Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«biy» boʻyicha 591 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

371 ta
biy
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Qabilaning yoki qabilalar ittifoqining boshligʻi, toʻrasi; koʻchmanchi yoki yarim koʻchmanchi turkiy xalqlarning urugʻ oqsoqoli.

Xon bilganni biy bilar, Soʻzlaguday haddi yoʻq. — Maqol

Izlaganim biyning qizi, Jonim singlim, xush qol endi. — Alpomish

Yana katta-kichiklarni yigʻib, nomdor biylardan oʻn kishini Boysarini olib kelgani yubordi. — Alpomish

2. Yuqori martabali kishilarni ulugʻlash uchun ishlatilgan soʻz yoki ularga berilgan unvon.

Siz ulugʻ martabali mehmondoʻst Gʻijduvon begi Norboʻtabiy binni Shodibekka yetib maʼlum boʻlsinki. — M. Joʻraboyev, M. B. martabasi

3. Qozoqlarda va qirgʻizlarda: oqsoqol oqsoqol 2).

Men umrimda toʻrt xon koʻrdim, Talay biy koʻrdim. — Mirtemir

  • Biy dala Ochiq, keng yalang dala, biyday dala. Biy dalada oʻzimizni sovuqqa oldirmaslik uchun belkurak bilan okopni chuqurroq qazirdik. B. — Imomov. Hormang, quroldoshlarKuni kecha oʻt qovjirab yotgan biy dalada bir necha soat mobaynida azim bino qad koʻtarmoqda. — Gazetadan
Toʻliq maqola →
biya
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Voyaga yetgan urgʻochi ot.

Qulunli biyadan quduq suvi ortmas. — Maqol

Quda-andalik joyingdan qulunli biyani ayama. — Maqol

Alp — enadan, tulpor — biyadan. — Maqol

Ahmad yettiga kirganda, shu biya bir qulun tugʻdi. — Oysuluv

Toʻliq maqola →
biylik
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Urugʻ yoki qabila boshligʻi vazifasini ado etish.

Biylik qilmoq. Biylik huquqi.

2. Egalik, idora qilish huquqi; hukmronlik, xoʻjayinlik; erk, ixtiyor.

Oʻz biyliging oʻzingda, Ishrat, safolar qurding. — Gʻayratiy

Roʻzgʻorga kim biylik qiladi? Janjalga mana shu narsa koʻproq sabab boʻlardi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Qiz meniki, biyligi ham menda. — Uygʻun, Asarlar

3. Xohish, iroda, buyruq.

davrning shunday razyezdlari keladiki, unda toʻxtab-toʻxtamaslik amirlar, xonlar, xoqonlar amri bilan emas, balki oddiy mashinist biyligi bilan boʻlajak. — Gʻ, Gʻulom

Agar har bir tashkilot oʻz bilganicha quvur yotqizsa, bu koʻcha uch qayta kovlanadi. — P. Qodirov, Erk

— Oʻtir, dam ol! — biyligi oʻtadigan kishilar ohangida dedi opa. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Toʻliq maqola →
biyron
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

sft. Tobiga yetkazib qovurilgan, pishirilgan.

Koʻrgan kishi husniga boʻlur hayron, Har kim koʻrsa, boʻlar yuragi biyron. — Erali va Sherali

  • Jigʻi biyron Kampirning jigʻi biyroni chiqdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 371 →

Taʼriflar ichida

9 ta
shaxsiy

shaxsiy Shaxsning oʻziga tegishli boʻlgan, shu shaxsning oʻzi foydalanadigan; xususiy, oʻz. Shaxsiy mulk. Shaxsiy kutubxona. Shaxsiy javobgarlik. Shaxsiy manfaatlarni jam

balo

balo Biror voqea-hodisa, harakat tufayli yuzaga kelgan ofat, falokat; tash-vish. Taqdirning balosi koʻp, saqlansa panasi koʻp. Maqol Yomon til boshga balo keltirar, Yaxsh

qora

qora zid. Rang-tusi mavjud ranglarning barchasidan toʻq; qozonkuya, koʻmir tusidagi; oq. Qora qozon. Qora soch. Qora koʻz. Qora siyoh. Moʻttixon bugʻdoyrang, qora qosh ay

falanga

falanga tar. Yunonlarda piyoda askarlarning jips safga tizilgan koʻp qatorli jangovar tartibi;2. falanga, jamoa (Sh. Furʼyening utopik taʼlimotida);3. iqt. tar. Ispaniyad

Hammasini koʻrish · 9 →

Ertaklar

77 ta
Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Badalqorachi
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasining oltin toyini oʻgʻirlab ketayotgan sirli maxluqni topishga urinadi. Kenja oʻgʻil Badalqorachi bu sirni ochib, bir qancha qizlarni devlar zu

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Botmon daxsar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda xotini tomonidan yogʻ olib kelishga joʻnatilgan laqma odamning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U yoʻlda turli odamlar bilan uchrashib, ularning masla

Hammasini koʻrish · 77 →

Sheva materiallari

130 ta

Hammasini koʻrish · 130 →

Tashqi resurslar

4 ta
Xurshid Davron kutubxonasi
Kutubxonalar va oʻquv materiallari

Adib asarlari va tarjimalari, oʻzbek va jahon adabiyotidan namunalar.

Ziyouz.com
Kutubxonalar va oʻquv materiallari

2004-yildan beri ishlayotgan maʼrifiy portal: oʻzbek mumtoz va zamonaviy adabiyoti, xalq ogʻzaki ijodi, darsliklar — 5 mingdan ortiq kitob.