ot 1. Yogʻingarchilikdan yoki suv bosgandan keyin hosil boʻladigan suyuq, yopishqoq loy.
Gavhar balchiqqa tushgani bilan qimmati oʻzgarmas. — Maqol
Oltin balchiqda ham oltin. — Maqol
Ustma-ust yoqqan bahor yomgʻirlari yoʻllarni balchiq qilib yubordi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
2. Suv havzalari (ariq, daryo, hovuz, koʻllar) tagiga choʻkkan loy qatlami.
Bilsangiz, bu hovuzda balchiq yoʻq, Nazar ota. — M. M. Doʻst, Lolazor
Qumrini chiqarib olishi bilan Qamchining oʻzi ham balchiqqa botib qoldi. — H. Gʻulom, Mashʼal
3. koʻchma Ogʻir sharoit; qiyinchilik.
Vaq-ti kelganda, jiyan, doʻstlar qoʻltigʻingga kirib, balchiqdan tortmaydilar. — Oybek, Tanlangan asarlar
Men balchiqda yotgan bir ayolni halollab olib, savob uchun qoʻl choʻzsam, hech boʻlmaganda xudodan qaytar, deb oʻylagandim. — K. Yashin, Hamza
4. koʻchma Notoʻgʻri, nomaqbul turmush tarzi; jaholat.
Bolalikning musaffo dunyosidan chiqib, balchiqqa botganlar kimlar? Kimlarning farzandlari? — UTA
Muhiddin mingboshidan tortib qishloq qozilarigacha haftalab shu yerda aysh-ishrat balchigʻiga botib yotishmasmidilar? — O. Shams, Dushman
- Balchiqqa qormoq (yoki botirmoq) Birovni hadsan tashqari yomonlamoq, birovga nohaq tuhmat qilmoq. Raiyat oldida ulamolarni balchiqqa qorib bulgʻash yaxshimi? — S. Siyoyev, AvazXudo koʻrsatmasin, bir yomonlashga tushsak, urib qulogʻigacha balchiqqa botirib yuboramiz. — S. Nurov, Narvoy