Qidiruv

fl. Chaqirmoq feʼlining majhul nisbati.

fl. 1. Nomini aytish, ovoz chiqarish yoki biror xatti-harakat vositasida muayyan joyga kelishga undamoq, chorlamoq.

Bir vaqt Kumush xola chaqirib qoldi: — Huv Qorakoʻz! Munda kel, bolam! — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Xon qars urib, mulozimini chaqirdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Ahmedov imo bilan uni [Kanizakni] chaqirdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Boʻtaboy baland ovoz bilan brigadirlarni chaqirdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Oʻziga qaratish maqsadida nomini aytib yoki boshqa soʻzlar vositasida uzoqroq joydan turib murojaat qilmoq.

Koʻchaning narigi yuzidan uni kimdir chaqirdi. Hamroqul, chaqirgan kishiga qarayman, deb gandiraklab ketdi. — A. Qahhor, Asarlar

3. Taklif, daʼvat qilmoq.

Dehqon oʻzining yaqin qarindoshlarini va oshna-ogʻaynilarini mehmonga chaqiribdi. — Chalpak yoqqan kun

Quyosh tik kelganda, Choʻli bobo hammani ovqatga chaqirdi. — Mirmuhsin,Meʼmor

4. Biror ish, vazifa va shu kabilarni ado etishga yoki unda ishtirok etishga daʼvat qilmoq, undamoq.

Yordamga chaqirmoq. Musobaqaga chaqirmoq.

Rahbarlar Fotimaning ishini maqtab, hammani undan oʻrnak olishga chaqirardi. — T. Ashurov, Oq ot

Cholning jahli chiqib, zolim xonni urushga chaqirdi. — Chalpak yoqqan kun

Nikoh kuni samovar qaynatish ishiga boyning xotini Yoʻlchini chaqirdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. Biror narsani keltirishni soʻramoq, buyurtma bermoq (oshxona, choyxona va shu kabilarda).

[Yoʻlchi] Choyxonalardan biriga kirdi. Ustunga suyanib, taxta karavotda oyogʻini uzatib oʻtirdi. Choy chaqirdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Uzing chaqirding, oʻzing buyurding. [Pulini] Toʻlayber! — A. Qahhor, Ogʻaynilar

6. Ollo(h)xudoegamparvardigor Kabi soʻzlar bilan birga qoʻllanib, vafot qildi, oʻldi degan maʼnoni anglatadi.

Ollo Farruxni oʻz dargohiga chaqirib olibdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

7. Qichqirmoq, tovush chiqarib xabar bermoq.

Gudok chaqirdi.

Bu orada yana bir xoʻroz chaqirib oʻtdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

8. koʻchma Pirovardida biror natijaga olib kelmoq; keltirib chiqarmoq.

Uyqu kasal chaqirar. — Maqol

Ortiqcha kulgi yigʻi chaqiradi. — Gazetadan

Tut tepasida bir qargʻa boʻynini choʻzib, jon-jahdi bilan qagʻillab, qor chaqirardi. — Mirmuhsin, Qulamas qoya

1. Oʻtkir qirrali, qirrador

Qiya tushib turgan oftobda chaqir toshlarning aksi suvga urib, jimir-jimir tovlanar edi — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Chaqir koʻz ayn. chagʻir koʻz q. chagʻir

Vazirning novcha, chaqir koʻz oʻgʻli esa, hech narsani eshitmagandek, koʻzlarini baqraytirib turardi — M. Osim, Karvon yoʻllarida

ot Delete.w

ot Metrik oʻlchov sistemasi qabul qilingunga qadar qoʻllangan, 1,06 kilometrga teng qadimgi uzunlik oʻlchov birligi; bir kilometr.

Yodgor qizning bir marta kulib qarashini koʻrish orzusida sakkiz chaqirim naridan goh piyoda, goh oʻrtogʻining velosipedida kelib ketardi. — Oʻ. Hoshimov, Ikki eshik orasi

ot 1. Chaqirish maqsadida aytilgan soʻz, gaplar.

Gʻafur akaning: — Qochadigan odam yoʻq, kelavering, — degan hazilnamo chaqirigʻi eshitildi. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

2. Biror xatti-harakatga undash, daʼvat qilish.

Demak, Boburning dunyo lazzatlaridan foydalanish toʻgʻrisidagi nasihat va chaqiriqlari hayotdagi turli-tuman koʻn-gilsiz, baxtsiz voqealardan gʻam chekishning oʻrniga tavsiya etilgan tadbirlardan edi. — OʻTA

Komandirning chaqiriqlari vzvod jangchilarini jasoratga chorlardi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

3. Xonadonda biror munosabat bilan oʻtkaziladigan mehmondorchilik, ziyofat.

Yaqinda bir tanishim qizining tugʻilgan kuni munosabati bilan mehmon chaqiriq qildi. — M. Ismoiliy, Odamiylik qissasi

4. tar. Shoʻro davrida: partiya, hukumat yoki syezd, qurultoy, majlis va shu kabilar tomonidan eʼlon qilingan murojaat, daʼvat yoki shiorlar.

May chaqiriqlari.

Boʻtaboy soʻzining oxirida chaqiriqqa oʻzining tayyor ekanini bildirdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

5. Navbatdagi saylovdan keyin hamkorlikda ish olib boruvchi deputatlar tarkibi.