Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«бирин» бўйича 289 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

8 та
бирин

рвш. Бирининг кетидан бири, кетма-кет, орқама-орқа; навбат билан.

Камбағаллар бирин-кетин пастга тушишди. — К. Яшин, Ҳамза

Мажлис тугаб, одамлар идорадан бирин-кетин чиқа бошладилар. — П. Турсун, Ўқитувчи

Элмурод орқасига бурилиб, Латифий билан Араб-бойнинг бирин-кетин келаётганини кўрди-да, ғазабланди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Артиллерия душман окопларини, ўт очиш нуқталарини бирин-кетин тор-мор қилмоқда эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

Олма-ўрик ва шу каби тур мевалар ҳам бирин-кетин пишиб, одамларнинг оғизларига тегди. — К. Яшин, Ҳамза

Тўлиқ мақола →
биринж

от Эск. айн. бронза.

Ҳайкални атайин қолип ясатиб, атай биринждан қуйганидан кейин изидан бирор илтимоси бўлмоғи ҳам тайин-да, ахир. М. — М. Дўст, Лолазор

Тўлиқ мақола →
биринчи

сон 1. Тартиб ўрни 1 рақами билан белгиланган, 1 номерли.

Биринчи жилд. Биринчи бет. Биринчи қатор. Навоий кўчасидаги биринчи уй.

У биринчи қўшиқни яхши айтди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Ёʻлчи биринчи кун бозорни айлана-айлана, кечга қадар уч-тўрт ерга юк орқалади. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Қаторда энг олдинги ўринда турган, энг олдингиси, энг аввалгиси.

Биринчи арава тўхтамай ўтиб кетди. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса

Биринчи масала юзасидан Бўтабой акага сўз берилди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ўша куни биринчи сўроқ шу билан тугади. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

3. Бошқаларига нисбатан энг олдинги, бош; тўнғич.

Биринчи фарзанд.

4. Санаб ўтилган, зикр қилинган ёки кўзда тутилган нарсаларнинг олдингиси, аввалгиси.

Ғолиблар учун уч мукофот белгиланди: биринчиси — 10000 сўм, иккинчиси — 5000 сўм, учинчиси — 3000 сўм.

Мирзаев Латофатхонга иккита хат ёзди. Биринчи хати-ку бошдан-оёқ “раҳмат“дан иборат эди, кейингисида қулоғингизга айтадиган гапим бор деган мазмунда шама қилди. — А. Қаҳҳор, Кўк конверт

5. Иш-ҳаракатда ҳаммадан олдин қатнашган ёки қатнашадиган, энг аввалги, илк.

Уни энг биринчи мен кўриб қолдим.

жазога лойиқ муштумзўрларни ном-баном айтайлик. Қани, ёзинг, ўртоқ Самандаров! Биринчи ким? — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

6. Энг аввал, илк бор пайдо бўлган, юзага келган; ҳаммадан олдин содир бўлган, юз берган; дастлабки.

Биринчи хил муҳаббат — тилда, иккинчи хил муҳаббат дилда бўлади. — А. Қаҳҳор, Асарлар

Турғуной биринчи товушни эшитганда, сесканди, сўнггилари эса уни ваҳимага солди. — А. Қаҳҳор, Мастон

Атроф жимжит. Узоқдан хўрознинг биринчи қичқириғи эшитилди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

7. Олдин кўрилмаган, энди илк бор юз берган.

Ота мажлисда биринчи сўзга чиқиши экан. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

Танклар жангини Аҳмаджон биринчи кўриши эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

Кумушбиби ўзига томон келувчи бу даҳшатли хотинни умрида биринчи марта кўриши эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Нури чидай олмади, биринчи марта аччиқланиб гапирди. — Ойбек, Танланган асарлар

Бу йилги мусобақаларда командамиз биринчи.

У биринчилар қаторида фронтга бориш ҳақида ариза ёзди. — Газетадан

У Мирзачўлга биринчилар қаторида келгин эди. — Гулдаста

9. Малакаси, маҳорати жиҳатдан энг юқори, устун; энг моҳир.

Шаҳарда биринчи уста.

10. Ҳаммасидан зарур, энг муҳим, асосий, бош.

Ҳукуматга ёрдам бериш бизнинг биринчи вазифамиз бўлиши керак. — Ойбек, Танланган асарлар

Фан-техника ғоят тараққий этган ҳозирги даврда ҳам нон элнинг энг биринчи ҳаётий негизи бўлиб қолмоқда. — Газетадан

  • Биринчи хотин 1. Энг олдинда (турган, ўтирган) хотин; Бу уйланишдан биринчи хотини ва бошқалар сира хабардор бўлмаслиги ҳам мумкин. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Биринчи бўлиб Энг аввал, ҳаммадан олдин. Биринчи бўлиб сўзга чиқмоқ.Бу ишда Қурбон отага биринчи бўлиб қўл бермоқчи бўлган одамларнинг энг биринчиси Абдусамадқори эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариБиринчи бўлиб финишга яқинлашиб келаётган спортчини қўллаб-қувватловчи товушлар эшитилди. — Газетадан
  • Биринчи галда (ёки навбатда) Энг аввал, аввало, ҳамма(си)дан олдин. Иш жуда соз бошланди, энди охиригача силлиқ кецин. Бунинг учун биринчи галда дадиллик керак! — Ойбек, Танланган асарларГулнорни қочириш тўғрисида таклиф қилганда, биринчи галда шу мақсад ўйланган эди. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Биринчи даражали Энг олий, энг юқори; энг аҳамиятли маъноларини ифодалайди. Биринчи даражали диплом ва пул мукофоти билан қайтди. — С. Аҳмад, ЮлдузФикрнинг ана шу ёʻсинда ифодаланиши учун бадиий деталлар ҳам биринчи даражали ўрин тутади. — ЎТА
Тўлиқ мақола →
бирин-бирин

рвш. 1. Бирининг кетидан бири, бирин-кетин, кетма-кет.

Меҳмонлар, бирин-бирин тарқалишди.

Беклар ҳам созланиб, бирин-бирин салом бериб кела берди. — Нурали

Ғўза ичида юрувчилар бирин-бирин уват орқали ёʻлга чиқа бошладилар. — А. Қодирий, Кичик асарлар

2. Тартиби, гали билан, бирма-бир.

Ушбу маъно учун қўллаш мисоли келтирилмаган. Сиз адабий асар ёки кундалик мулоқотдан қўллаш мисолини қўшиб лойиҳага ёрдам беришингиз мумкин. Отабек, Ҳасаналига ўтган гапларни бирин-бирин айтиб бергиси келар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Офтоб ойим бирин-бирин кузатувчи хотинлар билан кўришиб чиқди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Сўнгра бирин-бирин сўзлаб берди. — Чўлпон, Кеча ва кундуз

Азон билан туриб ойга қарадим, Ўтганлардан бирин-бирин сўрадим. — Қўшиқлар

Тўлиқ мақола →
бирин-кетин

рвш. Бирининг кетидан бири, кетма-кет, орқама-орқа; навбат билан.

Камбағаллар бирин-кетин пастга тушишди. — К. Яшин, Ҳамза

Мажлис тугаб, одамлар идорадан бирин-кетин чиқа бошладилар. — П. Турсун, Ўқитувчи

Элмурод орқасига бурилиб, Латифий билан Араббойнинг бирин-кетин келаётганини кўрди-да, ғазабланди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Артиллерия душман окопларини, ўт очиш нуқталарини бирин-кетин тор-мор қилмоқда эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

Олма-ўрик ва шу каби тар мевалар ҳам бирин-кетин пишиб, одамларнинг оғзиларига тегди. — К. Яшин, Ҳамза

Тўлиқ мақола →
бирин-сирин

Бирин-бирин.

Қизлар бирин-сирин ўринларидан қўзғалишди. — Ёш куч

Эрталаб одамлар яна бирин-сирин Отахўжа аканинг ташқарисига йиғилишди. — С. Юнусов, Кутилмаган хазина

Бутун бошидан кечирганлари бирин-сирин кўз олдидан ўтаверди. — Ойдин, Ҳикоялар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 8 →

Таърифлар ичида

99 та
бирма-бир

бирма-бир Тартиби, гали билан, бирин-бирин, бирин-кетин, кетма-кет. Ғиштларни бирма-бир олишган эди, олтин тўла хумнинг оғзи кўринди. С. Юнусов, Кутилмаган хазина

тортмоқ

торт Бирор еридан ушлаб, тутиб, ўзига томон сурмоқ ёки суришга ҳаракат қилмоқ. Эшикни тортиб очмоқ. Қўлидан тортиб турғизиб қўймоқ. Сидиқжон тутнинг остида отни

тортмоқ

торт Бирор еридан ушлаб, тутиб, ўзига томон сурмоқ ёки суришга ҳаракат қилмоқ. Эшикни тортиб очмоқ. Қўлидан тортиб турғизиб қўймоқ. Сидиқжон тутнинг остида отни

тап-тап

тап-тап Тап 1 с. такрори. Бирин-кетин тўрт кишининг отдан тап-тап тушгани эшитилди. Ҳ. Ғулом, Машъал

ҳомуза

ҳомуза Ҳомуза тортмоқ Болалар бирин-кетин ҳомуза тортиб, ўринларидан эринчоқлик билан туришди. С. Кароматов, Олтин қум

чанг-ғубор

чанг-ғубор Чанг ва ғубор, чанг ва тўзон. Чанг-ғуборда одам кўрмай бир-бирин, Тоғнинг ичи ётар дуд бўлиб тутаб. Эргаш Жуманбулбул ўғли

Ҳаммасини кўриш · 99 →

Эртаклар

137 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Ақлли олмахон
Халқ оғзаки ижоди

Қаҳратон қишда бўри олмахоннинг уйига киришга ҳаракат қилади. Аммо ақлли олмахон уни алдаб, ўзини ҳимоя қилиш учун айёрона режа тузади.

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Ақлсизга минг сўз оз
Халқ оғзаки ижоди

Бир чол ва кампир ўзларининг ягона ўғлини уйлантиришга қарор қилишади. Келин уйга келганидан сўнг, у ҳеч қандай уй ишига қўл урмайди ва чол-кампир у

Ҳаммасини кўриш · 137 →

Шева материаллари

45 та
Чорси эгов
Фарғона вилояти · Чорси эгов

юзи япалоқ, аммо то'ртқиррали, тишлари бир-бирини кесишган (катак) эгов

Кулча думалатар
Тошкент вилояти · биринчи қадам

боланинг илк қадами муносабати билан о'тказиладиган маросим

адамата // äдäмäтä
Қорақалпоғистон Республикаси · Одам Ато

Одам Ато (инсониятнинг афсонавий биринчи отаси)

Ҳаммасини кўриш · 45 →