Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«bolasizlik» boʻyicha 99 ta natija

Filtr
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik
Tilga
Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Arabcha Turkcha

Lugʻat maqolalari

98 ta
bola
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Yangi tugʻilgan, hali koʻkrakdan, ona bagʻridan ajratilmagan goʻdak; chaqaloq.

Bola emizmoq. Bolani allalab uxlatmoq. Bola yigʻlamasa, ona sut bermaydi. — Maqol

Oʻzbek oyim burchakda bola koʻtarib oʻtirgan Zaynabdan chaqaloqni olib, uni jomni toʻkib kelishga buyurdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Hali yosh, voyaga yetmagan odam.

Bolani yoshdan asra, niholni boshdan asra. — Maqol

Yaxshi boladan — rahmat, Yomon boladan — laʼnat. — Maqol

Men kuyaman bolamga, Bolam kuyar bolasiga. — Maqol

Aldagani bola yaxshi. — Qanotli soʻzlar

— Hali bola ekansiz, — dedi Kumush. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Anvar kelishgan, doʻndiq bola edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Ayol kishining fazilati bola bilan boʻlgan munosabatida ochiladi. — F. Musajonov, Himmat

3. Farzand, oʻgʻil-qiz, zurriyot.

Odamning mevasi — bola. — Maqol

Bol shirin, boldan bola shirin. — Maqol

Bola aziz, odobi undan aziz. — Maqol

Bir onadan alvon xil bola tugʻiladi, deganlaridek, Anvarning yaratilishi ogʻalariga nisbatan boshqacha edi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon.

4. koʻchma Yoshi ulugʻ, ammo goʻdaklarcha ish tutadigan, bolalarcha mulohaza yurgizadigan odam haqida.

— Nega koʻnglimga olmay, men yosh bolamanmi! — dedi [Kumush]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ey xotin, bola boʻlib qolgan-san desam, achchigʻing keladi. Axir gapning oxiriga qadar tinglab turmaysanmi. — Oydin, Shirin keldi

5. (koʻpincha 1-shaxs egalik affiksi bilan) Yoshi kattalarning yoshlarga murojaat shakli.

— Uzr ayt, bolam. Zolim bilan tenglashma! — dedi chol. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Meniki bedavo dard. Uh! — yengil xoʻrsindi Tohirjon. —Unday dema, bolam. Noumid shayton. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Yangi tugʻilgan, tuxumdan chiqqan, hali voyaga yetmagan yosh hayvon yoki parranda.

Qoʻngʻiz bolasini oppogʻim der, kirpi bolasini yumshogʻim der. — Maqol

Ilonning bolasi — ilon, Chayonning bolasi — chayon. — Maqol

7. Homila, qorindagi gumona.

— Bolang necha oylik boʻldi, yer yutgur? — boʻgʻilib soʻradi va qizni bir tepdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Mehri ikkiqat. Bola ikki oylik, uch oylik besh oylik Qanday qilib boʻlsa ham, bolani tushirish kerak. — A. Qahhor, Boshsiz odam

  • Askar bola Urush yillari askar bolalarni yoʻqlab turdik. — A. Qahhor, Asarlar
  • Boʻz bola Hali turmushning achchiq-chuchugini totmagan, turmush tajribasi yoʻq yigit. Yoʻlchi qachon kelar ekan, kelganda ham nima qilardi, boʻz bola, kambagʻal. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Dala (yoki sahro) bolasi Qashqarning qizi, juvoni olmaday boʻladi. Sen sahro bolasiga soʻzni uqtirish ham qiyin. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Kelin bola Yosh kelin, endigina tushgan kelin, kelinchak. Hojining “Endi kelin bolani yubormaymiz-da“, deb kelishiga: Mening bolam emas, sizniki, u yer ham, bu yer ham oʻzining uyi, — dedi [qutidor]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarkelin bolani Toshkentga olib kelishlarini soʻragan edim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Kuyov bola Yosh kuyov, yangi kuyov. Sovchilar quda boʻlmishlariga kuyov bolani rosa maqtashibdi. — Mushtum— Kuyov bola yolgʻiz qolar ekanlar-da? — qizning harakatlari negadir shofyorga yoqmadi. — U. Umarbekov, Yoz yomgʻiri
  • Koʻcha bola(si) Koʻcha-koʻyda sanqib yuradigan, tarbiyasiz bola. Narigi uydan uvadasi chiqib ketgan yostiqni koʻtarib Ham-dam chiqdi: — Oʻtir bu yoqqa. Xoʻsh, sen nima uchun koʻcha bolalariga oʻxshab axloqsizlik qilasan? — A. Qahhor, Ayb kimda?
  • Ota(si)ning bolasi Oʻz otasiga oʻxshagan; oʻz otasining ishini tuta bilgan farzand haqida. Otabek xufton namozi uchun tahorat olishga mehmonxonadan chiqqan edi, uning keticha: — Otaning bolasi-da, — deb Ziyo shohichi mehmonlarga qarab qoʻydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oʻgʻil bola 1. Erkak jinsidagi bola. Oʻgʻil bolani urish gunoh deb biladigan Ummatali bu gal oʻzini tutolmadi. — S. Ahmad, Ufq— Men kishining xizmatini unutadigan yigit emasman, — dedi Homid va davom qildi, — oʻgʻil bola uchun — oʻgʻil bolaligim, yomon uchun yomonligim bor. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarGapning oʻgʻil bolasini aytsam, biz tarafda bemorlarga naridan-beri qarashadi. — Mushtum
  • Qiz bola 1. Ayol jinsidagi bola. Shu yoshga kirib qiz bola bilan birinchi marta kinoga tushishi edi. — X. Toʻxtaboyev, Sariq devni minibqiz bolaning bunchalik shoʻx boʻlishini birinchi koʻrishim. — Mirmuhsin, Meʼmor
  • Bola koʻrmoq Farzandli boʻlmoq. Orada toʻqqiz yil oʻtdi. Bular toʻrt bola koʻrishdi — A. Qahhor, Boshsiz odam
Toʻliq maqola →
boʻlak
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Butunning bir qismi; qism, parcha, kesim.

Engashib, yashikdan ikki boʻlak koʻmir olib soldi. — S. Karomatov, Oltin qum

Qozi piyolani oldiga qoʻydi-da, soʻyilgan anordan bir boʻlagini olib, yirik qizil donalarni kaftiga uqalay boshladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Nihoyat, u jonliroq kesilgan goʻsht boʻlaklari qolib, bundayroqlarini olib, uzata boshladi. — M. Mansurov, Yombi

2. Narsalarning tortib, oʻlchab ajratilgan har bir qismi, donasi, oʻrami.

Bir boʻlak sovun.

Mirzakarimboyning xotini bir katta boʻlak choyni Yoʻlchiga berib, Gulnorni imladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻyimizning ertasiga sovgʻaga ikki boʻlak kirsovun olib kelgan. — S. Ahmad, Ufq

3. sft. Boshqalardan farq qiladigan; boshqa, oʻzga, boshqacha.

Bu boʻlak gap. U butunlay boʻlak odam,

Bunday paytlarda u hech narsani eshitmaydi, hech kimga quloq solmaydi: oʻziga xos bir boʻlak dunyoda — xayol dunyosida yashaydi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Undoq emas, yanga, endi zamon boʻlak, endi davlat hisob-kitob bilan baraka topadi. — A. Muxtor, Opa-singillar

4. Oʻziga mustaqil, alohida, ajratilgan; boshqa-boshqa.

Ularning roʻzgʻorlari boʻlak.

Har kimning goʻri boʻlak! — N. Norqobilov, Toʻqnashuv

5. koʻm. vzf. (ch.k. soʻz bilan) Boshqa, tashqari.

Bundan boʻlak gapim yoʻq.

Elmurod, ertalabdan beri non-choydan boʻlak hech narsa yemaganlikdan, koʻngli ozganligini sezdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Karim akaning ota-onasi erta oʻlib ketgan. Fazilat opadan boʻlak hech kimi yoʻq, kambagʻalgina yigit edi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

Ukasidan boʻlak Hamidaning yaqini qolmadi. — Yosh kuch

  • Boʻlak-boʻlak qilmoq Pora-pora qilmoq, oʻldirmoq. Dushmanlarni boʻlak-boʻlak qilmadim, Qaytayin, dogʻ qoldi yurak ichida. — Yusuf va Ahmad
  • Gap boʻlagi
  • Boʻlak qilmoq 1. Qismlarga boʻlmoq. Koʻrsat yoʻlni, ne kunlarni solarman, Ajdarhoni necha boʻlak qilarman. — Fozil shoirRoʻzgʻorimizni boʻlak qildik.
Toʻliq maqola →
bolali
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. Bolasi, farzandi bor, bola-chaqali.

Bolalilar bosh boʻlar, bolasizlar yosh boʻlar. — Maqol

Bolali uy — bozor, bolasiz uy — mozor. — Maqol

Bolali uyda gʻiybat boʻlmas. — Maqol

Toʻliq maqola →
bolari

ot ayn. Asalari.

Yaxshi chechakka bolari qoʻnadi. — Maqol

Bolarilar shoshib zuvullar, Hatto qoʻngʻiz yasatar inin. — A. Sher, Beshiktervatar haqida ballada

Toʻliq maqola →
bolabop

sft. Bolalarga moʻljallangan, bolalar uchun atalgan yoki bolalar bajarishi mumkin boʻlgan.

Oʻzim ikki marta bordim. Bolabop ish yoʻq deyishadi. — Yoshlik

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 98 →

Taʼriflar ichida

1 ta
yara

yara YARA 'tanada hosil boʻladigan jarohat’, ’chiqiq’. Qonli koʻylakni Qoratoy ehtiyot bilan tilib, ya r a n i ochdi (Oybek). Bu ot qadimgi turkiy tilda ham 'boʻlaklarga