Қидирув

от 1. Ёғду, ёруғлик, нур.

Қаердандир отилган мушакнинг кўз қамаштирувчи ёрқин зиёси тунни гўё кундузга айлантириб юборди. — Н. Сафаров, Водиллик қаҳрамон

Оромбахш тонг! Тоғ орқасидан кўтарилаётган қуёшнинг дастлабки заррин зиёлари шийпон тепасидаги шохлар, дарахтларнинг учларига тушди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

2. кўчма Билим, маърифат, илм; онгни ёритувчи ҳар қандай нарса.

У [китоб] инсон онгини пешлаб, зиё сари ёʻлини нурафшон қилувчи машъал эканлиги азалдан маълум. — Газетадан

[Гули:] Ғазал эрмас, бу бир меҳри гиёдур, Мунаввар айлаган дилни зиёдур. — Уйғун ва И. Султон, Алишер Навоий

Гап одамларнинг номида эмас, албатта. Гап республикада зиё тарқатиб келаётган муҳтарам ўқитувчиларимиз, уларнинг беминнат, лекин машаққатли меҳнатидадир. — Н. Сафаров, Оловли излар

3. Зиё (эркаклар исми).

сфт. 1. Ортиқ, кўп, бисёр.

Ғужбоғда юздан зиёд хонадон бор. — Ёшлик

Ҳозиргача 2 минг тоннадан зиёд оқ олтин терган бўлажак шифокорлар кун сайин ғайратга ғайрат қўшишяпти. — Газетадан

[Хосият:] Мен сени ўз боламдан зиёд қилиб, елкамда кўтариб катта қилганман — Н. Сафаров, Шарқтонги

2. Зиёд (эркаклар исми)

от айн. Зарар.

Зиён келтирмоқ. Зиён кўрмоқ.

Сен чурвақаларнинг қўлидан келадигани шу-да! Ишга зиён етказишдан бўлакни билмайсанлар. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Шаҳар кўчасида тутун бурқситиб юрган машинанинг зиёни баъзан у келтирган фойдадан ҳам кўпдир. — Газетадан

от 1. Зеб, чирой бериш учун хизмат қилувчи буюм; безак.

Зийнат асбоблари.

Унсин онасидан ёдгор қолган ва ягона зийнати бўлган юпқагина эски билагузукни айлантириб гапирди. — Ойбек, Танланган асарлар

Онамдан тегган мерос, Етти пуштимга асос. У на зийнат, на давлат, На сукунат, на роҳат. — Г. Жўраева, Иқбол

2. кўчма Ҳусн, кўрк берувчи нарса; кўрк; иззат-ҳурмат.

Камтарлик — инсон зийнати. — Мақол

Дастурхон — одамнинг зийнати, болам. Одам олдига дастурхон ёйиш — ота-бобомиздан қолган расм. — П. Турсун, Ўқитувчи

Ўрнидан туриб чой бериш одамзоднинг зийнатидир, келинларнинг бор-ёʻғи келинлиги ҳам шунда-ку! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Зийнат (эркаклар ва хотин-қизлар исми).

сфт.

Аламли дардлари бўлар зиёда, Жафо кўрар ёʻлда пойи-пиёда. — Ойсулув

Бўлурми зулм бундан ҳам зиёда? — С. Абдулла, Тоҳир ва Зуҳра

2. кўчма Аъло, яхши.

Анаш халфа. Табиат уни баркамол этиб яратмиш: ҳусн-у малоҳати-ю ақл-у заковати бир-биридан зиёда. — С. Сиёев, Аваз

Айтиш қийин, дўстим, дафъатан: Ширинликда нима зиёда? Гўдак учун она кўксидан Ширин нарса ёʻқдир дунёда. — Э. Воҳидов, Муҳаббат

3. Зиёда (хотин-қизлар исми).

сфт. Ақлий меҳнат билан шуғулланувчи; илмли, ўқимишли, маърифатли.

Қишлоқ зиёлилари.

Минбарлардан халқ зиёлилари шарафига табрик сўзлари янграмоқда. — Газетадан

— Инженерлар ҳам зиёли ҳисобланадими? — деди Ёқубжон Саидийга қараб. — А. Қаҳҳор, Сароб