fl. 1. s. t. Pista, bodom, yongʻoq va shu kabilar qattiq poʻchoqli mevalarni yoki baʼzi hoʻl mevalarning danaklarini tishlab yoki biror narsa bilan urib yormoq.
Abdi-shukur bodom-pista chaqib, achchiq choy ichib, yayrab oʻtirardi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Zarar qaragʻay danakni tishda chaqmoq. — Habibiy
Bola yongʻoqni chaqish uchun atrofiga koʻz yugurtirib, tosh qidirdi. — Yoshlik
2. Qattiq narsani sindirib maydalamoq, boʻlak-boʻlak qilmoq; ushatmoq.
Tosh chaqqan, sement qorgan ham oʻzim — Mirtemir
Oppon qirrali stakan labiga tuxum urib chaqdi-da yaxshilab archib, lunjiga soldi. — S. Ahmad, Saylanma
3. Bir-biriga urib, surtib, olov chi-qarmoq; yondirmoq.
Gugurt chaqqandim, koʻzim toʻrdagi yogʻoch sandiqqa tushdi. — Sh. Xolmirzayev, Yoʻllar, yoʻldoshlar
Baratov, papiros olib, gugurt chaqdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor
4. koʻchma Chaqa qilmoq (
Yalang oyoq yurib koʻrsam, shagʻal barmoqlarimni chaqib tashladi. — H. Nazir, Bir tup gʻoʻza
5. koʻchma Charchatmoq, urintirmoq.
— Bugun loyda ishlaysan. Qorningni toʻqlamasang, loy chaqadi, — dedi [Yigitali]. — T. Malik, Ajab dunyo
Elchi Muhammadalini yoʻl chaqib qoʻygan, bir necha kundan beri oʻz mehmon-xonasida dam olib yotar edi. — M. Osim, Elchilar
6. koʻchma Mazmun-mohiyatini anglamoq; yechimini topmoq.
Iboralar koʻp, iboralarning maʼnolari ham koʻp, har birini chaqish kerakki, keyin qoʻlingda fonus boʻlib, yoʻlingni yoritadi. M. M. — Doʻst, Lolazor
[Hafiz] Alyoxinning etyudlarini yongʻoqday chaqib tashlardi, qurgʻur. — A. Muxtor, Tugʻilish
- Magʻzini chaqmoq Chakki boʻlibdi, jiyan. Yer sotgan er boʻlmaydi, er yer sotmaydi. Mana bu gapning magʻzini chaq. — Oybek, Tanlangan asarlarHosilni pulga chaqib koʻrsam, katta foyda olishim aniq boʻlib qoldi. — YoshlikHamma narsani pulga chaqib gaplashadigan savdogarnamo Surʼatning xatti-harakatlari doimo Umidning jinini qoʻzgʻar, nega bunaqasan? derdi baʼzan u. — Mirmuhsin, Umid