Qidiruv

fl. 1. Harakat yoʻnalishini oʻzgartirmoq, bir tomonga qayirmoq.

Chavandoz otini orqaga burib, suv oqimiga qarab ketdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Asror koʻp oʻylab oʻtirmay, yoʻlni Qamariddinnikiga burdi. — Yoshlik

Agar suv shu qiyalikdan oqadigan boʻlsa, uni toʻsib ham, burib ham boʻlmaydi. — S. Ahmad, Ufq

2. Biror tomonga oʻgirmoq, qaratmoq.

Salimboyvachcha achchiqlanib, yuzini teskari burdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Jahongir bu qarashga dosh berolmay, yuzini burdi. — Sharq yulduzi

Domla boʻynini shartta burib, Elmurodga tikildi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Besh-olti qari sigir tumshugʻini burib, yotgan yerida dumini likillatib qoʻya qoldi. — Mushtum

3. koʻchma Yoʻnaltirmoq, qaratmoq; ogʻdirmoq, moyil qilmoq.

Yosh koʻngilning maylini Ishga buraman. — Gʻayratiy

Nima qilay, uzoq gapirdim, Tushunchangni har tomon burdim. — H. Olimjon, Tanlangan asarlar

4. Burmalanadigan narsani yoyiq holidan burma holiga keltirmoq, yigʻmoq.

Xaltaning ogʻzini burmoq.

Ziyodaxon qopning ogʻzini yana burib qoʻydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

5. Aylantirmoq, boshqarmoq.

Mashina rulini burib, Tonna toʻkar Qizlaroy. — Qoʻshiqlar

6. Siqmoq; chimchilamoq.

Qoʻlini burab-burab oldi.

Oltin uzuk barmogʻimni buradi, Bir yigit bor yoʻllarimda turadi. — Qoʻshiqlar

Barg, ozuqabop qism. Y. Shamsharov, Baxt izlab. I. Rahim, Ixlos

Parpining koʻzi nogahon chuqurchaga tushdi. Chuqurchada oʻtgan yili koʻkargan burgan burlari toʻkshtb, yogʻindan ivigan tanasi bukilib yotardi

Pichan tez oʻrib olinmasa, buri toʻkilib, shirasi ketadi

fl. 1. Burmoq feʼlining oʻzlik va majhul nisbati.

Oʻngga burilmoq.

Jahon oʻrnidan turdi-da, eshikka qarab burildi. — Yoshlik

Izvosh koʻchadan oʻtgach, oʻngga burilib, toʻxtadi. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Oʻgirilmoq, oʻgirilib qaramoq.

Qizcha yotsirab, qovogʻini solib, teskari burildi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Hokimning koʻzi xotin tomonga burildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Sigir oʻqtin-oʻqtin yoniga burilib, buzoqni yalar, pishillardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

3. s. t. Araz qilmoq, araz qilib tumtayib olmoq.

Uyat emasmi, kelin? Kecha kelding surilib, bugun ketgin burilib. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

— Koʻpincha suv tashiydigan odam topilmay, suvsiz oʻtiramiz,— Nuri yana burildi. — Oybek, Tanlangan asarlar

sft. Burilish (yoʻl, daryo va shu kabilar haqida).

2. Yoʻl, daryo va sh. k. ningburilgan joyi, muyilishi. Anvar, burshshshga yetganda, oʻzidan oʻn qadam orqadagi hamrohini kutib turdi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon. Burshshshda avtobus koʻrindi. "Yoshlik". Ketmontepadan bu yogʻiga Norin daryosi ming burshshshshrdan oʻtib, ming bir pastliklarga bosh urib, koʻtarshshb, quturib keladi. S. Ahmad, Ufq

3. Oʻzgarish, yangilanish, yangi bosqichga oʻtish. "Fan va turmush". Endshshkda Yer haqidagi fashshrda ham keskin burshshsh roʻy bermoqda. "Fan va turmush"

Bola yetti yoshga toʻlib, maktabga borgan yili uning xulq-atvorida burilish paydo boʻladi

sft. Burilmasi bor.