Қидирув

«букил» бўйича 44 та натижа: Изоҳли

Филтр

Бўлим

Луғатлар Эртаклар Шевалар

Луғат тури

Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик

Луғат мақолалари

28 та

букмоқ

Изоҳли луғат

фл. 1. айн. Букламоқ 1.

Салимбойвачча хатни ўқиб, аста букди. — Ойбек, Танланган асарлар

Бўтабой хатни букар экан, уф тортди. — А. Қаҳҳор, Асарлар

2. Қайирмоқ, эгмоқ.

Кучли шамол кўтарилиб, боғчадаги \ар нарсани тўрт тарафга бука бошлади. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Ҳаёт келинчакларча, бир оёғини йиғиштириб, иккинчи оёғини тиззадан букиб ўтирди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Мунир бармоқларини букиб, хотинига кўрсатиб, санай бошлади. — Ёшлик

Ғуломжон чиройли қаддини букиб, онаси устига энгашди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. кўчма Синдирмоқ, енгмоқ, тобе қилмоқ.

Бироқ фактлар, ҳужжатлар, жуда кўп одамларнинг гувоҳликлари унинг қайсарлигини аста-секин қайириб, ниҳоят, букиб қўйди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

На баланд қўрғонлар, на қалин дарвозалар ва на жаллодлар халқнинг иродасини бука олмади. — Ж. Шарипов, Хоразм

Об-ҳаво эса қўшимча қийинчиликларни келтириб чиқармоқда. Аммо у пахтакорларимизнинг ғалаба ёʻлидаги иродасини бука олмайди. — Газетадан

Бошини букмоқ 1. Бошини қуйи солмоқ. Болалар ҳам, гўё отадан абадий айрилгандек, бошларини етимона буккан эдилар. — Ойбек, Нур қидирибҚарз кишининг бошини букади. — Ойбек, Танланган асарлар— Туринг, қизим, — элликбошининг товуши бирдан мулойимлашди, — ота-онанинг бошини букманг. — Ойбек, Танланган асарлар
Ерга букмоқ Ерга кириб кетгудай уялтирмоқ ёки таҳқирламоқ. Бир куни одамлар олдида Носиримни ерга букиб: Сиз занглаган кетмонсиз, оловга тоблаб, ўткир эговда чархлаш керак, деса-я, юзсиз.ъ — Х. Назир, Ўтлар туташганда
Номусини букмоқ Номусга қолдирмоқ. Нодон билан юрма, номусингни букма. — Мақол

Тўлиқ мақола →

букилмоқ

Изоҳли луғат

фл. Букмоқ феълининг мажҳул ва ўзлик нисбати.

Икки букилган қоғоз. Букиладиган каравот.

Ўғлининг қилиқларидан деярли хабардор бўлиб турган читфуруш номусдан қадди букилиб, кўчага чиқолмай қолди. — С. Аҳмад, Жимжитлик

Юк орқалаган, оғир қоплар остида икки букилган аравакашлар кўриниб қолди. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →

букилма

Изоҳли луғат

от 1. Бирор нарсанинг букилган ери, букилган жой.

Трубканинг букилмаси.

2. геол.геог. Ер пўстининг чўккан ёки эгилган жойлари.

Тўлиқ мақола →

букилтирмоқ

Изоҳли луғат

фл. Букилмоқ феълининг орттирма нисбати.

Тўлиқ мақола →

букет

Изоҳли луғат

от 1. Хиллаб дасталанган гул; гулдаста.

Улар оқ атиргуллардан ҳамда оқ ва қизил қалампиргуллардан қилинган букетларни кўтариб олганлар. — Газетадан

2. кўчма Хилланган, сараланган нарсалар дастаси, туркуми.

Дўстим, мардлигингга қадаҳ кўтариб, Шеърдан букет ясаб, сенга тутаман. — Ю. Ҳамдам, Тинчлик баҳори

Ғўза букети [Бешинчи босқичга] яганалаш, ғўза букетларини ростлаб қўйиш, чопиқ қилиш шу кабилар киради. — Газетадан

Тўлиқ мақола →

букик

Изоҳли луғат

сфт. 1. Букланган; буклоғлик; букилган, эгилган.

Прокурор Насриддинов чўнтагидан тўрт букик бир қоғозни чиқариб, қўлини столдаги қўнғироққа чўзди. — К. Алиев, Мараз

Ранг-баранг кийимдаги болалар қадди букик, сочлари оппоқ, кенг юзли кампирнинг атрофини чуғурлашиб ўраб олишди. — С. Нуров, Меҳригиё

Унинг [Икромнинг] букик елкалари ростланган, кўзлари катта-катта очилиб, олайиб кетган эди. А. Асилов, Икром инда-масалан

Кимлар хушбахт, кимлар хоксор, Кимлар қадди букик, мисли ёй! — Миртемир

2. Қуйи солинган, эгилган.

Ҳамманинг боши букик, кўнгли синиқ эди. — Ойбек, Навоий

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 28 →

Таърифлар ичида

2 та

қайиш

Изоҳли луғат

қайиш ҚАЙИШ ' узун чарм тасма', 'камар'. "Қани, кетдик", — деди—да, елкасидаги милтиҳнинг ҳ а й и ш ин и тўғрилаб олди (Парда Турсун). Қадимги туркий тилда ' ҳайво

қайиш

Изоҳли луғат

Эртаклар

8 та

Эрназар билан Кимёназар

Халқ оғзаки ижоди

Эртакда отасидан сеҳрли пичоқ мерос қолган Эрназар исмли йигитнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. У акаларининг ҳасадидан қочиб, ўзига янги ҳаёт қуришга

Камбағал қиз

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ярамас ўғлини ўқитиб, тўғри ёʻлга солган камбағал қизнинг донолиги ва матонати ҳикоя қилинади. Унинг ақл-заковати туфайли подшо

Мислабу

Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг фарзандсизлиги ва тўтиқушнинг саргузаштлари орқали бошланган бу эртак, гўзал Мислабуни излаб топиш ёʻлидаги қийинчиликлар ва подшоҳни

Моҳистара

Халқ оғзаки ижоди

Шаҳзода Шавкат сирли кийикни қувиб, ўзга оламга тушиб қолади ва у ерда паризод Моҳистарага ошиқ бўлади. Бу саргузашт унинг ҳаётини бутунлай ўзгартириб

Подшо билан чўпон

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшо ва чўпон ўртасидаги ақл мусобақаси тасвирланади. Чўпон ўзининг зукколиги ва топқирлиги билан подшони лол қолдириб, адолатни тиклайди.

Қилич ботир

Халқ оғзаки ижоди

Қилич ботирнинг саргузаштлари, унинг Оқбилак ойимни қўлга киритиши ва маккор кампирнинг ҳийласи сабабли юзага келган қийинчиликлар ҳақида ҳикоя қилинади.

Ҳаммасини кўриш · 8 →