Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«ada» boʻyicha 870 ta natija: Izohli

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar Shevalar Resurslar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik

Lugʻat maqolalari

188 ta
adab

ot Ijtimoiy va shaxsiy hayotdagi yaxshi axloq, tarbiya, xushmuomalalik.

Adab bozorda sotilmas. — Maqol

Adab doirasidan chiqmaslik. tsh Kishi qadrin oshirmoq boisi avval adab derlar. — Voqif

  • Adabini bermoq Nojoʻya xatti-harakatlar uchun gap-soʻz, kaltak va sh.k. bilan jazo bermoq; taʼzirini bermoq. Joʻraxon otgan oʻqdan oʻndan ortiq fashist qulab, boshqalari orqaga chekindi. — Adabini berdik. — Nazarmat
  • Adabini yemoq Azobini tortmoq (qilmishiga javoban). ..yengilroq jersi paltoda chiqqan ekan, podyezdga kirib olguncha rosa adabini yedi. — D. Nuriy, Osmon ustuni
  • Adab saqlamoq Oʻzini axloq, odob doirasida tutmoq. Yoshlar “yangi fikr“, eski fikr degan gaplarni yigʻishtirib.. ulamolar oldida adab saqlashlari kerak. — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →
adad

ot 1. Miqdor.

Qoʻshiqchilarning adadi borgan sari ortdi. — Oybek, Navoiy

Toʻplamni toʻplab nashrga tayyorlovchi va muharrir Ahmadjon Meliboyev. Adadi 5000 nusxa. — Gazetadan

2. numerativ s. Dona.

Alalxusus, yana shuni bayon qiladurmizkim, kofirlar yurtiga ketuvchilarning soni ikki yuz adadga boradi. — J. Sharipov, Xorazm

Toʻliq maqola →
adam

esk. kt. Yoʻqlik, mavjud emaslik; zid. borlik.

  • Adam aylamoq Yoʻqotmoq, yoʻq qilmoq. Adam yoʻlini tutay zarra menda gʻam boʻlsa. — Bobur
Toʻliq maqola →
adash

ADASH I 'ismi bir xil (kishilar)'. Ikkimiz a d a sh m i z. Bu soʻz qadimgi turkiy tildagi 'ism' maʼnosini anglatuvchi a:t soʻzining at shaklidan -dash qushimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, I, 204), keyinchalik t undoshi d undoshining taʼsirida d undoshiga almashgan, sungra dd undoshlaridan biri talaffuz qilinmay quigan (ТРС, 15); oʻzbek tilida a unlilari ä unlilariga almashgan: at + dash = atdash > addash > adash > ädäsh. ADASH II: ADASH BOʻL- ’oyoq kiyimining bir poyi boshqa bir oyoq kiyimining bir poyi bilan almashib qol- . Kechagi yigʻinda bir poy kalishim a d a sh boʻlib holibdi. Bu soʻz ädäsh- feʼlining eski oʻzbek ti — lidagi ism eshi boʻlib, mustaqil ishlatilmaydi, ädäsh bol- qoʻshma soʻzi tarkibida keladi

1. Ismi boshqa biror kimsa bilan bir xil boʻlgan odam, iyemdosh

Biz ikkimiz adashmiz

2. Shunday kishilarning bir-biriga murojaatida qoʻllanadi

-Yasha, adash! — xursand boʻlib ketdi Qudrat — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Toʻliq maqola →
adabiy

sft. 1. Badiiy adabiyotga oid.

Adabiy asar. Adabiy meros. Adabiy oqim.

2. Yozuvchilarga, yozuvchilik faoliyatiga oid.

Adabiy hayot. Adabiy muhit. Adabiy taxallus.

  • Adabiy til Adabiy tilda soʻzlashmoq.
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 188 →

Taʼriflar ichida

4 ta
bidirlamoq

bidirla Juda ham tez, labi labiga tegmay gapirmoq, atrofdagilarga eʼtibor bermay gapiravermoq. U [Hafiza] labi labiga tegmay bidirlayotgan Raʼnoning samimiy gaplariga qul

kechasi

kechasi Sutkaning qorongʻi tushgandan tong otguncha boʻlgan qismi; kecha, tun. Qish kunlari kechasi uzoq, kunduzi qisqa boʻladi. Yangi yilga oʻtar kechasi. Kechasi bilan

ura

ura und. s. Hujum qilayotgan jangchilarning jangovar nidosi; koʻtarinki ruh bilan maʼqullash yoki xursandlikni ifodalovchi nido, xitob. Qayerdadir pulemyot tarilladi; yak

ura

ura und. s. Hujum qilayotgan jangchilarning jangovar nidosi; koʻtarinki ruh bilan maʼqullash yoki xursandlikni ifodalovchi nido, xitob. Qayerdadir pulemyot tarilladi; yak

Ertaklar

310 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Hammasini koʻrish · 310 →

Sheva materiallari

362 ta
Coq
Fargʻona viloyati · yo'q

yo'q; Xivada ço:q

Coq
Xorazm viloyati · yo'q

yo'q; Xivada ço:q

Dovur
Jizzax viloyati · qadar
Dãdä
Toshkent shahri · dada
Geraw
Xorazm viloyati · ko'rgan

ko'rgan; Xivada 'gargan' bo'ladi

Kulcha dumalatar
Toshkent viloyati · birinchi qadam

bolaning ilk qadami munosabati bilan o'tkaziladigan marosim

Hammasini koʻrish · 362 →

Maqolalar

1 ta

Tashqi resurslar

4 ta
Xurshid Davron kutubxonasi
Kutubxonalar va oʻquv materiallari

Adib asarlari va tarjimalari, oʻzbek va jahon adabiyotidan namunalar.

Ziyouz.com
Kutubxonalar va oʻquv materiallari

2004-yildan beri ishlayotgan maʼrifiy portal: oʻzbek mumtoz va zamonaviy adabiyoti, xalq ogʻzaki ijodi, darsliklar — 5 mingdan ortiq kitob.

Sahifalar

1 ta
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.