Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «bogʻlik» — результатов: 86: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

76
bogʻ

ot 1. Mevali daraxt, tok va gul bilan band yer maydoni; mevazor.

Olma bot. Baxilning bogʻi koʻkarmas. Maqol.

Qiz hamon qoʻngʻiroqdek kular, sokin bogʻ uning shodon qahqahasi bilan toʻlgan edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Bizning yurtda shu pallada tokda uzum, polizda qovun, bogʻda anor. — Oybek, Quyosh qoraymas

Zarqishloq koʻchalarida, adir va soylarida, serdaraxt bogʻlarida koʻklam namoyishi kezadi. — S. Ahmad, Ufq

2. Gullab-yashnab turgan obod joy; gulshan.

Yurgan yerlaringiz bogʻ bilan boʻston, Jonimni joningga aylayin qurbon. — Oy-suluv

Maktab bogʻ boʻlsa, bola nihol boʻlsa, bu bogʻning bogʻboni, ilm charogʻboni oʻqituvchidir. — Gazetadan

3. Suyanchiq, tayanch, umid.

Fotimaning suyangan togʻi, ishongan bogʻi shu bogʻ, Turgʻunboy. — T. Ashurov, Oq ot

Keyin u, yagona oʻgʻli, ishongan bogʻi, suyangan togʻi Razzoqning ayriliq dardini tortdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

4. Hayot, turmush; oila.

Tinch elning bogʻi gullar. — Maqol

Bu qiz [Badia] amirzodalardan birining bogʻini obod qilgʻusi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Sevdim seni, bogʻim guli Toza ochilgan chogʻida. — U. Ismoilov, Saylanma

5. Ogʻush, olam; oʻchoq, maskan.

Shunda uning xayol bogʻida yana Adolatning chehrasi koʻrindi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Erka koʻnglim erk bogʻida yayrasin. — Gʻayratiy

Husn bogʻining bu yangi erkasi [Kumush]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Hammamizga maʼlumki, maktab bilim-fanning, odob-axloqning asosiy maskanidir, bogʻidir. — Gazetadan

6. Narigi dunyo; jannat.

Endi qolar togʻni emas, borar bogʻni ham oʻylash kerak. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

  • Bogʻi eram Sevganim qoshimda boʻlsa, menga choʻl — bogʻi eram. Hamza. Bogʻ koʻcha Shahardan tashqaridagi qoʻrgʻonlar, bogʻlar orasidan oʻtgan koʻcha.Sherbek bogʻ koʻchaga yetganda, toʻp-toʻp, yakka-yakka boʻlib, klubga ketayotgan tanish hamqishloqlariga duch keldi. — S. Anorboyev, Oqsoy
  • Bogʻ qilmoq 1. Mevali daraxtlar ekib, bogʻ yuzaga keltirmoq. Safar bobo Yangiobod xoʻjaligiga joylashib olgach, turli koʻchatlar ekib, bogʻ qildi. — Oʻzbekiston qoʻriqlariToʻgʻri, keng koʻchalar soldiramiz, hamma yoqni bogʻ qilamiz. — Mushtum
  • Istirohat bogʻi yoki tomosha bogʻ Dam olish, hordiq chiqarish uchun qurilgan maxsus bogʻ, park. Qishloqning oʻrtasida madaniyat va istirohat bogi boʻlib, bugun ochilgan kanal uning oʻrtasidan kesib oʻtar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariSalim bilan Fazliddin tomosha bogʻda kezgan singari, sekin-sekin yurib, bogʻning har jihatini koʻzdan kechira boshladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Orom bogʻi Shahri Tilsimning qirq darvozasi bor. Qirq orom bogʻi bor. — Malikayi ayyor
  • Hayvonot bogʻi Xalqqa tomosha qildirish va ilmiy-tekshirish ishlari olib borish uchun sunʼiy sharoitda turli jonivorlar boqiladigan maxsus muassasa. Hayvonot bogʻidagi hayvonlarning turi ham, soni ham koʻp. — MushtumYaqinda Termiz hayvonot bogʻida tugʻilgan sher bolasining hayoti oʻngidan kelmadi. — Gazetadan
  • Biri bogʻdan (kelsa), biri togʻdan (keladi) Gaplari poyma-poy, biri-biriga yopishmaydi, qovushmaydi. Salkam bir soatdan beri dala shiyponida duv-duv gap borib, biri bogʻdan kelsa, ikkinchisi togʻdan kelib Xosiyat xola haqida bahslashar edilar. — M. Muhamedov, Hikoya va sheʼrlar
  • Bogʻdan gapirsa, togʻdan kelmoq man bogʻdan gapirsam, sen togʻdan kelasan. — Oybek, Tanlangan asarlarBogʻdan gapirsang, togʻdan keladurlar! — A. Qodiriy, Kichik asarlar
  • Uzumini ye, bogʻini surishtirma Berganni ol, oldingga qoʻyganni ye, ich, lekin qayerdan olding deb soʻrama; berganning betiga qarama. Ioʻli shunaqa, uzumini yeng-u, bogʻini surishtirmang. — Mushtum
Полная статья →
boʻgʻin

ot 1. Gavda suyaklarining togʻaylar, paylar bilan birikkan joylari.

Barmoq boʻgʻinlari.

Qoʻl suyaklari bir-biriga birikkan harakatchan birikmalar hosil qiladi, bu birikmalar boʻgʻinlar deyiladi. — Zoologiya

Boʻgʻinlari gʻadir-budur boʻlib ketgan barmoqlari bilan ogʻzining ikki chetini artdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

2. Bir turdagi qismlardan tashkil topgan suyakning har bir qismi; segment.

Umurtqa boʻgʻinlari. Boʻgʻinlarim ogʻriyapti.

Paygʻamov barmoqlarini bir-biridan oʻtkazib bukkanda, boʻgʻinlari qirsilladi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Mafosilga giriftor boʻlgan kimsadek, yetmish ikki boʻgʻini zirqirab ogʻridi. — S. Siyoyev, Avaz

3. Tanasi bir turdagi qismlardan, segmentlardan tuzilgan jonivorlar yoki oʻsimliklarning har bir qismi.

Chuvalchang boʻgʻinlari. Qamish boʻgʻinlari.

4. Uzviy ravishda bogʻlangan voqea-hodisa, jarayon yoki tashkilot va shu kabilarning har bir halqasi, bosqichi, pogʻonasi.

Toʻgʻri, qogʻozbozlik kamaydi. Lekin xodimlar quyi boʻgʻinlarni bezovta qilishning boshqa usullaridan foydalanmoqdalar. Gazetadan.Oshkoralik, demokratiya ham intizomning boʻgʻiniga aylanadi. — Gazetadan

5. Avlod, nasl.

Yosh boʻgʻin.

Shu ildizdan oʻsib chiqar kelajak boʻgʻin. — Gʻ. Gʻulom, Sheʼrlar

[Hojar:] Men qanday qilay! Yetti boʻgʻinimizda qulogʻim bunday satang nomini eshitgani yoʻq edi. — Hamza, Paranji sirlari

Eng aʼlo sifatli — birinchi yoki ikkinchi boʻgʻin duragaylar oʻz-oʻzidan koʻpaytiriladi. — Oʻzbekiston parrandachiligi

6. Soʻzning bir nafas bilan aytiladigan, bir yoki bir necha tovushdan iborat boʻlagi.

“Tosh“ soʻzi bir boʻgʻindan, bolta soʻzi esa ikki boʻgʻindan iborat.

  • Boʻgʻini boʻshashmoq (yoki qaltiramoq) 1. Oyoq-qoʻli boʻshashib ketmoq (qoʻrquv, hayajon va shu kabilardan). Juman qabulxonaga chiqib, qoʻlidagi qogʻozga qaragan edi, boʻgʻinlari boʻshashib, tizzasi qaltirab ketdi. — A. Muxtor, TugʻilishBirdaniga boʻgʻini qaltirab, qoʻrqib qolgan-da. — Bahrom va GulandomToparmanmi, yorim, seni? Boʻgʻinlarim tol-tol boʻshab. — Shirin bilan ShakarSeni koʻrib, bolam, boʻgʻinim boʻshadi, Sening koʻngling daryodayin toshadi. — Oysuluv
Полная статья →
boʻgʻiq

sft. 1. Boʻgʻilib, xirillab qolgan, xirildoq, aniq-tiniq emas, noaniq (ovoz haqida).

-Yoqmaydi! — dedi Anzirat alamnok, boʻgʻiq ovozda. — N. Qilichev, Quyun

— Oʻzi nima deydi, soʻradingmi? — Abdusamad amakining ovozi boʻgʻiq chiqdi. — M. Mansurov, Yombi

Yana boyadek boʻgʻiq kulgi ovozi eshitildi. — S. Karomatov, Oltin qum

2. Boʻgʻov solib toʻsilgan, biror narsa bilan boʻgʻilgan.

Keyin, bir vaqt hushimga keldim. Ogʻzim boʻgʻiq. Qalin narsaga oʻralgan-man. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Boʻgʻib, burib, siqib qoʻyilgan; tor.

Yoqasi boʻgʻiq koʻylak.

Katak koʻylagi, pochasi boʻgʻiq koʻk satin shalvari ozoda va oʻziga yarashgan. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

4. Havosi nam va buzuq, erkin nafas olib boʻlmaydigan.

Davralarning boʻgʻiq havo-sini jirkanmay shimiradilar. — Gʻ. Gʻulom, Yodgor

Biz ozdan keyin Amudaryo tomondan esgan salqin shabada boʻgʻiq havoni tarqatib yuboradi. — J. Sharipov, Xorazm

5. Erkin yashab, ishlab boʻlmaydigan; siqiq, ziq, tang.

Xoʻjayin aytgancha, uzilmagan gul boʻlmasa ham, ruhi, qalbi bu chirkin boʻgʻiq muhitda soʻnmagan, toʻzmagan koʻrinadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Uncha ochiq boʻlmagan, xira (rang, tus haqida).

Boʻgʻiq rang. Rangi boʻgʻiq chit.

Полная статья →
boʻgʻiz

ot 1. (3-shaxs birlikda boʻgʻzi va boʻgʻizi)

2. 1 Tomoqning qiziloʻngach va kekirdak boshlanadigan yeri; tomoq.

Odam ogʻzidan, mol boʻgʻzidan osilar. — Maqol

Hazratqul qoʻzichoqning boʻgʻziga pichoq tortdi. — S. Ahmad, Yulduz

Qitigʻiga tegsang, boʻgʻzingga ustara tortishdan toymaydi battol. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Jon, hayot-mamot ramzi.

Musulmonqulning omonsiz qilichi ogʻaynimning boʻgʻzida edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Qumgʻon, oftoba va shu kabilar idishlarning qornidan yuqorisidagi tor, naysimon qismi.

Shishaning boʻgʻzi. Obdastaning boʻgʻzi. Boʻgʻzi tor idish.

— Qaysi biridan boʻlsin? — dedi shishalarning boʻgʻzidan ushlab turib.

5. Oʻsimlik tanasining ildizga tutashgan joyi.

Bundan maqsad: koʻchatning boʻgʻzidagi tuproq choʻkib, havo kiritmaydi, ildizi yaxshi rivojlanadi. — Gazetadan

  • Joni boʻgʻiziga keldi
  • Gapi, soʻzi boʻgʻziga tiqilmoq yoki boʻgʻzida qolmoq Muayyan sharoit, ruhiy holat taʼsirida oʻz fikrini ayta olmay qolmoq, gapirolmay qolmoq. Indamadi-yu, aytadigan gapi boʻgʻziga tiqilib qolganday boʻldi. — A. Muxtor, AsarlarShu soʻz boʻgʻziga tiqildi. Aytay dedi, aytolmadi. — YoshlikShu payt eshik zarb bilan taqillab qoldi. Muhabbat choʻchib tushdi. Safaralining gapi boʻgʻzida qoldi. — N. Fozilov, Diydor
Полная статья →
bogʻli

sft. Bogʻi, bogʻchasi boʻlgan, bogʻrogʻli.

besh hoʻkizdan bir qoʻshini, bogʻli yerlarining yarmini oʻgʻliga ajratsa, uning yuki ancha kamayadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Qirq kecha, qirq kunduz yoʻl yurib, bir bogʻli yerga yetdi. — Bahrom va Gulandom

  • Qoʻli (yoki qoʻl-u oyogʻi) bogʻli Erksiz, qaram, asir. Tokaylar biz yuramiz Qoʻl-u oyoq bogʻli? — Hamza
  • Koʻzi bogʻli Xat tanimaydigan, savodsiz. Buni qarangki, butun bobokaloni bilan bu dunyoga ikki koʻzi bogʻli kelib, bogʻli ketgan chorvachi qashshoqning bolasi — doʻxtir! — S. Anorboyev, Oqsoy
Полная статья →

Показать все · 76 →

В определениях

8

Показать все · 8 →

Диалектные материалы

2
qoʻgʻå
Namangan viloyati · qoʻgʻa

koʻl va zovur ariqlarda oʻsadigan koʻp yillik oʻsimlik, bogʻlik sifatida foydalaniladi

qögʻa
Namangan viloyati · qoʻgʻa

koʻl va zovur ariqlarda oʻsadigan koʻp yillik oʻsimlik, bogʻlik sifatida foydalaniladi