Qidiruv

fl. 1. Chalmoq I feʼlining birgalik nisbati.

Chapak chalishdi. Ovqatga zang chalishdi.

Sozandalar bir toʻxtab, ufor chalishdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Yurganda, qadam tashlaganda bir-biriga urilmoq, qoqilmoq, chalkashmoq (oyoq haqida).

Oyoqlari taqimigacha qorga botar, baʼzan chalishib ketardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

3. esk. Harakat qilmoq, mehnat qilmoq.

4. koʻchma Suzilib, yumilib ketmoq; yumilib ketmoq (koʻz haqida).

Usta Abdugʻafur uyqusi kelib mudrayotgan odamdek, koʻzlari chalishib, boshi qiyshaya boshladi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Oftobning shuʼlasiga qaragandek, Goʻroʻgʻlining ikki koʻzi chalishib qoldi. — Gulshanbogʻ

fl. 1. Musiqa asbobida biror kuy, ohang ijro etmoq.

Nogʻorachi yigit usta ekan! Shunday berilib, shunday terga botib chaldiki, osmon pardasini yirtib yuborguday boʻldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

2. Sado, ovoz chiqaradigan, signal beradigan asboblarni ishga solmoq.

Qoʻngʻiroq chalmoq. Gudok chalmoq. Oʻt oʻchirish mashinasi ustma-ust signal chaldi.

3. Biror aʼzo vositasida tovush, sado, ovoz chiqarmoq (odam haqida).

Sher chapak chalaman deb, qoʻlidan koʻkchani tushirib yuborishiga sal qoldi. — S. Anorboyev, Hamsuhbatlar

Ashur ikki barmogʻini ogʻziga tiqib, hushtak chaldi. — N. Aminov, Qahqaha

4. Sado, ovoz chiqarmoq (jonsiz narsalar haqida).

Men boray, kurtaklar kutib qoldilar Men boray, shamollar hushtak chaldilar. — Yoshlik

Yellar chalgan chapakdan Novdalar uxlar qonib. — Yoshlik

sft. 1. Maromiga yoki tamomiga yetkazilmagan, bitkazilmagan, tamomlanmagan.

Chala uy. Chala ish. Bola — bolaning ishi chala. — Maqol

Hali yana bir oz yashashdan umidvorman, chala ishlarim bor. — S. Nurov, Narvon

2. Toʻliq emas, notoʻla, yarim-yorti.

Kambagʻalning bir toʻygani — chala boy boʻlgani. — Maqol

Chalasiga biz qarzdor. — A. Qahhor, Oltin yulduz

3. Vaqtidan oldin, yetilmasdan tushgan, barvaqt tugʻilgan.

Qandli diabet xastaligi koʻpincha homilaning chala yoki majruh tugʻilishiga sabab boʻladi. — Saodat

4. ot Yonib bitmagan yoki kuyib tugamagan oʻtin.

Kullar koʻkka uchar, choʻgʻlar kulga botar, chalalar choʻgʻga aylanar edilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Ularning [odamlarning]yarim yumuq koʻzlari oʻchoqda biqsib, qizarib yonayotgan chalalarga tikilgan edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

5. sprt. Oʻzbek kurashiga oid atama.

6. Qoʻshma soʻzlar tarkibiga kiradi, masalan

chalabosh, chalasavod.

Böğürtlen, ahu dudu gibi ağaççıktan küçük odunsu bitki.BUTA

n CU boʻr

• chalkboard BLACKBOARD
• chalk sth up ph.v qoʻlga kiritmoq, qozonmoq

v IT boʻr bilan chizmoq, yozmoq

taql. s. Ovqat chaynaganda, loy kechganda chiqadigan va shu kabilar tovushlar haqida.

Chalp etib loyga tushmoq.