Qidiruv

ot 1. Ustiga kiyim-kechak, mol tashlab qoʻyish uchun ikki ustun (qoziq) orasiga koʻndalang oʻrnatilgan xodacha yoki tortilgan arqon (ip).

Yoshgina bir juvon dorga kir yoyadi. — S. Ahmad, Ufq

Devorga qoqilgan qoziq va mixlarda bolalarning kamzul, koʻylagi, dorda paranji va ayol mursagi osigʻliq edi. — N. Safarov, Olovli izlar

2. Oʻlimga mahkum etilgan kishini osib oʻldirish uchun yasalgan maxsus qurilma.

Dorga osmoq (yoki tortmoq). Bevafo yor — joningga dor. — Maqol

Esingizda bormi, meni dor ostidan qutqarib, menga yangi hayot bagʻishlaganingiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. koʻchma Nohaqlik, adolatsizlik ramzi.

[Navoiy:] Zamon donoga dor, johil uchun yor. — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy

4. Tik oʻrnatilgan ikkita yogʻoch va unga bogʻlab tarang tortilgan arqon va chigʻiriqlardan iborat, dorbozlik oʻyinlari, mashqlari bajariladigan qurilma.

Dorboz dordan oʻlar, morboz — mordan. — Maqol

Bu yerda dor, kurash, qoʻgʻirchoq oʻyinidan tashqari tuya urishtirish, xalq oʻyinlarining barcha turlari ijro etilmoqda. — J. Sharipov, Xorazm

5. koʻchma Yuksak maqsad, mansab; orzu-istak.

Osilsang, baland dorga osil, Oyogʻing yerga tegmasin. — Maqol

Siz oʻz ustangizning qiziga yetolmagan boʻlsangiz, bu men osilgan dor judayam baland-ku; bu yogʻi qandoq boʻlarkin, aka? — K. Yashin, Hamza

Bilib turib baland dorga osildik, ayb oʻzimizda. — M. Ismoiliy, Fargʻona t.o.

Вешайся выше, коль вешаться взялся, чтобы ногами земли не касался., Аналогия: Уж пропадать, так с музыкой., Если уж упасть, так с хорошего коня.

[Ergash:] E, oyijon, Jamilaxon baland dor. [Saltanat:] Osilsang biratula balandiga osil. Oyogʻing yerga tegmaydi. [Иргаш:] Эх, матушка, ведь Джамиляхон — это высокая виселица. [Салтанат:] Вот и хорошо, коль вешаться, так на высокой виселице. Ногами земли не достанешь. — Б. Раҳмонов, Мардлар қиссаси.

посл.наст. (букв. если задумал вешаться, то вешайся на высокой виселице, чтобы ноги земли не достали) старайся иметь (приобрести) дорогие вещи, хотя они тебе не по карману, ты засватай девушку из более богатой семьи (хоть не в состоянии на ней жениться), ≈ если уж упасть, так с хорошего коня.

2. Narkotik modda (qoradori, nasha va b.)

Ortimizdan koʻchaga kuzatib chiqqach, Ahmad Zokirni chetga tortib, past ovozda: -Qishloqda “dori "dan topiladimi? — deb soʻradi — "Yoshlik"

Anavi qora doringdan moshday berib ketda, bir haz etay — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Umuman shifobaxsh narsa, vosita

Tushning oshi tishga dori — Maqol

shsh Kigiz kuydirib bosmasa, qoni toʻxtamaydi! Kigiz har narsaga ham dori, tish zaharini soʻradi — A. Qodiriy, Obid ketmon

Asal koʻzning xiralashishiga dori — "Fan va turmush"

4. koʻchma Ruhiy dardga darmon boʻladigan, gʻam-gʻussani tarqatadigan narsa, davo

Sizning gapingiz mening koʻnglimga dori boʻldi. shsh Toshkent yoʻli Chirchiqdan nari deydi, Qizning soʻzi yigitga dori deydi — "Oq olma, qizil olma"

5. Tekinxoʻr (parazit) yoki zararkunanda, kasal tarqatuvchi hasharotlarga, kemiruvchilarga qarshi ishlatiladigan kimyoviy modda

Burga dori. Kuya dori. Sichqon dori

Samolyot dala qirgʻogʻiga soʻnggi marta dori sepib oʻtdi — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Bu yil dori oʻrniga dalalarga hasharot kushandasini qoʻyib yuborishdi — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

7. Turli texnologik jarayonlarda ishlatiladigan kimyoviy dorivor moddalar

8. koʻchma s.t. Spirtli ichimlik. \Qori kulib:]

Yo tomoqlaringdan quruq oʻtmayotibdimi? Picha dori olib kelaymi? — Uygʻun, Doʻstlar

Uxlaganim yy-yoʻq, hez, doringdan quy-chi! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

9. Portlovchi modda, porox

Tuyachilarning hammasida dorisi ogʻzidan tiqib otiladigan miltiq bor edi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

ularning kal boshlarinimiltiq dorisi bilan davolaymiz — S. Ayniy, Qullar

10. koʻchma Chora, tadbir, yoʻl; vosita

Xoʻsh, nega endi poraxoʻrlikka qarshi dori ishlab chiqarmas ekanmiz — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

Hamkasblarimizni toʻgʻrilik va halollik dorisi bilan davolaymiz — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

Dört sayısının adı ve bu sayıyı gösteren rakamTOʻRT

Gövdesi kızıl, ayakları ve yelesi kara olan (at)TOʻRIQ