Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ачит» бўйича 55 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

36 та
ачимоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

фл. 1. Микроорганизмлар таъсиридаги биокимёвий жараён натижасида ачимсиқ ҳид ёки маза ҳосил қилиб етилмоқ (лой, вино кабилар ҳақида).

Ачиган лой. Вино ачий бошлади.

2. Шундай жараён натижасида айнимоқ, бузилмоқ.

Ачиган сут. Ачиган овқат.

3. Жизиллаб оғримоқ; ачишмоқ.

Тутундан кўзим ачиди.

Ғумай тиғида унинг қўли яна қийилди. Қон оқиб, бармоғи ачий бошлагандан кейин, рўмолчасига кафтини ўраб олди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

4. Аччиқ-тиззиқ гап қилмоқ.

  • Ачиб (ёки ачиб-бижиб) ётибди Бозорда картошка ачиб ётибди.
  • Жони (ёки ичи, юраги) ачимоқ Ниҳоятда куйинмоқ. Ҳа, бўлмаса жонингиз ачиганими бу? Ерни белингиз қайишиб топганингизда, жонингиз ачир эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари[Офтоб ойим] Кумушни кўрган сайин, алланечук юраги ачир, жудолик кунларини асло тасаввур қилолмас эди. — А. Қодирий, Ўтган кунларАппон чолнинг Тиллага ичи ачиди. — Ёшлик
  • Мияси ачимоқ 1. Тўғри фикрлаш, эслаш қобилияти ёмонлашмоқ. Қайдам, мен бир мияси ачиб қолган чолман, болам. — С. Аҳмад, ҲукмТожибой таажжубда қолиб, бошини лиқиллатди: Бир ўзингиз-а? Ёпирай! Миянгиз ачиб, юрагингиз тошиб кетмайдими? — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Хамири ачимаган
  • Қариб қуюлмаган, ачиб суюлмаган
Тўлиқ мақола →
ачитмоқ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

фл. 1. Ачимоқ феълининг орттирма нисбати.

Тутун кўзни ачитди. Гўжа ачитмоқ.

Ёз кунлари [Ўзбек ойим] айвоннинг тўрига ясланиб, Ҳасаналининг хотини бўлган Ойбодоққа, чўри қиз Ҳанифага хамирни ачитмасликни, паловни қирмоч олдирмасликни танбеҳлабгина ўтирар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Кучли изғирин, юзнинг терисини шилгандай, ачитади, қулоқларни кесади. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Аччиқ гап қилмоқ.

Дўст ачитиб гапиради, душман — кулдириб. — Мақол

— Тўғри айтасиз, мавлоно, — деди Ҳамза ачитиб. — К. Яшин, Ҳамза

  • Жон ачитмоқ 2. Жонини оғритмоқ. Тун аёз, изғириқ ел тўрт тарафга югуриб, жон ачитмоқчи бўлар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Мияни ачитмоқ Бошни ғовлатмоқ, гангитмоқ, миясини қоқиб қўлига бермоқ. [Абдурасул:] Янги одамни авраб, миясини ачитмасинлар, ўзим бориб, бошлаб чиқа қолай, дедим. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Юракни ачитмоқ Раҳмини келтирмоқ.
Тўлиқ мақола →
ачитқи
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от Ачитма ҳосил қиладиган нарса; ивитқи, туруш, хуруш.

Ачитқи қўлга киритилди-ю, бироқ тайёрлаш усули ҳамон номаълум. — К. Маҳмудов, Қизиқарли пазандалик

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 36 →

Эртаклар

7 та
Булбулигўё
Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг олтин чинори учун Булбулигўё қушини топишга чиққан кенжа шаҳзода саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг мардлиги ва садоқат

Давлат билан Аҳмад
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак адолатли подшоҳ Давлат ва камбағал бўзчи Аҳмад ҳақида. Подшоҳ ўз фуқароларининг ҳаётини ўрганиш учун халқ орасига киради ва бир бўзчининг о

Икки аҳмоқ
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда саломга алик олиш устида тортишган икки кишининг аҳмоқлиги тасвирланади. Отлиқ уларнинг аҳмоқлигини синаб кўради ва ҳар бири ўз аҳмоқлигини ҳ

Моҳистара
Халқ оғзаки ижоди

Шаҳзода Шавкат сирли кийикни қувиб, ўзга оламга тушиб қолади ва у ерда паризод Моҳистарага ошиқ бўлади. Бу саргузашт унинг ҳаётини бутунлай ўзгартириб

Омон билан Ёмон
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда икки дўст — Омон ва Ёмоннинг ҳаёти тасвирланади. Ёмоннинг ҳасади ва ёлғончилиги сабабли, улар ўртасида бир воқеа юз беради.

Қорасоч пари
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз Қорасоч пари ўзининг ақл-заковати ва сеҳрли қобилиятлари билан мамлакатни бошқаради. Унинг донолиги ва адолати туфайли мамлакат обод бўлади, аммо

Ҳаммасини кўриш · 7 →

Шева материаллари

12 та
Дāмīздīриқ
Бухоро вилояти · хамиртуруш

Хамиртуруш, ачитқи

Дāмīзиқ
Хоразм вилояти · хамиртуруш

Хамиртуруш, ачитқи

Конаргä
Самарқанд вилояти · хамиртуруш

Хамиртуруш, ачитқи

Қор
Бухоро вилояти · хамиртуруш

Хамиртуруш, ачитқи

Тāмīзғī
Тошкент шаҳри · хамиртуруш

Хамиртуруш, ачитқи

ақлиқ
Хоразм вилояти · томизғи

қатиқ ивитиш учун сутга солинадиган ачитқи

Ҳаммасини кўриш · 12 →