Qidiruv

ot 1. ayn. Asal 1, 2.

Bol sotgan barmogʻini yalar. — Maqol

Bu yerning uzumi, anori, anjiri bol bilan teng deydilar. — Gazetadan

Ol-ol boʻlsin, ol boʻlsin, yoring labi bol boʻlsin. — Kuntugʻmish

2. koʻchma Tot, lazzat.

Til bor — bol keltirar, Til bor — balo keltirar. — Maqol

Yaxshi xotin —umr boli. — Maqol

Ular hayot bolini emas, hayot zahrini yutib oʻtirardilar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. koʻchma Yaxshi, muloyim muomala.

Tilingda boʻlsa boling, Kulib turar iqboling. — Maqol

Muzdan suv tomar, Soʻzamoldan — bol. — Maqol

ot 1. Yangi tugʻilgan, hali koʻkrakdan, ona bagʻridan ajratilmagan goʻdak; chaqaloq.

Bola emizmoq. Bolani allalab uxlatmoq. Bola yigʻlamasa, ona sut bermaydi. — Maqol

Oʻzbek oyim burchakda bola koʻtarib oʻtirgan Zaynabdan chaqaloqni olib, uni jomni toʻkib kelishga buyurdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Hali yosh, voyaga yetmagan odam.

Bolani yoshdan asra, niholni boshdan asra. — Maqol

Yaxshi boladan — rahmat, Yomon boladan — laʼnat. — Maqol

Men kuyaman bolamga, Bolam kuyar bolasiga. — Maqol

Aldagani bola yaxshi. — Qanotli soʻzlar

— Hali bola ekansiz, — dedi Kumush. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Anvar kelishgan, doʻndiq bola edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Ayol kishining fazilati bola bilan boʻlgan munosabatida ochiladi. — F. Musajonov, Himmat

3. Farzand, oʻgʻil-qiz, zurriyot.

Odamning mevasi — bola. — Maqol

Bol shirin, boldan bola shirin. — Maqol

Bola aziz, odobi undan aziz. — Maqol

Bir onadan alvon xil bola tugʻiladi, deganlaridek, Anvarning yaratilishi ogʻalariga nisbatan boshqacha edi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon.

4. koʻchma Yoshi ulugʻ, ammo goʻdaklarcha ish tutadigan, bolalarcha mulohaza yurgizadigan odam haqida.

— Nega koʻnglimga olmay, men yosh bolamanmi! — dedi [Kumush]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ey xotin, bola boʻlib qolgan-san desam, achchigʻing keladi. Axir gapning oxiriga qadar tinglab turmaysanmi. — Oydin, Shirin keldi

5. (koʻpincha 1-shaxs egalik affiksi bilan) Yoshi kattalarning yoshlarga murojaat shakli.

— Uzr ayt, bolam. Zolim bilan tenglashma! — dedi chol. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Meniki bedavo dard. Uh! — yengil xoʻrsindi Tohirjon. —Unday dema, bolam. Noumid shayton. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Yangi tugʻilgan, tuxumdan chiqqan, hali voyaga yetmagan yosh hayvon yoki parranda.

Qoʻngʻiz bolasini oppogʻim der, kirpi bolasini yumshogʻim der. — Maqol

Ilonning bolasi — ilon, Chayonning bolasi — chayon. — Maqol

7. Homila, qorindagi gumona.

— Bolang necha oylik boʻldi, yer yutgur? — boʻgʻilib soʻradi va qizni bir tepdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Mehri ikkiqat. Bola ikki oylik, uch oylik besh oylik Qanday qilib boʻlsa ham, bolani tushirish kerak. — A. Qahhor, Boshsiz odam

ot Bir uchida kallagi, ikkinchi uchida rezbasi boʻlgan, mashina yoki inshootlarning ajraluvchi qismlarini biriktiruvchi mahkamlash detali.

Koʻzoynakning oshiq-moshigʻi koʻpincha boʻshashib qoladi, shunda uning boltini mahkam burab qoʻying. — Gazetadan

Bu boltlarni, gayka boʻlmagach, hech narsaga ishlatib boʻlmas ekan. — Mushtum

ot 1. Butunning bir qismi; qism, parcha, kesim.

Engashib, yashikdan ikki boʻlak koʻmir olib soldi. — S. Karomatov, Oltin qum

Qozi piyolani oldiga qoʻydi-da, soʻyilgan anordan bir boʻlagini olib, yirik qizil donalarni kaftiga uqalay boshladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Nihoyat, u jonliroq kesilgan goʻsht boʻlaklari qolib, bundayroqlarini olib, uzata boshladi. — M. Mansurov, Yombi

2. Narsalarning tortib, oʻlchab ajratilgan har bir qismi, donasi, oʻrami.

Bir boʻlak sovun.

Mirzakarimboyning xotini bir katta boʻlak choyni Yoʻlchiga berib, Gulnorni imladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻyimizning ertasiga sovgʻaga ikki boʻlak kirsovun olib kelgan. — S. Ahmad, Ufq

3. sft. Boshqalardan farq qiladigan; boshqa, oʻzga, boshqacha.

Bu boʻlak gap. U butunlay boʻlak odam,

Bunday paytlarda u hech narsani eshitmaydi, hech kimga quloq solmaydi: oʻziga xos bir boʻlak dunyoda — xayol dunyosida yashaydi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Undoq emas, yanga, endi zamon boʻlak, endi davlat hisob-kitob bilan baraka topadi. — A. Muxtor, Opa-singillar

4. Oʻziga mustaqil, alohida, ajratilgan; boshqa-boshqa.

Ularning roʻzgʻorlari boʻlak.

Har kimning goʻri boʻlak! — N. Norqobilov, Toʻqnashuv

5. koʻm. vzf. (ch.k. soʻz bilan) Boshqa, tashqari.

Bundan boʻlak gapim yoʻq.

Elmurod, ertalabdan beri non-choydan boʻlak hech narsa yemaganlikdan, koʻngli ozganligini sezdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Karim akaning ota-onasi erta oʻlib ketgan. Fazilat opadan boʻlak hech kimi yoʻq, kambagʻalgina yigit edi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

Ukasidan boʻlak Hamidaning yaqini qolmadi. — Yosh kuch

ot 1. Mix qoqish, narsalarni urish, tekislash, egish yoki bukish kabi ishlarda qoʻllanadigan, yogʻoch yoki temir dastali asbob.

Ostonada munkayib oʻtirgan chol yonboshiga qoʻyib olgan paqirdan qiyshiq-qingʻir mixlarni olib, bolgʻa bilan toʻgʻrilardi. — S. Ahmad, Jimjitlik

Uning [Zamonning] bir qoʻlida mushuk kallasiday kaltasop bolgʻa, bir qoʻlida temir pona. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. tex. Metallarga, umuman narsalarga zarb bilan ishlov beradigan ogʻir mexanizm.

Bir qoziqning yerga kirishi qiyin boʻldi, motorni boshqarayotgan yigit bolgʻani ancha yuqoridan tashladi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

sft. kt. Balogʻatga, voyaga yetgan; yetuk.

Oqil va boligʻ boʻlganingiz holda, bu xayrli majlisda hozir boʻlgan siz, yigit, shu majlisda hozir boʻlib turgan shu qizni xotinlikka qabul qilasizmi? — S. Ayniy, Esdaliklar