Qidiruv

Boj toʻlamasdan.

ot 1. tar. esk. Oʻrta asrlarda Sharq mamlakatlarida savdogarlar, hunarmandlar va boshqalardan olinadigan soliq.

Shosh ahli, tamomiy fuqaro bojni oʻz vaqtida toʻlagan. — Mirmuhsin, Temur Malik

Qoraxitoylar quvilganidan soʻng, shahar mahkamasi biz hunarmandlarni boj bilan qisib qoʻydi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

Zolimlar olarkan elatdan bojin, Yozib kundan-kunga nafs qulochin. — Tohir va Zuhra

2. Chetdan keltirilgan mol uchun olinadigan, rasmiy ravishda belgilangan haq.

Boj toʻlamoq.

Saroy darvozasi yonida bojxona boʻlib, chet el mollaridan boj olinardi. — J. Sharipov, Xorazm

Ajnabiy savdogarlardan ozmuncha boj tushadi, deb oʻylaysizmi? — M. Osim, Karvon yoʻllarida

Avaz karvonlarning molidan boj olganida Avazni tanib olgan. — Nurali

3. koʻchma Biror narsa, voqea, holat uchun ketadigan haq, badal.

Toshga tegar, sinar dil, Yurak qoni toʻlar boj. — Mirtemir, Asarlar

Orzularim oltin toji, Mening jonim shuning boji. — Boychechak

Hayot shunday moʻjizaki, Qancha jabrin tortsang oz. Oʻlim esa uning uchun Arzimas bojdir, xolos. — A. Muxtor, Asarlar

ot Opa-singillarning erlari (bir-biriga nisbatan).

Boja bojaga boʻz bermaydi, soʻz beradi. — Maqol

Gʻulomjon uning [Ashur Mirzoning] bojasi usta Bahromdan partalarning qanday yasalishini soʻrab oldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

ot bol. Bolalarni qoʻrqitish yoki aldash uchun “jin“, ajina kabi maʼnolarda ishlatiladigan soʻz.

Qoʻgʻirchoqni boʻji olib ketdi. Boʻji keldi, boʻji keldi, Chingiz bilan Joʻji keldi. — Matal

Ha degani hojisi yoʻq, qoʻrqitgani — boʻjisi. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

Chol devorda yotgan koʻrar boʻjini. — Bahrom va Gulandom

ot Kishi voyaga yetganda, badaniga (koʻpincha bet va koʻkragiga) toshadigan qizil boʻrtmachalar; husnbuzar.

Sattor boʻysunmagan sochlarini suv bilan tarab yaltiratib, peshonasiga toshgan boʻjamasini silaydi. — A. Muxtor, Kumush

Limon sharbati yuzni toza qiladi, boʻjamalarni davolaydi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

ot ayn. Bojgir.

Birov — bojdor, Birov — tojdor. — Maqol