(bu dorilamon zamonda) qoʻy-qoʻzi boʻri bilan aralashib yuraveradigan boʻldi (QBV, 26).
Qidiruv
«bogʻladi» boʻyicha 70 ta natija
Filtr
Lugʻat turi
Lugʻat maqolalari
18 ta
Izohli lugʻat
· yana 5 ta lugʻatda
fl. 1. Bogʻ, tugun solib ulamoq, payvasta qilmoq; biriktirib turmoq.
Iplarning uchini., bogʻlab uzaytirmoq. Botinkaning ipini bogʻlamoq. Qopning ogʻzini bogʻlamoq. Yuz qopni bogʻlab boʻlar, Yuz ogʻizni bogʻlab boʻlmas. — Maqol
Qoʻlidagi oʻtni yerga tashlab, tuflisi bogʻichini qisibroq bogʻla-di. — Yoshlik
2. Arqon, zanjir, ip va shu kabilar vositasida biriktirib, chandib, tangʻib, oʻz joyidan jilmaydigan, qimirlamaydigan, nari ketmaydigan qilib qoʻymoq.
Qoʻyni bogʻlab boqmoq. Kaptarning qanotlarini bogʻlamoq.
Anvarni koʻrsangiz hech narsaga qaramay, qoʻlini bogʻlangiz. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Molxona oldidagi gulini toʻkkan gilosga bogʻlab qoʻyilgan kattakon ola sigirga koʻzim tushdi. — Oʻ. Hoshimov, Ikki eshik orasi
Fazliddin otni ildam chiqarib, daraxtga bogʻladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
3. koʻchma Biror yerdan yoki kishidan ayrilmaydigan qilib qoʻymoq.
Taqdir ularni bir-biriga mahkam bogʻladi.
Sharofat Sidiqjonni bu yerga bogʻlagan narsani yaxshi-lab bilmoqchi va shunga qarab tosh qoʻymoqchi boʻldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
4. Bogʻich yoki biror boshqa narsa vositasi bilan biriktirmoq yoki tirkamoq, osmoq.
Ahmadjonning orqasiga bogʻlab olgan sumkasiga mina parchasi teggan edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
Iloji boʻlsa, meni ot dumiga bogʻlab, poyga qilsalar. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Olmos poʻlat bogʻlab men ham belimdan, Dev izlab chiqqanman oʻsgan elimdan. — Malikayi ayyor
5. Toʻplab, dastalab, belidan bogʻ solmoq, bogʻ solib tugmoq, dastalamoq.
Pichan bogʻlamoq. Piyoz bogʻlamoq.
6. Oʻrab tangʻimoq, oʻramoq, taqmoq.
Roʻmol bogʻlamoq. Kamar bogʻlamoq. Galstuk bogʻlamoq.
Boshiga oq doka roʻmol bogʻlagan, rangi zahil bir ayol koʻrindi. — N. Aminov, Qahqaha
Juvon eshikdan kirishi bilan bularni koʻrib, bir toʻxtadi-yu, durrasini qayta bogʻlab, toʻgʻri supa tomonga keldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
7. Ogʻriq yerni ehtiyotlash, davolash maqsadida dori-darmon qoʻyib yoki shundayligicha oʻrab, chandib, tangʻib qoʻymoq.
Yarani bint bilan bogʻlamoq.
U biror hafta kasal-xonada yotib chiqqandan keyin, bir necha kun lunjini bogʻlab yurdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Boshimga sassiq bir suyuq doridan chaplab, roʻmol bilan tangʻib bogʻlab qoʻydi. — E. Raimov, Ajab qishloq
Tik turgancha barmogʻimga yod surkab, bint bilan tangʻib bogʻladi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
8. koʻchma Yoʻl-yoʻriq koʻrsatish, yordam berish uchun birkitmoq, biriktirib qoʻymoq.
Boshqarma bizga keksa ishchilardan bogʻlab qoʻysin. — A. Muxtor, Tugʻilish
Raisning koʻngliga kelmasin, deb mashinasiga ham tegmadi, shofyorni Mirzaahmad akaning eshigiga bogʻlab qoʻydi. Oʻzi shaloq aravada togʻ-u tosh kezib yuribdi. — S. Siyoyev, Otliq ayol
9. Boʻgʻib, toʻsib, kerakli tomonga yoʻnaltirmoq (suvni).
Ekinlarga suv bogʻlamoq. Suvni bogʻlaguncha, ariq och. — Maqol
Suvni kim bogʻladi, toʻgʻonni kim koʻtardi? — N. Safarov, Tanlangan asarlar
Sulton Sanjar Moziy oʻylab, shu daryoni bogʻlashga qaror qilibdi. — Ertaklar
10. Oʻzida biror narsa paydo qilmoq; yigʻmoq, toʻplamoq.
Yara fasod bogʻladi.
Barkashda sharbat bogʻlab ketgan anjir, oltin singari husayni uzum va shaftoli bor edi. — N. Safarov, Vodillik qahramon
Bogʻ va polizlarda taʼrifi yoʻq ming xil noz-u neʼmatlar shakar bogʻlaydi. — S. Azimov, Oppoq tong qoʻshigʻi
11. koʻchma Uzviy ravishda birlashtirmoq, birga qoʻshmoq, ulamoq.
Taʼlim-tarbiya ishlarini hayot bilan bogʻlamoq.
Mehnat bilan muhabbatni bogʻlagin, Soʻngra harna tilak boʻlsa chogʻlagin. — Habibiy, Devon
12. Uzviy bogʻlanish, munosabat asosida bir-biriga qoʻshmoq, daxldor qilmoq, ulamoq, biriktirmoq.
Ikki fikrni oʻzaro bogʻlamoq. Soʻzlarni bogʻlab gap tuzmoq.
Chol asl maqsadini unutib, ancha gaplarni aytib yuborganini oʻzi ham sezib qoldi-da, soʻzining oxirini yana echkiga bogʻladi. — S. Ahmad, Hukm
Navroʻzni dinga bogʻladik. Holbuki, bu bayramning islom diniga mutlaqo aloqasi yoʻq edi. — Gazetadan
- Ipsiz bogʻlamoq 1. Biror majburiyat bilan erkini olib qoʻymoq. [Qudrat Mirza-qulga:] Dehqonlarni ipsiz bogʻlamoqchilar deng! Ularni yerga bogʻlab, qul qilmoqchilar deng! — N. Safarov, Uygʻonish— Bizni hokim Teshaboyga ipsiz bogʻlab ketdi, — dedi Qudrat. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaShu yerda turing, hozir kelaman, deb bizni ipsiz bogʻlab ketdi.
- Supurgi bogʻlamoq Supurgi yasamoq. [Yoʻlchi] Savatni anhor boʻyida supurgi bogʻlab oʻtirgan bir kishiga omonat tashlab, bozorga gʻizilladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Shira bogʻlamoq Hozir Sheroziyning ovozi ayni shira bogʻlagan payt. Dongʻi Xorazmga tarqalgan. — J. Sharipov, Xorazm
- Yogʻ bogʻlamoq Semirmoq.
- Toʻr bogʻlamoq Toʻrlamoq (qovun, handalak haqida).
- Aloqa bogʻlamoq Munosabatda, aloqada boʻlmoq, munosabat oʻrnatmoq. Paxtakor bilan aloqa bogʻlamagan seleksiyachining ho-liga voy! U poʻpanak bosib yotaveradi. — Mirmuhsin, UmidShoir haramdagi kanizaklarning biri bilan aloqa bogʻlagan ekan. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
- Baxtini bogʻlamoq Baxtsiz qilmoq, baxtiga toʻsiq boʻlmoq. Taqsir, qizning baxtini bogʻlab qoʻymang, kuyovga bering. — Oltin beshik
- Bel bogʻlamoq
- Boshini bogʻlamoq
- Bogʻlab olmoq Oʻziga rom qilmoq, oʻziga qaratmoq, domiga ilintirmoq. Nozli nigohlaring kerakmas sening, Bogʻlab olarman deb endi oʻylama. — MirtemirAziza azbaroyi bola deb koʻzi uchib turgandan emas, bir amallab Yodgorni bogʻlab olish uchun bolali boʻlishni xohlardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq solBas, sen ham nega oʻgʻlingning koʻnglini Zaynabga xippa qilib bogʻlay olmading? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Yoʻlini bogʻlamoq Yoʻlini toʻsmoq, oldiga roʻpara boʻlmoq, toʻsiq boʻlmoq. — Voy, oʻqisin, otin boʻlsin, aylanay, uning yoʻlini bogʻlab qoʻyganimiz yoʻq, — dedi Oʻgʻil xola Ahmedovaga chimirilib. — T. Alimov, SovchiBilmayman, yoʻlingni yana kim bogʻlar, Gulingni begona aylama, bulbul. — Qoʻshiqlar
- Koʻsak (yoki dovuchcha) bogʻlamoq Hosilga kirmoq; meva tugmoq. Gʻoʻzalar endi shonalab, koʻsak bogʻlab kelayotgan bir mahalda shahar paxta zavodlariga paxta tashilishi Gʻulomjonni ajablantirmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaOʻtgan yili aprel oyining oxirlari, oʻriklar allaqachon dovuchcha bogʻlab boʻlgan payt edi. — Gazetadan
- Muhabbat bogʻlamoq Muhabbat qoʻymoq, sevib qolmoq. Muhabbat bogʻlading [Navoiy], Mehnatkash elga mehribon boʻlding. — Habibiy, Devon
- Tilini (yoki til-jagʻini) bogʻlamoq Tilini lol qilmoq, gapirtirmay qoʻymoq. Latofat shu paytgacha tilini bogʻlab turgan alla-qand ay kuchni yengib, tez gapira boshladi. — O. Yoqubov, MirzaterakXotinining bu gapi Boʻtaboyning jon-jonidan oʻtib ketdi, lekin bundagi kuchli mantiq tilini bogʻladi-yu, hech narsa deya olmadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariBiroq qizi tushgurning husnimi, shirin soʻzlarimi, har qalay, Gʻiyosiddinning til-jagʻini bogʻlab, qulogʻini kar, koʻzini koʻr qilib qoʻygan edi. — S. Ahmad, Hukm
- Umid bogʻlamoq U menga katta umid bogʻlagan edi, bari puchga chiqdi. — J. Abdullaxonov, OriyatYangi saylangan deputatlar faoliyatiga, ularning halol va fidokorona mehnatiga hamma umid bogʻlayapti. — Gazetadan
- Qanot bogʻlamoq Oʻzida goʻyo qanot paydo qilmoq, biror joyga uchib borguday boʻlmoq. Hovlidagi dasturxon tevaragida tekin ovqat topilgan joyga qanot bogʻlab uchib boradigan Zagʻchakoʻz domla, Tojiboy, oqsoqol oʻtirar edi. — P. Tursun, OʻqituvchiSalomat bu qishloqqa yoshligini qoʻmsagan kezlarda goʻyo qanot bogʻlab uchib kelishni istamasmidi? — S. Ahmad, Hukm
- Qoʻl bogʻlamoq Qoʻl qovushtirmoq (taʼzim, salom belgisi). Qoʻrgʻon ustida yasov tortgan qahramonlar qoʻl bogʻlab taʼzim bilan Azizbekni ilgariga oʻtkaza boshladilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarXon taxtda edi. Oʻng taraf kursida Abdurahmon oftobachi va soʻlda shoir mulla Niyoz domla qoʻl bogʻlab oʻtirar edilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
- Qoʻl-oyogʻini (yoki oyoq-qoʻlini) bogʻlamoq Majbur qilmoq, zoʻrlamoq. Agar qoʻl-oyogʻimni bogʻlab berishganda ham, bari bir, toʻyni azaga aylantiraman. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlarNasibaning oyoq-qoʻlini bogʻ-lagani Huzurjonovga siz arqon eshib berdingiz. — A. Qahhor, Asarlar
Izohli lugʻat
· yana 6 ta lugʻatda
ot 1. Toʻplab, dastalab bogʻlangan narsalarning har bir bogʻi, dastasi.
Bir bogʻlam piyoz. Bir bogʻlam shox.
Yelkasidagi ikki bogʻlam saksovul oʻtinni ostonaga gurs etkizib tashladi. — A. Muxtor, Asarlar
Bu fikr unga, boshida bir bogʻlam tut bargini koʻtarib, marzadan chiqib kelayotganida yana qaytib keldi. — A. Muxtor, Kumush tola
2. tib. ayn. Bogʻlov.
Gips bogʻlam.
Izohli lugʻat
· yana 3 ta lugʻatda
sft. tlsh. Oʻz lugʻaviy maʼnosini qisman yoki batamom yoʻqotgan, feʼl boʻlmagan soʻzni feʼlga xos maʼno va vazifaga moslovchi yordamchi feʼl.
bind, tie together, connect
ot 1. Bogʻlab qoʻyiladigan.
2. Ulanadigan, bogʻlaydigan.
Bogʻlanma koʻprik.
Taʼriflar ichida
42 tategarchik shv. Arava gʻildiragining gardishi, toʻgʻini. Sidiqjon yengi va etaklarini qoqdi, otni chiqarib, aravaning tegarchigiga bogʻladi-da, bostirmaga kirdi. A. Qahhor
mantiq Toʻgʻri tafakkur yuritishning asosiy qonunlari va shakllari haqidagi fan. Nasriddin Tusiy jabr, tib va mantiq nazariyasi bilimlarining boshqa soha,siri boʻyicha ha
bog‘la Bogʻ, tugun solib ulamoq, payvasta qilmoq; biriktirib turmoq. Iplarning uchini., bogʻlab uzaytirmoq. Botinkaning ipini bogʻlamoq. Qopning ogʻzini bogʻlamoq. Yuz qo
til Kishilar oʻrtasida, jamiyatda oʻzaro fikr almashishning muhim vositasi; tilshunoslikning asosiy oʻrganish obʼyekta Odam tilidan topar, hoʻkiz - muguzidan Xotinning bu
jipsla Orasida joy, tirqish qoldirmay taqamoq, zichlamoq. Pol taxtalarini jipslamoq. Ikkalasi ikki xodani bir-biriga jipslab, sim bilan mahkam bogʻladi, suvga tashlab, us
dorila Dori sepmoq, dori purkamoq; tegishli dorilar bilan ishlov bermoq. Agronomlar chigitni saralab, dorilab berdilar. S. Ayniy, Qullar Yosh jarroh yaralarni ustalik bil
Ertaklar
10 ta
Xalq ogʻzaki ijodi
Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad
Xalq ogʻzaki ijodi
Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn
Xalq ogʻzaki ijodi
Ertakda otasidan sehrli pichoq meros qolgan Ernazar ismli yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U akalarining hasadidan qochib, oʻziga yangi hayot qurishga
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda podshohning yaramas oʻgʻlini oʻqitib, toʻgʻri yoʻlga solgan kambagʻal qizning donoligi va matonati hikoya qilinadi. Uning aql-zakovati tufayli podsho
Xalq ogʻzaki ijodi
Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda oʻzining soddaligi va ishonuvchanligi tufayli turli qiyin vaziyatlarga tushib qoladigan yetim bolaning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Uning harakatl