Qidiruv

rvsh. Asosli ravishda, har tomonlama, hamma tomondan sinchiklab.

Masalani atroflicha muhokama qilish.

Hayotga chuqur, keng, atroflicha qarash, undan keyin fikrlash va oʻylash kerak. — Oybek, Nur qidirib

ot 1. Tevarakdagi fazo, joy, yer; hamma taraf.

Kun botgan, butun atrof qorongʻilashgan edi. — S. Ayniy, Qullar

Yoʻlchi atrofga koʻz tashlar, shamolda shildiragan har bargdan choʻchir edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Kuy kechaning jimligida atrofga ravon oqadi. — S. Zunnunova, Olov

2. Tevarakdagi yaqin joy, yaqin oradagi yerlar.

[Yormat] Atrofdan bironta tarvuz topib keltirish uchun Oʻrozga yalindi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Qorabuloq qishlogʻi va atrofiga qozilik qiluvchi maʼlum zot edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Biror narsaning gir aylanasi, tevaragi yoki cheti, zihi.

Atrofi qora, oʻrtasi gulli patnis. Dasturxon atrofi. Hovuz atrofi.

Asrorqulning koʻz atrofi qizarib, yuzida soxta tabassum aks etdi. — A. Qahhor, Asror bobo

4. koʻchma Tevarakdagi muhit, kishilar.

Maryamxon oʻzi toʻqiganmi yo atrofdan eshitganmi, har vaqt shunday javob berar edi: Kundosh — boshingda tosh, koʻzingda yosh. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. 3-shaxs joʻnalish kelishigi va oʻrin-payt kelishigi affikslari bilan koʻmakchi vazifasida qoʻllanadi (atrofida).

rvsh. 1. Atrof soʻzining 3-shaxs birlik oʻrin-payt kelishigidagi shakli. Tevaragida, gir aylanasida.

Maydoncha atrofida odamlar zich. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

2. koʻm. vzf. 1) taxmin bildiradi; chamasi (da).

Ellik kilogramm atrofida. Yuz sentner atrofida.

Yoshi yigirmalar atrofidagi bir yigitcha. — Gazetadan

Shu ikki fikr atrofida munozara juda qizib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

ot Toʻqimalar oziqlanishining buzilishi natijasida aʼzolarning kichrayib, hujayralar sifatining oʻzgarishi.

rvsh. Atrofidan aylanib yoki aylantirib; atrofida davra olib.

Atroflab oʻramoq.

Samovarning kuldonini ingichka sim bilan atroflab kavlab, bir-ikki qism kul tushirdi-da, oʻtxonasiga ikki-uch dumaloq toshkoʻmir tashladi. — H. Nuʼmon, Fasllar