Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ЮТ» бўйича 118 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

62 та
ют

1. Дон-ғалла унмаган йил; очарчилик, қаҳатчилик

2. Чорва очарчилиги; ўлат

Увоқ моллар кўтарам бўлиб, ют бошланди. Асабий текширишлар кетди; ахир қирилиб кетган моллар учун кимдир жавоб бериши керак- — С. Анорбоев, Оқсой

Табиий офат — қурғоқчилик бўлганидан (қора ют), қор кўп ёққанидан (оқ ют) ёки яхвонлик … оқибатида чорва молларининг яйловларда озиқсизликдан қирилиб кетиши — С. Қораев, Топонимика

Тўлиқ мақола →
ютмоқ

фл. 1. Бўғиз мускуллари кўмаги-да оғиздаги бирор нарсани томоқсан ўтказмоқ; ичмоқ; емоқ.

Дори ютмоқ. Сув ютмоқ. Дўстинг учун заҳар ют. — Мақол

Ютга-ним — ўзимники, чайнаганим — — гумон.

Эр бечора худди қаттиқ ётган касалдек майни қулт-қулт ютибди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

Эътибор опа иштаҳа билан толқон ямлаб ютаётган Тўлқинжоннинг тим қора жингалак сочини силади. — Ҳ. Ғулом, Машъал

2. Ичига тортмоқ, сўрмоқ.

Папирос тутунини ютмоқ.

Болалигидан савағич чангини ютиб, қирққа кирмай, ўпкаси тешилиб ўлган оталар, бўзчи тақдирини била туриб, болаларига ҳамон шу касбни мерос қолдирар эдилар. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

3. Бирор нима дейишдан ўзини тиймоқ, ошкор қилмаслик.

Эргаш ака аввалги шахтидан тушди нимадир демоқчи эди, гапини ютди. — Н. Сафаров, Қаҳрамоннинг туғилиши

Тўсатдан келиб қолган Фотимани кўриб, йигитлар нафратларини ютдилар. П.

4. Турсун, Ўқитувчи.

Ғамни ютди, ютди аламни. Дард қуритди кўздаги намни. Э. Раҳим.

[Бибихатча] Ғира-шира тонгда изтиробини ичига ютиб, қўрадан чиқди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

— Маҳкам ака, — деди Гавҳар, — кўнглингизга келган ҳамма нарсани айтинг, ўтган йилдагидай ичингизга ютиб юрманг. — П. Қодиров, Уч илдиз

5. Ўз қаърига тортмоқ, ёʻқ қилмоқ.

Нега худонинг қаҳри келмас экан? Нега бу аблаҳ бойни ер ютиб юбормасикин-а? — Ҳ. Турсунқулов, Ҳаётим қиссаси

Уруш она ардоқлаб тарбиялаган фарзандларни балодай ютади. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

  • Хода ютгандай Ҳеч нарсага эгилмай, қайишмай, ғўдайган ҳолдаги шахсга нисбатан қўлланади. Худододбек отининг жиловини ушлаганча, хода ютгандек ғўдайиб турар эди. — Мирмуҳсин, МеъморҲой, шум-оёқ, нима қилиб турибсан хода ютгандай. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
  • Ютаман дейди Жуда ваҳимали, қўрқинчли (бўш уй ёки ҳовли ҳақида). Ҳувуллаб қолган уйда ёлғиз яшаш қийин. Ҳовли ютаман дейди. — С. Аҳмад, УфқКатта уй, ҳамма ёқ сукунат, нақ ютиб юборай дейди. — Н. Фозилов, Дийдор
  • Қон ютмоқ Ниҳоятда азоб чекмоқ, хуноб бўлмоқ. Деҳқон ерига чиғириқдан сув чиқариш учун навбат етгунча қон ютарди. — Н. Сафаров, Оловли излар
Тўлиқ мақола →
ютум

от 1. Ичишдаги ҳар бир ютиш, томоқдан ўтказиш.

У, чанқовдан оғилни бузиб чиқиб, дуч келган ариқни очкўзлик билан симирган буқачадай, катта ютумлар билан ичаверди. — Ойбек, Навоий

2. Ўлчов билдирувчи (нумератив) сўз; қултум, ҳўплам.

Бир ютум сув.

Почамир билан Жума тоға бир четдан ҳовузга яқинлашдилар; лойқаланган сувдан бир-икки ютум олиб ичдилар. — Фитрат, Қиёмат

3. Ютиш, ичишдаги таъм; ютиш, ичим.

Ютуми яхши вино.

Тўлиқ мақола →
ютуқ

от 1. Иш, фаолиятда эришилган муваффақият; ғалаба.

Илм-фан ютуқлари.

Мен ўзбек халқининг пахтачилик соҳасида бу йил эришган катта ютуғини кўриб, беҳад қувондим. — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

Ютуқлар замирида доимо катта меҳнат, изланиш ўрин олган бўлади. — Газетадан

— Ҳа-да, ишни бўшаштирмай, ураверайлик, битта тош жилдирсак ҳам, ютуғимиз, — деди Ғуломжон. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Заём, лотерея каби ўйинлар тиражида қўлга киритиладиган, ютиб олинадиган нарса.

Заёмга беш минг сўм ютуқ чиқди. Ютуқни олмоқ.

Жўравой билетларни қўлга олгач, мажбурлаб берилган лотереяга кўпинча ютуқ чиқади, деган миш-мишларни эслаб, кўнглида қандайдир умид учқуни йилт этди. — Газетадан

3. Баҳс, беллашув кабиларда эришилган ғалаба ва шу ғалаба учун берил(ади)ган нарса.

Йирик-йирик мусобақаларда ажойиб ютуқларни қўлга киритган.

— Енгилдим — Енгилган бўлсангиз, ютуғимни беринг. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 62 →

Таърифлар ичида

8 та
чув

чув унд. с. Отни чоптириш, олдинга ундаш учун ишлатилади. - Чув, ҳа! — деди, қамчи чотди, Урган қамчи симдай ботди. Ширин билан Шакар Чув, дейди тулпор отни,

чув

чув унд. с. Отни чоптириш, олдинга ундаш учун ишлатилади. - Чув, ҳа! — деди, қамчи чотди, Урган қамчи симдай ботди. Ширин билан Шакар Чув, дейди тулпор отни,

чув

чув унд. с. Отни чоптириш, олдинга ундаш учун ишлатилади. - Чув, ҳа! — деди, қамчи чотди, Урган қамчи симдай ботди. Ширин билан Шакар Чув, дейди тулпор отни,

сариқ

сариқ Сомон, зарчува, тилла каби нарсалар тусидаги ранг. Сариқ ипак. Оч сариқ ранг. Тўқ сариқ. Дарахтлардаги сариқ барглар тўкилиб тугалган, ер юзи ўзининг қишки

сариқ

сариқ Сомон, зарчува, тилла каби нарсалар тусидаги ранг. Сариқ ипак. Оч сариқ ранг. Тўқ сариқ. Дарахтлардаги сариқ барглар тўкилиб тугалган, ер юзи ўзининг қишки

талтаймоқ

талтай Мағрурланиб ўзини ёʻқотмоқ, кеккаймоқ. Камтар бўл, талтайма, кеккаймагил тик! Дўст учун заҳар ют, ширин жонни тик! Ё. Мирзо Муваффақиятлар ҳар қанча кат

Ҳаммасини кўриш · 8 →

Эртаклар

37 та
Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Бадалқорачи
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасининг олтин тойини ўғирлаб кетаётган сирли махлуқни топишга уринади. Кенжа ўғил Бадалқорачи бу сирни очиб, бир қанча қизларни девлар зу

Бектемир ботир
Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Бўри билан эчки
Халқ оғзаки ижоди

Оч бўри подадан ажралган эчкини емоқчи бўлади. Эчки ўзининг зукколиги билан бўридан қутулишга ҳаракат қилади.

Ҳаммасини кўриш · 37 →

Шева материаллари

11 та
чундалақ
Қашқадарё вилояти · ҳиқилдоқ

бўйиннинг бўғиз қисмида олдинга чиқиб, ютинганда қимирлагандек бўлиб кўринадиган бўғизловнинг уч қисми

жут
Қорақалпоғистон Республикаси · ют
қақаш
Сурхондарё вилояти · таом

қоқини майдалаб қатиқ аралаштириб ейдиган ютум

қойïрмах
Сурхондарё вилояти · таом

қайнатилган сутга қатиқ аралаштириб истеъмол қилинадиган ютум

тäкибай//тäкмäй
Қорақалпоғистон Республикаси · чертмоқ

соч олдирганнинг ёки бирор ўйинда ютқизганнинг бошига бош бармоқ билан чертмоқ

учпишäр
Сурхондарё вилояти · таом

сут, ун, ёғ, шакар аралаштирилиб пишириладиган ютум

Ҳаммасини кўриш · 11 →