Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«burni» boʻyicha 172 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

101 ta
bur

\f. — meva, hosil Turkum:Oʻzbekchada forschadan oʻzlashgan soʻzlar

Barg, ozuqabop qism. Y. Shamsharov, Baxt izlab. I. Rahim, Ixlos

Parpining koʻzi nogahon chuqurchaga tushdi. Chuqurchada oʻtgan yili koʻkargan burgan burlari toʻkshtb, yogʻindan ivigan tanasi bukilib yotardi

Pichan tez oʻrib olinmasa, buri toʻkilib, shirasi ketadi

Toʻliq maqola →
burun

rvsh. 1. (3-shaxs birlikda burni)

2. Hidlash, hid bilish aʼzosi; shu aʼzoning tashqi qismi.

Qirra burun. Qiygʻir burun. Burun katagi. Oʻrtada burun boʻlmasa, koʻz koʻzni oʻyar. — Maqol

Sharofatning yupqa lablari koʻkarib pirpiradi, burni oqarib, kataklari kerildi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Iskandar, yomon hid kelganday, burnini jiyirib, oshxona tarafga qaradi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Uning burun va yuzlari sovuqdan qip-qizarib ketgan. — S. Zunnunova, Olov

3. Joʻmrak.

Choynakning burni.

4. Qulfning kalit solinadigan teshigi.

Nuri bugun Gulnorning uyini xoli topib, kaliti burnida unutilgan bir qutini ochdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Xayriyat, eshikning kaliti burnida qolgan ekan — S. Ahmad, Saylanma

5. Kemaning old qismi, tumshugʻi.

Temur Malik eng oldinda borayotgan kemada edi, u ikki qavat sovut va dubulgʻa kiyib, kema burniga chiqdi. — M. Osim, Temur Malik

  • Achchigʻi burnining uchida
  • Burni bilan gapirmoq (yoki kuylamoq) Dimogʻi bilan gapirmoq (kuylamoq). U [Sobiraxon] nima toʻgʻridadir oʻylar, ixtiyorsiz boʻlsa kerak, allaqanday hazin kuyni burni bilan kuylab borar edi. — A. Qahhor, Xotinlar
  • Burniga suv kirmoq Aqli kirmoq, maqsadidan voz kechmoq. Bu qanday gapki, axir, hali ham Hamzaxonning burniga suv kirmabdi. Maktabni shariat nomi bilan necha bor bogʻladik, u oʻzboshimchalik bilan qayta ochaverdi. — K. Yashin, HamzaU topgan-tutganini qimorga yutqazib, oʻyindan chiqdi, uning burniga erta suv kirdi. — Yoshlik
  • Burnidan ip oʻtkazib olmoq Oʻz domiga tushirib, tamoman qoʻlga olmoq, oʻz izmiga solib olmoq. Bolaginamga ega chiqib, burnidan ip oʻtkazib oldi bu dogʻuli. — Mushtum
  • Burnidan osha (yoki ortiq) gapirmoq Birovga keragidan oshiq, yoqmaydigan gap aytmoq. Dunyoning jabr-u jafosini boshidan oʻtkazgan. Hech bir odamga burnidan osha gapirmaydi. — Yodgor
  • Burnidan tortsa (yoki burniga chertsa) , yiqilguday Holdan toygan, ramaqijon boʻlib qolgan. Gavdasining shunday kattaligiga qaramay, qandaydir uzoq kasaldan turgan odamdek, burnidan tortsa, yiqilay deb qoldi. — Oydin, BechoraMana bugun ham iligidan darmoni qurib qaytdi. Burniga chertsang, yiqiladi. — Shuhrat, Umr pogʻonalari
  • Burnidan chiqdi Tatimadi; zoye boʻldi. Urish eshitib, oʻynagani ham burnidan chiqdi.
  • Burni koʻtarilmoq Magʻrurlanib, kekkayib ketmoq. Xoʻjayinning laychasi-ku, burnini bir qarich koʻtarganiga hayronmiz. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Burnini tishlab qolmoq Armonda qolmoq. [Gulnor:] Bu hujraga boshlab keldingiz, menga juda yoqdi, endi uyga qaytish yoʻq, Mirzakarimboy burnini tishlab qolsin. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Burni ham qonamadi
  • Burunning tagida (yoki ostida)
  • Burun suqmoq (yoki tiqmoq) Oʻziga aloqasi boʻlmagan ishlarga aralashmoq, qotishmoq. Olimxonning fazilatlari sanoqsiz: u, ellikboshi boʻlgani uchun, hamma toʻy, maʼrakalarga burnini tiqadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Ikki qoʻlni burniga suqib (yoki tiqib) 1. Quruq; hech narsasiz. Ertasi kun yoki shu kun kechasiyoq ikki qoʻllarini burunlariga tiqib xoʻjayinlarining huzuriga boradilar. — A. Qodiriy, Obid ketmon[Yoʻlchi:] Man kuchimni, terimni toʻkay, foydasini soyaparvar boylar koʻrsin, man ikki qoʻlimni burnimga tiqib qolaveray! Qani insof! — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →
burd

ot Ishonchga sazovorlik, tayinlilik, rostlik; eʼtibor, obroʻ.

Gʻiybatchining burdi boʻlmas, Tuhmatchining yuzi boʻlmas. — Maqol

Nigora tuhmat gaplarga ishonadi: Sherbek uning uchun bevafo, burdi yoʻq. — S. Anorboyev, Oqsoy

  • Burdi yoʻq Eʼtibori yoʻq, vaʼdasida, lafzida turmaydigan, gapiga hech kim ishonmaydigan, betayin, burdsiz. Burdi yoʻq odam. Xalq oldida burchi yoʻqning burdi yoʻq. — R. Jumaniyozov, Soʻz koʻrki — maqol
  • Burdi ketmoq (yoki qolmaslik) 1. El oldida ishonchni, eʼtiborni yoʻqotmoq, gapining tayini qolmaganlik. — Menga qara, — dedi Rajab bobo [Hojimatga], — bir burding ketgandan keyin, hech kim seni odam qatorida koʻrmay qoʻyadi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalarSoʻz berdingmi, uni, albatta, bajarish kerak. Yoʻqsa, burding qolmaydi. — S. Karomatov, Bir tomchi qonHosil moʻl, tobida silos qilmasak, shirasi kamayib, burdi ketadi. — F. Nurullayev, Boʻz yigitQishloqdagi koʻpchilik imoratlar eskirib, burdi ketib qolgan, bunday yomgʻirlarga bardosh berolmas edi. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqinFotima opa uning burdi ketib qolgan yirtiq botinkasini eski choʻtka bilan moylamoqda. — R. Fayziy, Sen yetim emassan
Toʻliq maqola →
burj

ot 1. Quyoshning yillik koʻrinma harakati doirasidagi oʻn ikkita yulduzlar turkumi; ularning har biri (Hut, Hamal, Savr, Javzo, Saraton, Asad, Sunbula, Mezon, Aqrab, Qavs, Jady, Dalv).

Turkiy xalqlarda oylarning nomi ham burj nomidan olingan — OʻzME

Taqsirimning yulduzlari Qavs burjiga kirdi. Uygʻun va — I. Sulton, Alisher Navoiy

2. Qalʼa devoriga tutashtirib, unga tirgak sifatida tashqi tomonidan minora shaklida qurilgan qoʻshimcha bino.

Devor boʻlinib har 60 metrda burj bino qilingan. — Fan va turmush

19-asrda bunyod qilingan qalʼa devorlari koʻplab burjlar bilan mustahkamlangan. — Fan va turmush

Shu payt qalʼa burjida payt poylab oʻtirgan bir kurd mergan uni aniq nishonga oldi. — B. Ahmedov, Ulugʻbek

3. Burchak, burch.

Nasiba bogʻning anor koʻchatlari oʻsayotgan oʻng burjini koʻrsatdi. — Yoshlik

Bugun har burjingdan, har bir toshingdan Faqat doʻstlik degan sado keladi. — A. Oripov, Yillar armoni

Toʻliq maqola →
burch

ot Ado etilishi, bajarilishi majburiy boʻlgan vazifa; majburiyat.

Vatanparvarlik burchi. Vijdon burchi. Xizmat burchi. Harbiy burch.

Onalik — xotin-qizlarning eng muqaddas burchi deb qaraladi. — Saodat

Yerli xalq tilini bilish oʻsha yashash joyini inʼom etgan mahalliy xalqqa nisbatan insoniy burch va hurmat hamdir. — Saodat

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 101 →

Taʼriflar ichida

37 ta
rezalamoq

rezala Mayda toʻgʻramoq, maydalamoq, mayda-mayda qilmoq. Piyozni rezalamoq. Rezalangan sabzi. Qiz burni ustida rezalanib turgan yomgʻir tomchisini artib, qaddini rostladi

burundor

burundor Burni katta, katta burunli. [Ortiq Xoliqov] Pakana, goʻshtdor serqosh, burundor, burnining ostida jindak moʻylovi ham bor edi. A. Muhiddin, Chap choʻntak koʻchma

karkidon

karkidon Toq tuyoqli sutemizuvchilarga mansub, Afrika va Janubi-Sharqiy Osiyoda tarqalgan, burni ustida bitta yoki ikkita shoxi bor, terisi qalin, bahaybat hayvon. Toshke

tabiiylik

tabiiylik Tabiiy holat, shunday holatga egalik. Tabassumning tabiiyligi. [Kumush] Latif burni yonidagi qora xolining tabiiyligiga ishonmagandek qashib koʻrdi. A. Qodiriy,

bilinar-bilinmas

bilinar-bilinmas Deyarli sezilmaydigan, bilinmaydigan darajada, sal-pal bilinadigan. Raʼno burni ustidagi bilinar-bilinmas marvarid rezalarini roʻmoli bilan artdi. A. Qod

Hammasini koʻrish · 37 →

Ertaklar

25 ta
Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Boʻri bilan tulki
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda tulkining ayyorligi va boʻrining soddaligi orqali hayotiy saboqlar beriladi. Tulki har doim oʻzining aql-zakovatidan foydalanib, qiyin vaziyatlardan

Bulbuligoʻyo
Xalq ogʻzaki ijodi

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Erkenja
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilli podshohning kenja oʻgʻli Erkenja sarguzashtlari haqidagi ertak. U turli qiyinchiliklarga duch keladi va hayvonlarning yordami bilan ularni yengib o

Hammasini koʻrish · 25 →

Sheva materiallari

9 ta
Burnoch
Qashqadaryo viloyati · burnida olasi bor ot

Burnida olasi bor ot.

biydä
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · tuya burnidan teshib oʻtkazilgan tayoqchaga bogʻlanadigan ip
burnoch
Surxondaryo viloyati · ot

burnida olasi bor ot

bïyda
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · tuya burnidan teshib oʻtkazilgan tayoqchaga bogʻlanadigan ip
büydä
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · tuya burnidan teshib oʻtkazilgan tayoqchaga bogʻlanadigan ip

Hammasini koʻrish · 9 →