Қидирув

от 1. Ер сатҳидан юқоригача бўлган оралиқ масофа; юксак жойлашган фазо.

Ниҳоят, асфалт кўчадан ўнг томонга бурилдик ва баландликка ўрлаган ўнқир-чўнқир ёʻлга тушдик. — Саодат

Узоқдан, ой баландлигидан она-Ер янада гўзалроқ кўринади.Гулдаста. Баландлиги тўрт-беш терак бўйи келади. — Ш. Холмирзаев, Сўнмас ўт

2. Текис ер ёки пастликдан юқори турадиган жой; макон; тепалик.

Кўктепа баландлиги, агар тили бўлса айтарди. — Ш. Холмирзаев, Сўнмас ўт

Олдинда ёʻл бошловчи, кейинда Назирали билан кампир баландликка кўтарилишди. — Ойдин, Мардлик-мангулик

3. кўчма Ингичка ёки ёʻғонлик (товуш, оҳанг ҳақида).

Ҳаракат тезлиги ошганда, товуш баландлигининг ўзгаришини изоҳлаш осон. — Фан ва турмуш

4. геом. Геометрик шаклнинг (кўпбурчак, кўпёқ, конус, силиндр ва бошқалар) юқори нуқталаридан асосига туширилган энг катта перпендикуляр.

Конуснинг баландлиги. Кўпбурчакнинг баландлиги. Кўпёқнинг баландлиги.

сфт. 1. Пастдан юқорига томон ўлчами узун; қадди, бўйи узун; новча.

Баланд минора. Баланд девор. Баланд том. Бўйи баланд. Баланд тоғ.

Икки ёғи баланд тоғ — пиёда юрса, оёғи куяди. — Нурали

Машина бир баланд тепанинг орқасига ўтиб тўхтади. — С. Анорбоев, Ҳамсуҳбатлар

2. Ер юзасидан ёки бошқа бирор сатҳдан, нуқтадан юқорида жойлашган.

Баланд остона. Баланд токча. Тошкент денгиз сатҳидан 480 метр баланд,

Ҳовуздан йигирма қадамча нарида ердан одам бўйи баланд кўтариб солинган каттагина шийпон. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Куч даражаси белгиланган меъёрдан ортиқ, кучли; юқори.

Баланд босим. Баланд ҳарорат. Баланд овоз.

Иситмаси баланд, босинқираяпти. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Янгаси овозини баланд кўтариб шанғиллади. — М. Ҳазратқулов, Журъат

Хотин овозини баланд чиқазишга қўни-қўшнидан андиша қиларди. — С. Аҳмад, Уфқ

Кулги баландроқ кўтар1ди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

4. кўчма Баъзи белги, хусусиятларнинг ортиқ, юқори даражадалигини ифодалайди.

Қишлоқ қизининг ғурури баланд бўлади. — Ёшлик

Меҳнатдир тупроқдан бизни кўтариб, Азиз бошимизни қилолган баланд. — Ф. Ғулом

Баланд мартабали меҳмон ёнбошлаб сигара чекар, бошқалар камтарлик билан чўкка тушиб ўтирарди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

5. Ер сатҳига нисбатан юқорида жойлашган нуқта; тепалик.

Арслон ака кранлар гуруллаган баланддан тушиб, атрофга қаради. — С. Зуннунова, Кўк чироқла

Бу сўзни эшитиб ойим Марғумон, Зина билан тушиб келди баланддан. — Нурали

Парисан, учар-сан, албатта кўкка, Қирқ газдан юқори баландга учма. — Гулшанбоғ

Баландда, юлдузли кўкда, қаёққадир самолётлар учиб ўтди. — Ойбек, Қуёш қораймас

6. кўчма Қадр-қимматли, эъзозли, юқори.

Ота ўғли бўлсанг, ота номин баланд тут. — Мақол

Мижғов ва паст, ғийбат гаплардан Жажжи шеърим қўюрман баланд. — А. Орипов

7. кўчма Унумли, самарали; мўл, кўп.

Агар сув олиб келинса, минг йиллардан бери чорва қийлари қатлам-қатлам бўлиб кетган бу жойда пахтадан энг баланд ҳосил олса бўлади. — С. Аҳмад, Жимжитлик

от Паст-баланд, нотекис жой.

Улар паст-баландликлардан туртиниб-суртиниб ошиб, қурилишдан узоқлашдилар. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Ҳаёт асфалтга ўхшаган текис эмас, паст-баландликдан иборат. — К. Қаҳҳорова, Чорак аср ҳамнафас

от 1. айн. 1 паст-баланд.

Қўшин жўнар баланд-пастда, Саф-саф бўлиб, даста-даста. — Гулшанбоғ

2. кўчма Турли-туман; тайинсиз.

Баланд-паст гаплар.

фл. 1. Пастдан юқорига қараб ҳаракатланмоқ, ёʻналмоқ; юқориламоқ.

Самолёт жуда баландлаб кетди.

Кўтарма кўзга кўриниб, сув баландлаб борди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

2. Меъёрдан ошмоқ; кучаймоқ, зўраймоқ.

Умар акам тажанглаша бошлади, овози яна баландлади. — Ў. Ҳошимов, Икки эшик ораси

3. кўчма кам қўлл. Қимматлашмоқ (асо-сан, баҳо, нарх-наво ҳақида).

фл. Баландламоқ феълининг орттирма нисбати.

Овозни баландлатмоқ.

Қачон кўргансан, — деди чироқни баландлатаётиб. — А. Қаҳҳор, Сароб