Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «YARA» — результатов: 317

Фильтр

Словарные статьи

93
yara

YARA 'tanada hosil boʻladigan jarohat’, ’chiqiq’. Qonli koʻylakni Qoratoy ehtiyot bilan tilib, ya r a n i ochdi (Oybek). Bu ot qadimgi turkiy tilda ham 'boʻlaklarga ajrat-’ maʼnosini anglatib, ya:r-tarzida talaffuz qilingan feʼldan -a qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, IV, 140); keyinchalik a: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (ССТТН, II, 323); oʻzbek ti — lida a unlilari ä unlilariga almashgan: ya:r- + a = ya:ra > yara > yärä. Bu ot asli ’biror zarba natija — sida ajralish’ni bildirgan, boshqa maʼnolari shu maʼnodan oʻsib chiqqan

1. Teri yoki shilliq pardaning, shuningdek, teri osti toʻqimalarining turli sabablarga koʻra nobud boʻlgan qismi koʻchib, uning oʻrnida hosil boʻladigan nuqson

2. Tigʻ, zarb va sh.k. taʼsirida hosil boʻladigan shikayet; jarohat

Yomon yara. Tigʻ yarasi. Yarani davolamoq

U., granata oskolkasi oʻng oyogʻini yorib yuborgan, okop devoriga suyanib tipirchilayotgan soldat yoniga borib, yarasini bogʻlay boshladi — A. Ubaydullayev, Qonli izdan

Donli koʻylakni Doratoy ehtiyot bilan tilib, yarani ochdi. Yara koʻkrakda, yurakka yaqin: undan quyuq qon hali ham siljib turar edi — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Kuchli qaygʻu, ruhiy azob, alam beruvchi narsa; shikayet. . ■■

Tigʻ yarasi tuza/Sh-di, til yarasi tuzalmaydi — Maqol

Gʻu-lomjon Erboʻtani kalaka qilish uchun emas, oʻz qalbida fasod bogʻlab oʻtgan bolasizlik yarasiga malham bosish uchun oʻynashib edi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Baʼzan [Gulnorning] yuragi toshib, butun dardini, yaralarini Unsinga ochishni istaydi — Oybek, Tanlangan asarlar

Aqli kirdi. Bolaligida qalbida boʻrtgan alam yarasi yildan-yilga yiring bogʻlab, fasod yigʻa boshladi — S. Zunnunova, Gulxan

Полная статья →
yaramoq

fl. 1. Isteʼmol uchun, ishlatish, foydalanish va shu kabilar uchun mumkin, yaroqli boʻlmoq.

Bu suv ichishga yaraydimi? Qurilishga yaraydigan yogʻoch. Bu etiklar kiyishga yaramaydi.

2. Biron ishni bajarishga loyiq boʻlmoq, ishlatishga xizmat qila olmoq.

Bu asboblarning koʻpi ishga yaramaydi.

Murgʻob otlari qumga yaramaydi — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Biror ishga yaroqli boʻlmoq, qoʻlidan kelmoq, bajara olmoq.

Samovarchilikka yaratyaptimi, axir? — A. Qahhor, Asror bobo

Qora yigit stolda yotgan bir dasta pul, tilla soatni olib, xotiniga otdi: — Biz bunaqa soat olib berishga yaramaymizmi? — S. Ahmad, Saylanma

4. Biror talab, ehtiyoj uchun kerak boʻlmoq; asqatmoq, ish bermoq.

Koʻchada yotgan eski taqa, zanglagan mix, shunga oʻxshash balo-battarga koʻzi tushsa, darrov olar edi. Korimga yaraydi bir kun, der ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Koʻp boʻlmasa, ozroq boʻlar: roʻzgʻorga, nevaralarga yarab tursa boʻldi-da. — S. Nurov, Narvon

Yaxshi ham Nazirjon bor ekan, shu bechora kunimga yarab turibdi. — S. Ahmad, Hukm

Полная статья →

Показать все · 93 →

В определениях

95
sore английский

og'riqli, og'rigan, kasal, xasta, nosog' - sore n [C] yara, yara-chaqa, jarohat - sorely adv (formal) g'oyat, juda ham, nihoyatda, haddan tashqari, ortiq darajada - soren

Показать все · 95 →

Сказки

74
Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Arab laqqi
Устное народное творчество

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Arpa
Устное народное творчество

Kambagʻal chol-kampirning arpa ekishi va cholning vafotidan soʻng, kampirning arpasini echki yeb qoʻyishi bilan boshlanadigan ushbu ertakda, kampirning arpasini

Arslon bilan tulki
Устное народное творчество

Ushbu ertakda qariyb qolgan arslon va uni mazah qilmoqchi boʻlgan ayyor tulkilar oʻrtasidagi voqea hikoya qilinadi. Ertakda keksaygan boʻlsa-da, tajribali va ku

Baliq sotuvchi Ahmad
Устное народное творчество

Ahmad ismli er oʻz xotinining maslahatlari tufayli turli qiyinchiliklarga duch keladi. Uning soddaligi va tushunmovchiligi kulgili vaziyatlarni keltirib chiqara

Baxtli kal
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal

Показать все · 74 →

Диалектные материалы

54
Do‘ramoq
Xorazm viloyati · Bunyod bo‘lmoq, yaralmoq, tug‘ilmoq

Bunyod bo‘lmoq, yaralmoq, tug‘ilmoq

aqma
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yiring oqishi

yaradan, quloqdan yiring oqib turishi

arachachi
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yarashtiruvchi

urushgan va janjallashganlarni bir-biri bilan yarashtiruvchi shaxs

arachalamaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · oraga tushmoq

oraga tushmoq, ajratib qo'ymoq, yarashtirmoq.

aralamaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · oraga tushmoq

oraga tushmoq, ajratib qo'ymoq, yarashtirmoq.

Показать все · 54 →

Страницы

1
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.