Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«arzi» boʻyicha 141 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

67 ta
arz
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Dard-hasrat shikoyat tarzidagi (asosan ogʻzaki) gap, murojaat.

Chol bu begona yigitning vaziyatida taraddudlanish sezib, qaytadan soʻradi: — Xoʻsh, oʻgʻlim, nima arzing bor? — Oybek, Tanlangan asarlar

Podshoyim, bizlar sizga arzga keldik. — Ravshan

2. Yer shari yoki uning bir qismi.

  • Arzi hol yoki arzi bandachilik Oʻz ahvoli haqidagi ogʻzaki bayon; dard-hasrat; oʻtinchli iltimos. Men minarman endi asta qushimga, Arzi holim aytdim deng-u doʻstimga. — Malikayi ayyorQush tilini qush biladi deganlaridek, Nodiraning samimiy arzi bandachiligi Mohlar oyim bilan Nigor kelinning yuraklarini ezdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
  • Arz qilmoq 1) bilganini, oʻylaganini yoki dard-hasratini ogʻzaki aytmoq, bayon qilmoq; oʻtinchli iltimos bilan murojaat qilmoq. - Men xonni Toshkentdan joʻnatish oldida uning xoli vaqtini topib, bu fikrimni bir daraja arz qilib oʻtgan edim, — dedi [qushbegi]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarGʻofir boy va qozilarga: Hoy, boʻrilar! Soʻzlaringdan qayt! Boʻlmasa, hokimingga bormayman, mingboshingga yalinmayman, xalqqa arz qilaman, xalqqa! — Hamza, Boy ila xizmatchi
  • Arz soʻramoq Ark — qadim Xorazm shohlarining arz soʻraydigan joyi. — J. Sharipov, Xorazm
  • Kurrayi arz Yer shari. Globusni bobolar Kurrayi arz, debdilar. Yashagan sayyorangni bilmoqlik farz, debdilar. — A. Oripov
  • Arzi Rum
  • Arz-u samo Yer bilan osmon, butun koinot.
Toʻliq maqola →
arzimoq
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

fl. 1. Belgilangan yoki soʻralgan (olingan, sotilgan) narxga loyiq, mos boʻlmoq.

Bu narsa necha pulga arziydi?

2. Qiymati yoki ahamiyati jihatidan teng kelmoq, baravar boʻlmoq.

Yolgʻiz oʻgʻlingiz oʻnta yigitga arziydilar. — H. Gʻulom, Mashʼal

[Yoʻlchi] Eshikka chiqarkan, orqasidan chol soʻzlab qoldi: — Hay, oʻt yigit, haligi soʻzlaring oltinga arziydi, ammo har kimga soʻzlayverma! — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Loyiq, munosib boʻlmoq.

Uni mukofotlasa arziydi.

[Qozi Qodirqulga:] Yuzida oz-moz chiroyi boʻlgani bilan oʻzi tagi past. Sizning ostonangizga sira arzimaydi., — Hamza, Boy ila xizmatchi

4. Oqlamoq, zoye ketmaslik.

Ter toʻkkanga arzimaydigan ish. Men sizga har qancha yaxshilik qilsam arziydi.

Aqlli kishilarning sadagʻasi ketsang ham arziydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Askar bolalarni kaftimizda koʻtarsak arziydi. — Oybek, O. v. shabadalar

  • Arzimaydi Rahmatga kamtarlik bilan qaytariladigan javob soʻz. Yordamlaringiz uchun katta rahmat. — Arzimaydi.
Toʻliq maqola →
arzimas
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. Arzimagan.

Arzimas bahona. Arzimas sabab. Arzimas gap.

Shu arzimas xayr-saxovatidan oʻz qalbida mamnunlik, taskin sezib rohatlanadi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
arzirli
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

sft. Arziydigan 2.

Arzirli sovgʻa. Maqtovga arzirli ish.

Oʻqiganingiz ushbu voqealarda oʻylab koʻrsa arzirli muammolar bisyor. — Gazetadan

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 67 →

Taʼriflar ichida

12 ta
kakku

kakku Kakku qush Oʻzi in qurmasdan, boshqa qushlarning iniga tuxum qoʻyadigan, kakku deb sayraydigan oʻrmon qushi. Uzoq-uzoqdan kakku qush ham arzi vujud qiladi: kakku-ka

galdiraklamoq

galdirakla ayn. Galdiramoq. Men bechoraning tilim galdiraklab, arzi hol qildimki, meni ham qalandarbachchalikka qabul qilsalar. Gʻ. Gʻulom, Shum bola Gandiraklamoq, chayq

ehtiyoj

ehtiyoj Biror narsaga boʻlgan talab; hojat, zarurat, zaruriyat, muhtojlik. Ehtiyoj sezmoq. Madaniy-maishiy ehtiyojlarni qondirmoq. Ortiqcha izohga ehtiyoj yoʻq. Uning pul

qoʻngʻir

qo‘ng‘ir Qora-sariq rangli, toʻq malla. Qoʻngʻir soch. Qoʻngʻir sigir. Qoʻngʻir koʻmir. Dala-tuzni suv olsa, qoʻngʻir gʻozning toʻshidan. Maqol Mirsaid qoʻngʻir koverkot

Hammasini koʻrish · 12 →

Ertaklar

53 ta
Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Arab laqqi
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bahrom va Sherzod
Xalq ogʻzaki ijodi

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Hammasini koʻrish · 53 →

Sheva materiallari

9 ta
R: ommal
Xorazm viloyati · ro'mol

boshdagi r tovushi cho'ziq r: tarzida eshitiladi

arziq
Fargʻona viloyati · arziq
arziq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ganch

sifatsiz, mahalliy ganch.

bilarzikloy
Fargʻona viloyati · bilakuzukloy

Omoch tishi qolipini xomlashda chugʻning atrofidagi yoriqqa qoʻl bilan himarib choʻzib yopishtirilgan bir boʻlak loy

gäynä
Qashqadaryo viloyati · goh

goh (mustaqil holda goynägo tarzida ham uchraydi)

palla
Andijon viloyati · palla

Zargarlikda qashqarziraning yarimoy nomli qismining yuzidagi koʻz (tosh) oʻrnatiladigan xonachalar

Hammasini koʻrish · 9 →