Qidiruv

ot 1. Ip yigiradigan dukli qoʻl asbobi.

Yaxshi xotin erta turib, charx yigirar, Yomon xotin erta turib, oʻchoq kovlar. — Maqol

Kimdir charx yigiryapti shekilli, gʻir-gʻir ovoz ham kelyapti. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

2. Har xil asboblarning, qurilmalarning aylanadigan qismi; parragi.

Tegirmon charxi.

— Yuringlar, oʻshal quduqning charxini aylantirurmiz, — dedi Alisher — M. Osim, Karvon yoʻllarida

3. Kesuvchi asboblarning tigʻini oʻtkirlaydigan, qayraydigan asbob.

Charxda pichoq charxlamoq.

4. koʻchma Gardish, aylana.

Davr charxi. Charxi falak.

Gʻaniyeva gap charxini aylantirib yuborish uchun: — Laʼlixonni ham olib kelmabsiz-da, — dedi. — Oydin, Koʻngli toʻldimi, yaxshi yigit

Tark etdim charxi falakni, meni tark etmadi ohlar. — Yoshlik

5. koʻchma poet. Falak; dunyo.

Bu — charxning faqat bir-bir aylanishi, Hamal quyoshi ham taxtiga mindi. — A. Isroilov

Nomehribon koʻzlardan omon asra meni, charx! — K. Obidjon

ot 1. shv. ayn. Chambarak 2.

2. Ip kalavalaydigan charxsimon moslama.

ot 1. Charx yasovchi usta.

2. Kesuvchi asboblarni charxlovchi odam.

— Hay-hay-hay, kalima keltir, inim, olloga ming marta shukur degin, —

ot Charxning toshi; qayroqtosh.

fl. 1. Kesuvchi asboblarning tigʻini oʻtkirlamoq, qayramoq. Pichoq charxlamoq.

Chol pichan gʻarami oldida chalgʻi charxlar edi. Sharq yulduzi.

Hakim sovgʻa qilgan qalamtaroshning yoniga oshpichogʻimizni charxlab qoʻshib qoʻydim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. koʻchma Oʻstirmoq, oʻtkirlamoq, peshlamoq.

Aqlni charxlamoq.

Charxlab turish kerak ammo Tuygʻu bilan aqlni. — A. Oripov

Qat-qat yillar tashvishi besaranjom kampirning sezgi quvvatini charxlagan edi. — Yoshlik

3. koʻchma Birovga qarshi xezlamoq.

[Nor Masturaga:] Xola, meni koʻp charxlamang-u, uvrangizni kesabering! Ogʻzingizga siqqanini uch kunda laqqa jigardek qanorangizga ilib qoʻyaman. — Hamza, Paranji sirlari

ot 1. Suv kuchi bilan aylanib, katta ariqdan yuqoriga suv chiqaradigan eng qadimiy qurilma; chigʻir.

Kech yengil shabadada barglar asta shildirar, bu mayin sas yalqovlanib aylanayotgan charx-palakning gʻirch-gʻirchiga qoʻshilib ketardi. — Y. Shamsharov, Toshqin

Charxpalak chuqursoy tubidan suv olib, tevarakka jon baxsh etmoqda. — J. Abdullaxonov, Oriyat

2. Madaniyat-istirohat bogʻlariga, bolalar maydonlariga oʻrnatiladigan, bir nechta kajavasi boʻlgan, gorizontal oʻq atrofida elektr quvvati yordamida aylanuvchi katta gʻildirak tarzidagi koʻngilochar inshoot.

[Qiz] Qiyqirib kular, tezlikni pisand qilmas, charxpalak yana oʻn marta tezroq charx ursa ham, unga kamlik qiladigandek edi. — A. Muxtor, Davr mening taqdirimda