Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«болаларча» бўйича 43 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

36 та
болаларча

рвш. Болаларга хос тарзда, болаларга ўхшаб; гўдакларча.

Болаларча ўйламоқ. Болаларча муҳокама юргизмоқ.

бу қизариш айни ҳолда бир нав болаларча рашкни ҳам ифода қиларди. — С. Айний, Эсдаликлар

Ўктамхон болаларча самимият билан эътироз билдирди. — К. Яшин, Ҳамза

Тўлиқ мақола →
бола

от 1. Янги туғилган, ҳали кўкракдан, она бағридан ажратилмаган гўдак; чақалоқ.

Бола эмизмоқ. Болани аллалаб ухлатмоқ. Бола йиғламаса, она сут бермайди. — Мақол

Ўзбек ойим бурчакда бола кўтариб ўтирган Зайнабдан чақалоқни олиб, уни жомни тўкиб келишга буюрди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Ҳали ёш, вояга етмаган одам.

Болани ёшдан асра, ниҳолни бошдан асра. — Мақол

Яхши боладан — раҳмат, Ёмон боладан — лаънат. — Мақол

Мен куяман боламга, Болам куяр боласига. — Мақол

Алдагани бола яхши. — Қанотли сўзлар

— Ҳали бола экансиз, — деди Кумуш. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Анвар келишган, дўндиқ бола эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Аёл кишининг фазилати бола билан бўлган муносабатида очилади. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

3. Фарзанд, ўғил-қиз, зурриёт.

Одамнинг меваси — бола. — Мақол

Бол ширин, болдан бола ширин. — Мақол

Бола азиз, одоби ундан азиз. — Мақол

Бир онадан алвон хил бола туғилади, деганларидек, Анварнинг яратилиши оғаларига нисбатан бошқача эди. А. Қодирий, Меҳробдан чаён.

4. Ёши улуғ, аммо гўдакларча иш тутадиган, болаларча мулоҳаза юргизадиган одам ҳақида.

— Нега кўнглимга олмай, мен ёш боламанми! — деди [Кумуш]. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Эй хотин, бола бўлиб қолган-сан десам, аччиғинг келади. Ахир гапнинг охирига қадар тинглаб турмайсанми. — Ойдин, Ширин келди

5. (кўпинча 1-шахс эгалик аффикси билан) Ёши катталарнинг ёшларга мурожаат шакли.

— Узр айт, болам. Золим билан тенглашма! — деди чол. — Ойбек, Танланган асарлар

— Меники бедаво дард. Уҳ! — енгил хўрсинди Тоҳиржон. —Ундай дема, болам. Ноумид шайтон. — Ойбек, Танланган асарлар

6. Янги туғилган, тухумдан чиққан, ҳали вояга етмаган ёш ҳайвон ёки парранда.

Қўнғиз боласини оппоғим дер, кирпи боласини юмшоғим дер. — Мақол

Илоннинг боласи — илон, Чаённинг боласи — чаён. — Мақол

7. Ҳомила, қориндаги гумона.

— Боланг неча ойлик бўлди, ер ютгур? — бўғилиб сўради ва қизни бир тепди. — Ойбек, Танланган асарлар

Меҳри иккиқат. Бола икки ойлик, уч ойлик беш ойлик Қандай қилиб бўлса ҳам, болани тушириш керак. — А. Қаҳҳор, Бошсиз одам

  • Аскар бола Уруш йиллари аскар болаларни ёʻқлаб турдик. — А. Қаҳҳор, Асарлар
  • Бўз бола Ҳали турмушнинг аччиқ-чучугини тотмаган, турмуш тажрибаси ёʻқ йигит. Ёʻлчи қачон келар экан, келганда ҳам нима қиларди, бўз бола, камбағал. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Дала (ёки саҳро) боласи Қашқарнинг қизи, жувони олмадай бўлади. Сен саҳро боласига сўзни уқтириш ҳам қийин. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Келин бола Ёш келин, эндигина тушган келин, келинчак. Ҳожининг “Энди келин болани юбормаймиз-да“, деб келишига: Менинг болам эмас, сизники, у ер ҳам, бу ер ҳам ўзининг уйи, — деди [қутидор]. — А. Қодирий, Ўтган кунларкелин болани Тошкентга олиб келишларини сўраган эдим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Куёв бола Ёш куёв, янги куёв. Совчилар қуда бўлмишларига куёв болани роса мақташибди. — Муштум— Куёв бола ёлғиз қолар эканлар-да? — қизнинг ҳаракатлари негадир шофёрга ёқмади. — У. Умарбеков, Ёз ёмғири
  • Кўча бола(си) Кўча-кўйда санқиб юрадиган, тарбиясиз бола. Нариги уйдан увадаси чиқиб кетган ёстиқни кўтариб Ҳам-дам чиқди: — Ўтир бу ёққа. Хўш, сен нима учун кўча болаларига ўхшаб ахлоқсизлик қиласан? — А. Қаҳҳор, Айб кимда?
  • Ота(си)нинг боласи Ўз отасига ўхшаган; ўз отасининг ишини тута билган фарзанд ҳақида. Отабек хуфтон намози учун таҳорат олишга меҳмонхонадан чиққан эди, унинг кетича: — Отанинг боласи-да, — деб Зиё шоҳичи меҳмонларга қараб қўйди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Ўғил бола 1. Эркак жинсидаги бола. Ўғил болани уриш гуноҳ деб биладиган Умматали бу гал ўзини тутолмади. — С. Аҳмад, Уфқ— Мен кишининг хизматини унутадиган йигит эмасман, — деди Ҳомид ва давом қилди, — ўғил бола учун — ўғил болалигим, ёмон учун ёмонлигим бор. — А. Қодирий, Ўтган кунларГапнинг ўғил боласини айцам, биз тарафда беморларга наридан-бери қарашади. — Муштум
  • Қиз бола 1. Аёл жинсидаги бола. Шу ёшга кириб қиз бола билан биринчи марта кинога тушиши эди. — Х. Тўхтабоев, Сариқ девни минибқиз боланинг бунчалик шўх бўлишини биринчи кўришим. — Мирмуҳсин, Меъмор
  • Бола кўрмоқ Фарзандли бўлмоқ. Орада тўққиз йил ўтди. Булар тўрт бола кўришди — А. Қаҳҳор, Бошсиз одам
Тўлиқ мақола →
бўлак

от 1. Бутуннинг бир қисми; қисм, парча, кесим.

Энгашиб, яшикдан икки бўлак кўмир олиб солди. — С. Кароматов, Олтин қум

Қози пиёлани олдига қўйди-да, сўйилган анордан бир бўлагини олиб, йирик қизил доналарни кафтига уқалай бошлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ниҳоят, у жонлироқ кесилган гўшт бўлаклари қолиб, бундайроқларини олиб, узата бошлади. — М. Мансуров, Ёмби

2. Нарсаларнинг тортиб, ўлчаб ажратилган ҳар бир қисми, донаси, ўрами.

Бир бўлак совун.

Мирзакаримбойнинг хотини бир катта бўлак чойни Ёʻлчига бериб, Гулнорни имлади. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўйимизнинг эртасига совғага икки бўлак кирсовун олиб келган. — С. Аҳмад, Уфқ

3. Бошқалардан фарқ қиладиган; бошқа, ўзга, бошқача.

Бу бўлак гап. У бутунлай бўлак одам,

Бундай пайтларда у ҳеч нарсани эшитмайди, ҳеч кимга қулоқ солмайди: ўзига хос бир бўлак дунёда — хаёл дунёсида яшайди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Ундоқ эмас, янга, энди замон бўлак, энди давлат ҳисоб-китоб билан барака топади. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

4. Ўзига мустақил, алоҳида, ажратилган; бошқа-бошқа.

Уларнинг рўзғорлари бўлак.

Ҳар кимнинг гўри бўлак! — Н. Норқобилов, Тўқнашув

5. (ч.к. сўз билан) Бошқа, ташқари.

Бундан бўлак гапим ёʻқ.

Элмурод, эрталабдан бери нон-чойдан бўлак ҳеч нарса емаганликдан, кўнгли озганлигини сезди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Карим аканинг ота-онаси эрта ўлиб кетган. Фазилат опадан бўлак ҳеч кими ёʻқ, камбағалгина йигит эди. — М. Ҳазратқулов, Журъат

Укасидан бўлак Ҳамиданинг яқини қолмади. — Ёш куч

  • Бўлак-бўлак қилмоқ Пора-пора қилмоқ, ўлдирмоқ. Душманларни бўлак-бўлак қилмадим, Қайтайин, доғ қолди юрак ичида. — Юсуф ва Аҳмад
  • Гап бўлаги
  • Бўлак қилмоқ 1. Қисмларга бўлмоқ. Кўрсат ёʻлни, не кунларни соларман, Аждарҳони неча бўлак қиларман. — Фозил шоирРўзғоримизни бўлак қилдик.
Тўлиқ мақола →
болали

сфт. Боласи, фарзанди бор, бола-чақали.

Болалилар бош бўлар, боласизлар ёш бўлар. — Мақол

Болали уй — бозор, боласиз уй — мозор. — Мақол

Болали уйда ғийбат бўлмас. — Мақол

Тўлиқ мақола →
болари

от Асалари.

Яхши чечакка болари қўнади. — Мақол

Боларилар шошиб зувуллар, Ҳатто қўнғиз ясатар инин. — А. Шер, Бешиктерватар ҳақида баллада

Тўлиқ мақола →
болабоп

сфт. Болаларга мўлжалланган, болалар учун аталган ёки болалар бажариши мумкин бўлган.

Ўзим икки марта бордим. Болабоп иш ёʻқ дейишади. — Ёшлик

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 36 →

Таърифлар ичида

7 та
ғаразсиз

ғаразсиз Бирор ёмон ният ёки шахсий манфаат кўзда тутилмаган; ғарази ёʻқ, беғараз. Ғаразсиз гап. Ғаразсиз иш. Мен ҳеч бир ғаразсиз, болаларча соддалик била

ингичкалашмоқ

ингичкалаш Ингичка ҳолга келмоқ, ингичка тортмоқ. Болаларча кулумсираган ва юқоридан пастга майин ингичкалашган оқ, тиниқ юзи, қалам билан чизилгандек ингичка,

ҳақгўйлик

ҳақгўйлик Ҳақгўй бўлиш, ҳақгўй кишига хос хислат, хусусият. — Извош ўзиники бўлса, шунақа кийим киймасди, — болаларча ҳақгўйлик билан тушунтирди иккинчи бо

бачкана

бачкана эск. Болалар учун мўлжалланган (уст-бош, оёқ кийим ҳақида).◆ Бачкана маҳси. Ҳайитга нарса олишга улгуролмаганлар чин арафа кечаси типирчилаб қолар катта

содда

содда Тузилиши, таркиби жиҳатидан мураккаб бўлмаган, оддий. Содда механизм. Кимёвий содда моддалар. Ечилиши осон, енгил, жўн. Содда масала. Тешабойнинг ҳисоби со

пишиқ

пишиқ ПИШИҚ 'чиниққан', ' мустақкам'. У энди тур— мушнинг оғир кулфатларини енгиб, п и ш и қ йигит бўлиб етишган эди (Парда Турсун). Бу сифат ' чиниқ—' маъноси

Ҳаммасини кўриш · 7 →