmay qoldik. Shu yaqindagi qishloqqa non soʻrab bordik. — I. Raxim, Chin muhabbat
Oʻrta Osiyo xalqlari: oʻzbek, tojik, turkman, qirgʻiz, qoraqalpoq va qozoqlar bir-biri bilan inoq va doʻst boʻlib yashaganlar. — Gazetadan
3. Murojaat qilish shakli.
Xoʻsh, taqsir, nega xomushsiz? — E, aziz doʻstim, sal qiynalibroq qoldim. — N. Safarov, Hayot maktabi
4. Diniy tasavvufda: Alloho, ey xudo.
Har zamon yaqin-yiroqdan gadoy tovushi eshitiladi: Hey doʻst, shaydullo, banomi ollo, sadaqa raddi balo, baqavli rasuli xudo. A. — Qahhor, Bemor
ot Xat yozish, rasm chizish, umuman oʻquv mashgʻulotlari uchun moslab yasalgan, odatda qora yoki jigar rangga boʻyalgan silliq taxta.
Sinf doskasi. Doskaga yozmoq. Doskaga chiqmoq.
Deraza bilan doska orasida qoʻlini orqasiga qilib yurib, leksiya oʻqiyotgan barvasta kishi toʻxtadi. — P. Qodirov, Uch ildiz
Hammaning diqqat-eʼtibori doskadagi yozuvni daftarga koʻchirib olish bilan band. — K. Yashin, Hamza
sft. Sodda, dilkash, mehribon.
men doʻsara, quvnoq odamlarni yaxshi koʻraman. — Mirmuhsin, Umid
Doʻsaragina, loʻppi yuz, quvnoq, jozibasi goʻyoki gʻuncha. — M. Ikrom, Koʻngil guli
ot 1. ad. Nazm bilan yozilgan ulkan hikoya, qissa; poema.
Navoiyning Layli va Majnun dostoni.
Doston ustida jiddiy ishlay boshladim. — Shukrullo, Saylanma
Maktab darsliklarida uning Koʻkan batrak dostonini alohida dars qilib oʻqitishgan edi. S. — Ahmad, Ufq
Bir oʻlkaki, dunyoda biroq Bitilmagan dostondir bori. — A. Oripov, Yurtim shamoli
2. ad. Xalq qahramonlari haqida nazm va nasrda aytilgan epik asar.
Oʻzbek xalq dostonlari. Fozil Yoʻldoshning Atomish
dostoni.
3. koʻchma Kechmish voqealar; sarguzasht; dard-u hasrat.
Qoʻsh surnaylar uzoqlarning dostonini mungli-mungli chalib oʻtdilar. — Gʻ. Gʻulom, Soyalar
E, aka qoʻying, dostonimni ochmang — Hamza
Bugun zang kemirgan tigʻlar shuʼlasi, Asrlar dostoni bordir ularda. — A. Sher, Qadimgi kuy
4. Ogʻizdan ogʻizga oʻtib yurgan maʼlum, mashhur sarguzasht hikoyalar, gap-soʻzlar, taʼrif-tavsiflar.
El gʻamini bilgan elda doston. — Maqol
Kelinning suluvligi Margʻilonda maʼlum ekanmi? — Malum ekan, tillarda doston ekan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Toshkent tinchlik, doʻstlik, ham-korlik shahri sifatida tillarda doston. — Saodat
5. koʻchma Ovoz, xonish; sayrash.
Chaka-lakning allaqaysi burchagidan bulbulning dostoni — nagʻmayi hazori eshitildi. A. — Qodiriy, Gʻirvonlik Mallavoy
6. Doston (erkaklar ismi).
ot shv. ayn. Oʻroq.
Ergash qoʻrboshini bir kampir doskala bilan chopib tashlabdi. — A. Qahhor, Oʻtmishdan ertaklar
Boy katta boshini kichik qilib chiqqanida, oʻylab oʻtirmasdan, qoʻlidagi doskala bilan shartta oʻsha boshni butab tashlabdi. — M. M. Doʻst
Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.
Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.
Baroqxon ismli mushuk yolgʻiz yashar ekan. U oʻz uyiga hech kimni kiritmas, biroq bir kuni ayyor tulki va boʻri uning ishonchiga kirib, uni aldashga urinadi.
Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ
Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla
Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.
Dukkakdoshlarga mansub ko‘p yillik ildizpoyali begona o‘t; qizilmiya; shirinmiya.
ogʻa-ini; qarindosh; doʻst, oʻrtoq (murojaat qilganda)
ogʻa-ini; qarindosh; doʻst, oʻrtoq (murojaat qilganda)
qarindoshlik atamasi
1. nasl; avlod; 2. ota-ona, qarindosh-urug'; homiy.
