Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«адил» бўйича 126 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

15 та
адил

сфт. 1. Тўғри, эгилмаган, букилмаган, тикка.

Икки ёнида ади.1 тераклар шовуллаган кенг асфалт ёʻл. — Ҳ. Ғулом, Замин юлдузлари

Қиз.. бўйчан ва самбитгул новдасидай адил эди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Бурилмаган, тўппа-тўғри.

Шаҳар тўғри тўртбурчакли кўринишда бўлиб, таннинг бош ўқи шаҳарнинг шимолидан жанубига қараб адил ўтказилган. — Т. Жўраев, Улуғ Хитойда

Тўлиқ мақола →
дадил

сфт. 1. Дангал иш тутадиган, қўрқиб, ҳадиксираб ўтирмайдиган; довюрак.

Дадил бола. Дадил хотин.

Раҳимберди ўзига ишонган, дадил йигит эди, ишлаб чарчамасди. — Х. Тўхтабоев, Фелетондан сўнг

Қадами, товуши дадил. Ҳар қандай мушкулдан ман тортмай, тикка қарши борадиган довюрак одам кўринади. — А. Мухтор, Асарлар

2. Шижоат билан тўлиб тошган; жасурона, мардонавор, шахдам.

Дадил қадамлар.

Халқ дадил боради. Айниқса хотинлар — оналар жасур. — Ойбек, Танланган асарлар

Турсунбой тоғли қишлоғи томон жиддий, дадил одим ташлаб боряпти. — Ўзбекистон қўриқлари

Шеримбек дадил бориб, Бобур минган бўз отнинг олтин безакли юганидан олди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Меҳнат қилган одам доим бошқаларнинг юзига дадил қарайди. — Т. Ашуров, Оқ от

3. Қўрқмай, ишонч билан, бемалол, тортинмай.

Дадил жавоб. Дадил танқид.

Узоқдан бўлса-да, Ёʻлчига дадил қарайди, баъзан яширин илжаяди. — Ойбек, Танланган асарлар

Дадил ташлаётган қадамларига қараганда, унда иккиланишдан асар ҳам ёʻқ. — Газетадан

— Нима ёрдам керак, тортинмай, дадил мурожаат қилаверинг, — деди Боймирзаев. — Ўзбекистон қўриқлари

Маъруф Назаров кинематография, драматургия соҳасида ҳам дадил қалам тебратяпти. — Х. Ёдгоров, Ҳаёт тўлқинлари

4. Жисмоний, маънавий жиҳатдан бақувват; тетик, бардам.

Элмурод одамлар тўлқинида Фотима билан ёнма-ён юраркан, ўзини ҳар вақтдагидан дадил ва енгил сезди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Дармони қуриган йигит ўзини дадил тутишга тиришар, лекин мункиб-мункиб кетар эди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Шундан кейин Нормат ўзини янада дадил сезди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

5. Моддий жиҳатдан ўзини тутиб олган; бой-бадавлат.

Жамоа хўжалигимиз бу йил анча дадил бўлиб олди. — Газетадан

6. Энг муҳим, долзарб, зарурий.

энг дадил ғояларни ўртага ташлаб, уни рўёбга чиқарган ирригаторларнинг мардлиги ҳақида ҳикоя қилади. — Ўзбекистон қўриқлари

  • Ҳамёни дадил
Тўлиқ мақола →
дадиллик

от Жисмонан ва руҳан ўзига ишонганлик, бақувватлик; дангаллик, довюраклик, тетиклик.

Иш жуда соз бошланди. Энди охиригача силлиқ кецин. Бунинг учун биринчи галда дадиллик керак. — Ойбек, Танланган асарлар

Санъаткорда куч ва ишонч, эрк ва дадиллик бўлмас экан, у ўз мақсадига эриша олмайди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Бу таклиф Темиржонда андак дадиллик уйғотди. — Ж. Абдуллахонов, Орият

Тўлиқ мақола →
соддадил

сфт. 1. Қувлик-шумликни билмайдиган, кўнгли очиқ, софдил.

Соддадил йигит.

Бу соддадил чолнинг куйиб-пишиб отини мақташидан атрофдагилар ҳам завқланиб кулишди. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Содда, гўл.

Қовун сайил мавсуми ва кўклам чоқларида бир талай соддадил ва нодон одамлар қўй, қўчқор ва бузоқ етаклаб, шайхларга назир қиларди. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари

Тўлиқ мақола →
хастадил

сфт. 1. Азоб-уқубат чеккан, руҳан эзилган.

[Мансур:] Пирим, афв айлангиз бахти қарони, Ғариб-у хастадил мотамсарони. Уйғун ва И. — Султон, Алишер Навоий

2. Жуда қаттиқ севиб қолган, ошиқ-у беқарор.

Етолмайин соғиниб, хастадил Ҳабибингман — Ҳабибий

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 15 →

Таърифлар ичида

23 та
безакли

безакли Безатилган, безалган, нақшдор, зийнатли. Шу безакли, адил кошонамеҳнаткашга чин роҳатхона. Шайхзода Шеримбек дадил бориб, Бобур минган бўз отнинг олтин бе

терак

терак Толдошлар оиласига мансуб, пўстлоғи кўкиш ёки оқиш, тик ёки шохлаб, тарвақайлаб ўсадиган дарахт (танасидан асосан қурилиш материали сифатида фойдаланилад

палма

палма Жануб томонларда ўсадиган, доим яшил, катта баргли тропик ва субтропик баланд дарахтларнинг умумий номи. Юқори синф шогирдларидан бир нечаси адил, юксак палм

хушқомат

хушқомат Қадди-қомати келишган; хушбичим. Юпқа оқ кигиздан қалпоқ кийган хушқомат қизни аввал танимабман. П. Қодиров, Қадрим кўчма Ҳашаматли, савлатли; адил. Мас

юксак

юксак Баланд, юқори. Юксак бино. Сенинг режанг билан юксак тоғларнинг Ушатдик, қўзғатдик зўр бардошини. Ғайратий Фақат юқори синф шогирдларидан бир нечаси а

дўмбоқ

дўмбоқ Дўмпайган, дўмпайиб (кўтарилиб) чиққан. Дўмбоқ пешона. Дўмбоқ жой. Қўлларини пастга тушириб, дўмбоқ тиззаларини ёпиб ўтирди. С. Нуров, Нарвон тепаликд

Ҳаммасини кўриш · 23 →

Эртаклар

79 та
Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Араб лаққи
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал чол Араб лаққи подшоҳ саройида хизмат қилиб юради. Унинг ҳаёти кутилмаганда яхши томонга ўзгаради ва бойиб кетади.

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Ҳаммасини кўриш · 79 →

Шева материаллари

9 та
ДУДБУРА, дўдбура
Фарғона вилояти · дудбура

темирчилар мо'ри (о'чоқ мо'риси) ма'носида ишлатадилар, ба'зилари о'чоқнинг шохнайза о'рнатган қисмига айтадилар

дандон
Фарғона вилояти · дандон

Пичоқчиликда филнинг тиши ва суягига айтадилар (пичоққа даста қилинади).

гиладилка
Фарғона вилояти · градилка

Моделнинг удир-будурини қириб силлиқлайдиган асбоб

гладилка гиладилка
Фарғона вилояти · лабгир

Металлсозликда лабгир деб аталувчи асбоблар ўрнида ишлатиладиган асбоб

кўкташ
Қорақалпоғистон Республикаси · новшадил

Ҳаммасини кўриш · 9 →