Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«чопса» бўйича 40 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

33 та
чопмоқ

фл. 1. 1 Бирор ёʻналишда оёқлар билан жуда тез ҳаракат қилмоқ, югурмоқ.

Кўпинча Азизхон сменадан чиқарди-ю, адир ёқалаб Қирғизовулга чопарди. — С. Аҳмад, Уфқ

Катта тезлик билан қиялаб чопаётган Фозил ака дуч келган харсангдан ҳатлаётиб, қоқилиб тушибдилар. — М. Хидир, Қирғоқлар

2. Отга минган ҳолда уни югуртирмоқ.

Бувиси буваси билан ёнма-ён от чопиб, душман билан олишган экан. — Ў. Умарбеков, Бобоёнғоқ

3. Кўпкари мусобақасида қатнашмоқ, иштирок қилмоқ.

Улоқ чопмоқ.

Кўпкарини чопиб ётир Ўн икки мингча бойбачча. — Гулшанбоғ

4. Бирор мақсадни амалга ошириш учун тегишли жойларга бормоқ, ҳаракат қилмоқ.

— Уёққа чопдим, бу ёққа чопдим, охири ишимни битирдим, — деди хола. — Газетадан

5. Ирғимоқ, ошмоқ (эркак ҳайвон ҳақида).

  • Бахти (ёки омади) чопмоқ Бахти, омади келмоқ. Ўйлаб кўрсам, укам, бахтинг чопибди. — ОйсулувАёллар бобида омадим чопмаган. М. М. — Дўст, Лолазор
  • Бетга (ёки юзга) чопмоқ Раъй-андиша қилмай, қаттиқ, шартта гапирмоқ. Бечора Зеби Қанчадан-қанча заҳру заққум ютди-ю, ҳеч кимнинг раҳми келмади. Ёрдам қилиш ўрнига, юзига чопдилар, нолойиқ хотин, қўшнимизнинг тенги эмас, дедилар. — Ш. Рашидов, Қудратли куч
  • Кўнгли чопмади Бирор хатти-ҳаракатни амалга оширишга юраги бетламади, юраги дов бермади.
Тўлиқ мақола →
чўп

от 1. Новда, шох бўлаги; ингичка, узун тараша, ёғоч парчаси.

Ота узун чўп билан шиша тубини ковлаштира туриб, саволомуз тикилди. — Ёшлик

Даврон тоға яктаги ёқасидан зирк дарахти чўпидан ёʻнилган тишковлагични олиб тиш ковлашга тушди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

2. Бирор мақсад учун махсус тайёрланган таёқ(ча).

Ноғора чўп. Лангар чўп. Гугурт чўпи.

[Ноғорачи] Ноғора чўпи билан ноғорани эмас, худди ўзига ўхшаш бир йигитнинг қалбини савалаганини билмай қолди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

3. Молга овқат бўладиган қуруқ ўт, хас-хашак (беда, пичан ва шу кабилар).

Уй эгаси Муқимийни ётқизиб, дарғанинг отига яна пича чўп солгач, кўча эшикни тамбалаб, оёқ учида ичкарига кириб кетди. — С. Абдулла, Мавлоно Муқимий

4. Ўсимлик, гиёҳ.

Норинда сув бор экан, Чўллар сувга зор экан. Чўп битмаган биёбон, Сув келса, гулзор экан. — Қўшиқлар

Мен бу кун дўстларимга афсус-надомат билан Ерга чўп қадамаган амирлардан сўйлайман. — А. Орипов

  • Арининг инига чўп суқмоқ Тинч ҳолатни бузиб, ўзига зарар қилмоқ. Охир-оқибат, занғарнинг қилиб юрган ишини қаранг. Арининг инига чўп суқади-я. — А. Кўчимов, Ҳалқа.
  • У ердаги чўпни бу ерга олиб қўймайди Ҳеч иш қилмайди; ойимтилла.
  • Чўп бўлиб кетмоқ (ёки қолмоқ) Озиб кетмоқ, ориқлаб, қилтириқ бўлиб қолмоқ. Фазилат опанинг аҳволи оғирлашиб бораверди. Ранги сарғайиб, озиб, чўп бўлиб қолди. — М. Ҳазратқулов, Журъат.
  • Чўп тушди Орага совуқчилик, хиралик тушди, иш бузилди. Ширин суҳбатга чўп тушди.[Ҳасанали] Отабекдаги бу ҳолларнинг сирини билгандек, муҳаббати орасига чўп бўлиб тушган кейинги уйланиши аламидан, деб қарор қилиб қўйган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар.
  • Чўпдан ҳадик олмоқ Ҳар нарсадан ҳадик олмоқ, шубҳа қилмоқ, ҳадиксирамоқ, қўрқмоқ. [Салмонов] Хулосаларга қараб иш кўриш лозимлигини унутдими, чўпдан ҳадик олдими ҳар ҳолда, иш жуда сусайиб кетган эди. — И. Қаландаров, Шохидамас, баргида.
  • Қўй оғзидан чўп олмаган
Тўлиқ мақола →
чопар

от Давлат аҳамиятига эга ва ошиғич хабарни етказиш учун юборилган отлиқ, сувори.

Намозгар пайти Қўқондан чопар келиб, нома ташлаб кетганди. — Х. Тўхтабоев, Йиллар ва ёʻллар

Ана, чопар, суюнчи деб, Эралихонга етти. — Юсуф ва Аҳмад

Тўлиқ мақола →
чопиқ

от Ўсимликларнинг таги, ён-атрофларини чопиб юмшатиш.

Ғўза чопиғи. Теша чопиқ.

Пахта олма пишди, шотут қизарди, Учинчи чопиқни бошладик кеча. — Ғ. Ғулом

Ниҳоллар ўзини тутиб олгунча шу хилда уч марта чопиқ қилиш керак. — А. Кўчимов, Ҳалқа

  • Чопиқ трактори Экинларнинг қатор ораларига ишлов берадиган трактор.
Тўлиқ мақола →
чопон

от 1. Кийим устидан кийиладиган, ичига пахта солиб қавилган узун миллий кийим; тўн.

Беқасам чопон. Пахтали чопон. Зарбоф чопон. Чопон кийгизмоқ.

Баъдазон ош тортилиб, андин сўнг фақирга заррин чопон ва яна жиғалик салла келди. — А. Қодирий, Кичик асарлар

Зийрак чол уйқудан уйғониб саҳар, Янги чопонини ташлар елкага. — Миртемир

Юсуфбек ҳожи эгнида кимхоб чопон билан ўрдадан чиқди. А. — Қодирий, Ўтган кунлар

2. Тўн.

  • Бир чопони (ёки тўни) икки бўлмади Қашшоқликда кун кечиради; косаси оқармади; ёлчимади. Узингиз биласиз, тўрт йилдан бери бу ерда ишлайман, тиним ёʻқ, ишдан бошим чиқмайди. Лекин ҳали ҳам бир чопоним икки бўлмади. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Чопонини тескари киймоқ
  • Эски чопонлар Эски чопонлардан битта-яримтаси соддалик билан мабодо келиб қолса, тўйбошиларнинг кўзлари олаяди. — Ойбек, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 33 →

Таърифлар ичида

5 та
данғилламоқ

данғилла Данғ-дунғ овоз чи-қармоқ, данғир-дунғур қилмоқ. Дахмазали деворий соат икки марта данғиллади. А. Қаҳҳор, Таниш башаралар От чопса, данғиллар тоғнинг

дара

дара Икки тоғ оралиғидаги узун, нисбатан тор, чуқур жой; жарлик. От чопса, гумбурлар тоғнинг дараси. Ботирни ингратар найза яраси. Алпомиш Хотинларнинг кулгисидан

сара

сара Энг яхши, аъло, сархил, танланган. Сара уруғ — бўлиқ ҳосил. Мақол Узумнинг сарасин ит ейди, Олманинг сарасин қурт ейди. Мақол От чопса, гумбурлар тоғнинг дар

давлат

давлат Ўз фуқароларининг ижтимоий-сиёсий ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи, бунга қарши турувчи кучларнинг қаршилигини синдирувчи ҳокимият органлари ва сиёсий ташкило

давлат

давлат Ўз фуқароларининг ижтимоий-сиёсий ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи, бунга қарши турувчи кучларнинг қаршилигини синдирувчи ҳокимият органлари ва сиёсий ташкило

Эртаклар

2 та
Ҳаким балиқчининг ўғли
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал балиқчи чолнинг ўғли вазирнинг ҳийлалари туфайли подшоҳнинг қийин топшириқларини бажаришга мажбур бўлади. Унинг саргузаштлари давомида кутилм

Зиёд ботир
Халқ оғзаки ижоди

Зиёд ботир исмли йигит подшоҳнинг қизи Қамархонга ошиқ бўлади ва турли синовлардан ўтиб, ўз севгиси учун курашади. Эртакда садоқат, жасорат ва адолат ғ