Qidiruv

koʻm. 1. (bosh kelishikdagi soʻz bilan)

2. Muvofiq, binoan, koʻra.

Buyruq boʻyicha. Qonun boʻyicha.

U shart boʻyicha Shoqosimga ovqat, yotish uchun juvozxona oldidan bir hujra berdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bir kun kechasi u [Otabek] yangi odati boʻyicha alla-qayoqqa ketgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bu Oʻroz har kungi odati boʻyicha, jiydaga suyalib, oʻzi yasagan kichkina doʻmbirasini chala ketdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Oid, tegishli, doir.

Klassik kurash boʻyicha mamlakat chempionati boshlandi. — Gazetadan

Rota boʻyicha navbatchi, kichik serjant Nazarov eshitadi. — Gazetadan

Chinniga gul solish boʻyicha ishlarni ishchi-rassom bajaradi. — Gazetadan

Savodsizlikni tugatish boʻyicha oʻqish bir qadar yoʻlga tushib qoldi. — K. Yashin, Hamza

4. Sohasida, masalasida.

Hotam aka brigadasi meva yetishtirish boʻyicha birinchi oʻringa chiqib oldi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

Stansiyaning direktori men emas, Sizsiz, qolaversa, ministrlikning asalarichilik boʻyicha inspektori ham sizsiz. — Mushtum

5. Holatida, shaklida.

Atrof tinch, sahro yaratilgan boʻyicha goʻyo qotib qolganday. — K. Yashin, Hamza

6. Hudud-joy nomlari bilan birga kelib, harakat, hodisa yoki voqeaning shu joyga taalluqli ekanligini bildiradi.

Tuman boʻyicha. Viloyat boʻyicha.

Bultur butun Oʻzbekiston boʻyicha paxtadan rekord hosil olindi. — Gazetadan

1985 yili Yevropa boʻyicha uzun moʻylovlilar orasida birinchilikni olgan turkiyalik Ayub Toʻpchi oʻz moʻylovini besh million liraga sugʻurta qildi. — Gazetadan

sft. 1. Mol-dunyosi, davlati, boyligi koʻp; badavlat, davlatmand.

Boy odam. Faqir piyoda yurar. Boy — tuyada. — Maqol

Chorakor choraklab olar, boy akam — botmonlab. — Maqol

Xoʻjayinning dadasi katta boy edi, mol-mulkni behad yiqqan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Yoshligimda boylar eshigida qarol-lik qilganman. — Gazetadan

2. Iqtisodiy jihatdan mustahkam, hech narsadan kamchiligi, muhtojligi yoʻq; toʻkis, badavlat.

Yurt boy boʻlsa, uning bozori ham toʻkin boʻladi. — U. Normatov, Talant tarbiyasi

Biz boy ekanmiz, deb qazilmalarning kulini koʻkka sovurdik. — Fan va turmush

3. (koʻpincha joʻnalish kelishigidagi soʻz bilan). Tarkibida, bagʻrida kerakli va foydali narsalar koʻp, moʻl.

Temirga boy ruda. Yeri boyning eli boy. — Maqol

Oʻzbekiston zamini ham maʼdanlarga boy. — Fan va turmush

Bular ham dorivor moddalarga boy, ham ozuqabop oʻsimliklardir. — Fan va turmush

Jiyda gulining atirga boy hidi ufurib turibdi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

4. Biror narsasi, jihati, xususiyati yetarli darajada, toʻla-toʻkis, bekam-u koʻst.

Boy til. Boy tajriba. Boy kutubxona.

Otasi oʻzining boy kutubxonasi bilan bejiz faxrlanmasdi. — K. Yashin, Hamza

Iskandar havas va taajjub bilan binolarga, boy jihozlarga, ayniqsa nozik sanʼat buyumlariga, eshik va derazalarga nazar tashlab qoʻyardi. — Oybek, Nur qidirib

Oʻtgan har bir kun serzavq, sermazmun, turli voqealarga boy boʻldi. — Gazetadan

Uning xotirasi hayratda qolarli darajada boy va tiniq edi. — Gazetadan

5. s.t. shv. (odatda egalik qoʻshimchalari bilan) Er; turmush oʻrtogʻi.

Boyim uyda yoʻq edilar. Och kishi moy tanlamas, qari qiz boy tanlamas. — Maqol

Aylanayin boyimdan, Kishnoqi shu toyimdan. — Boychechak

Man bildim: ammamning boyi oʻlibdi, Bilsang, ammam yesir boʻlib qolibdi. — Intizor

6. Boylarga murojaatda yoki ular haqida soʻz borganda, ularning nomi oʻrnida yoki nomiga qoʻshib ishlatiladi.

Boy ota! Bu gapni bir aytdingiz, yana qaytib gapirmang! — Hamza, Boy ila xizmatchi

Xushxabarlar mana endi janobingizdan boʻladi-da, boy pochcha. — Hamza, Paranji sirlari

Nihoyat, ichkari hovli eshigi taraq etib ochilib, Mirodilboy koʻrindi. — U. Ismoilov, Saylanma

7. Kishi ismining tarkibiy qismi boʻlib keladi:

Boltaboy. Teshaboy, Joʻraboy.

Расчетный

Chek boʻyicha pul toʻlash

Задолженность по страхованию