Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«aytgandek» boʻyicha 34 ta natija: Izohli

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik

Lugʻat maqolalari

13 ta
aytmoq

fl. 1. Ogʻzaki (gap bilan) maʼlum qilmoq, bildirmoq.

Rostini aytmoq. Oʻz mulohazalarini aytmoq. Uzr aytmoq. Betga aytganning zahri yoʻq. — Maqol

2. Yoddan ogʻzaki bayon qilmoq, soʻzlamoq (ertak, hikoya va shu kabilar haqida).

Ertak aytmoq. Topishmoq aytmoq. Sheʼr aytmoq.

Zerikmayman kecha afsona aytsam. — Habibiy

3. Talaffuz qilmoq.

Moʻylovi maysa boʻlib qolgan kap-katta yigitning r ni ayta olmasligi Elmurodga gʻalati tuyuldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

4. Taklif etmoq, chaqirmoq.

Toʻyga aytmoq. Hasharga aytmoq. Aytmagan yerga borma, aytgan yerdan qolma. — Maqol

Aytmagan qoʻnoq — yoʻnmagan tayoq. — Maqol

Mahalladan ham uch-toʻrt kishi aytdim, oshni koʻproq qilish kerak. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. yord. fl. vzf. Bogʻlama vazifasini bajaradi.

— Qimorboz deb kimni aytasiz? — ogʻzidagi oshi bilan gʻoʻldiradi Qambar. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Ayting-ayting Narsa-hodisaning yuz berishi-bermasligi maʼqulligini ifodalaydi. Ayting-ayting, biz borguncha, ketib qolishmasin.Ayting-ayting, hech kim el nazaridan qolmasin. — Gazetadan
  • Aytmaysizmi yoki ayting Tilga olingan narsani alohida taʼkidlaydi. Shirinligini aytmaysizmi. Odobliligini ayting.
  • Shuni ayting yoki nimasini aytasiz yoki sekinroq aytasizmi Soʻzlovchining aytilgan gapga toʻla qoʻshilishini bildiradi. — Shuni ayting, — dedi Amin buva ham kulib. — Suv oʻzini juda aziz qilib yubordi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaEy, nimasini aytasiz, dugonajon, alohida uy olmasam boʻlmaydi. — GazetadanOdamoxun, deb sekinroq aytasizmi — A. Qodiriy, Gʻirvonlik Mallavoy
  • Aytgani aytgan, degani degan Aytgan narsasi albatta boʻladi, amalga oshadi. Onasi umrida eriga tik gapirmagan xotin erining aytgani aytgan, degani degan. — I. Rahim, Chin muhabbatMaslahatga koʻnmaydi. Aytganim aytgan, deganim degan, deb turib oladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Aytgan joyidan kesadi Aytganini albatta amalga oshirtiradi, aytganini bajartiradi.
Toʻliq maqola →
aytim

ot 1. kam qoʻll. Aytiluvchi narsa (gap, qoʻshiq va shu kabilar).

Oltovlon ola boʻlsa, ogʻzidagin oldirar, toʻrtovlon tugal boʻlsa, unmaganni undirar degan dono aytim bor. — Gazetadan

2. Xonanda ishtirokida ijro etiladigan turli shakl va hajmdagi oʻzbek musiqa folklori janrlari (qoʻshiq, lapar va boshqalar).

  • Aytim yoʻli Xorazm maqomlari ashula boʻlimiga nisbatan qoʻllanadigan umumiy nom. Otajon Xudoyshukurov qadim aytim yoʻllari, mumtoz qoʻshiqlarni maromiga yetkazib ijro etdi. — Gazetadan
Toʻliq maqola →
aytarli

sft. (faqat boʻlishsiz feʼl bilan) Aytsa boʻladigan, gapirsa arziydigan; unchalik.

Aytarli chiroyli emas.

Nima ish qiladi? — Aytarli katta ish emas. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
aytuvli

sft. 1. Hurmatli, qimmatli, aziz.

Aytuvli mehmon.

2. Dong chiqargan, nomdor.

Yigʻinda Karim ponsadlardan tortib, Toshkentning aytuvli aʼyonidan oʻn beshlab odam bor edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →
aytaylik

1. Aytmoq feʼlining 1-shaxs koʻplik buyruq mayli shakli.

Bu gaplarni doʻstlarimizga aytaylik.

2. krsh. s.vzf. Faraz qilaylik; deylik, masalan.

Aytaylik, vazni 70 kilogrammlik odam tanasida 45,5 kilogramm kislorod boʻladi. — Fan va turmush

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 13 →

Taʼriflar ichida

13 ta
ezma

ezma Gapdan ogʻzi tinmaydigan, koʻp gapiradigan; sergap. Ezma chol. Ezma boʻlmoq. Koʻpchilik aytgandek, kishi qarisa, Ezma, nasihatgoʻy boʻlib qolarkan. Gʻ. Gʻulom Ogʻzi

fozil

fozil Ilm-fan asoslarini yaxshi egallab olgan kishi; olim. — Agar u yigit sen aytgandek oqil-u fozil boʻlsa, bir qizim emas, oʻn qizim boʻlsa, berishga tayyorman, — debdi

qunishmoq

qunish Sovuqdan, kasallik yoki qoʻrquvdan boʻynini ichiga tortmoq; junjimoq, gʻujanak boʻlmoq. Oppoq qor Qosh qorayganda, yupun kiyingan odamlar qunishib, dildirashib, Ba

hiqildoq

hiqildoq Nafas yoʻlining (burun boʻshligʻidan keyin) ikkinchi qismi; ovoz hosil qiluvchi aʼzo (kekirdakka havo oʻtishini taʼminlaydi va unga qattiq, suyuq moddalar tushis

tabarruk

tabarruk Ulugʻ hurmatga sazovor, gʻoyat hurmatli, moʻtabar va aziz. Tabarruk chol. Qishloqning tabarruk onaxonlari uyda beshikka gavrapoʻsh yopishayotgan ekan. E. Usmonov

gʻolib

g‘olib zid. Urush, jang, kurash, tortishuv, musobaqa va shu kabilarda gʻalaba qozongan, ustun chiqqan; muzaffar; magʻlub. Gʻolib xalq. Fashizmga qarshi jang qilib, zafar

Hammasini koʻrish · 13 →

Ertaklar

8 ta
Baxtli kal
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Boʻz bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va

Erni er qiladigan xotin
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning qizi Mehriniso kambagʻal yigit Abdullaga turmushga chiqadi. Mehriniso oʻzining aql-zakovati va tadbirkorligi bilan erini boy va obroʻli i

Ilon pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Podshoh ov paytida bir pari qizni uchratib, unga uylanadi. Biroq, koʻp oʻtmay podshohning darmoni qurib, vazirining maslahati bilan xotinining sirini bilib olad

Johil podsho va Abu Ali
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda johil podshoh va Abu Ali ismli donishmand tabib oʻrtasidagi munosabatlar tasvirlanadi. Podshohning kasal xotinini davolash uchun Abu Ali oʻziga xos u

Hammasini koʻrish · 8 →