Qidiruv

«Xil» boʻyicha 786 ta natija: Izohli

Filtr

Boʻlim

Lugʻatlar Ertaklar Shevalar

Lugʻat turi

Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik

Lugʻat maqolalari

33 ta

xil

Izohli lugʻat

ot Biror narsaning navi, turi; zot, jins.

Ikki xil fikr. Atlasning yetti xil rang jilosi.

Lekin Karim Toirov degani ham boʻsh kelmaydiganlar xilidan ekan. — S. Ahmad, Yulduz

Ichimliklarning qaysi xilidan soʻrasangiz — tayyor. — S. Zunnunova, Olov

Dildor qoshlarini, yelkalarini uchirib, ming xil muqom bilan qoʻshiq aytardi. S. — Ahmad, Ufq

Bir xil 1. Bir turli; har jihatdan teng. Kunlar bir xil, kunlar zerikarli. — S. Siyoyev, YorugʻlikTosh koʻzaga tushsayam, koʻza toshga tushsayam, oqibat bir xil — tosh sinmaydi, koʻza sinadi. — S. Siyoyev, YorugʻlikKoʻp lashkar vagʻirlashdi, Togʻlarning qushi uchdi. Qoʻrqoqning hushi uchdi, Bir xili otdan tushdi. — Yusuf va Ahmad
Bir xil boʻlib ketmoq Toʻlqinlanmoq, hayajonlanmoq; oʻzini noqulay sezmoq. U boʻyinbogʻini bogʻlarkan, xotiniga razm solib, koʻngli bir xil boʻlib ketdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
Xil tushmoq (yoki kelmoq) Bir-biriga mos kelmoq, mos tushmoq. Koʻp oʻtmay [Nabijon bilan raisning] oralaridan ola mushuk oʻtadigan, gaplari gaplariga xil kelmaydigan boʻlib qoldi. — F. Nasriddinov, Ota oʻgʻli

Toʻliq maqola →

xilʼat

Izohli lugʻat

ot 1. kk. kt. Odatda inʼom hadya qilinadigan qimmatbaho toʻn.

Duodan keyin hudaychi ikki toʻn keltirib, kimxobni domla Niyozga va qora baxmaldan tikilgan mirzaboshilik xilʼatini Anvarga kiydirdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. esk. Umuman, toza kiyim libos.

Ajab xilʼat yarashgan qomati zebolaring bordir. — Muqimiy

Xilʼati raʼno, boʻyi zebo gulistonim meni. — Furqat

Toʻliq maqola →

xilli

Izohli lugʻat

sft. Navli, turli.

Koʻp xilli.

Toʻliq maqola →

xilof

Izohli lugʻat

Zid. qarama-qarshi, teskari.

Qoidaga xilof harakat. Intizomga xilof ravishda.

Birovnikini olish shariatga xilof. musulmonlar! — Sharq yulduzi

Xilofi sharʼiy Shariat, dim koʻrsatmalariga zid, qarshi. Mana shunday xilofi shaʼriy ishlaringizning kasofatidan bunday kunlarga tushdingiz. — S. Ayniy, Qullar

Toʻliq maqola →

xilqat

Izohli lugʻat

ot kt. Yaratilgan, bunyod qilingan narsa yoki kimsa.

Bunchalar bedilsan, benoyon xilqat. — A. Oripov

Bemir menga uzoq tikilib turdi. Xuddi meni birinchi koʻrayotganday. ajib xilqatga tikilayotganday tomosha qildi. — A. Nurmurodov, Urush bevalari

Toʻliq maqola →

xilvat

Izohli lugʻat

sft. 1. Odamlardan, koʻzdan yiroq, hech kim koʻrmaydigan, odam kam boʻladigan; pana, ovloq, chekka.

— [Chol] Biz bilan xilvat uyda gaplashdi, — dedi Usmon. — O. Husanov, Qoʻshiqchining taqdiri

Usmonbek Oʻratepa qozisiga qarashli xilvat va dabdabali uyda yolgʻiz, daricha yonida oʻtirib, Turkistonning harbiy kartasini koʻzdan kechirmoqda. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Imtihon haftasi kirishi bilan fakultetda xilvat burchak qolmadi. — A. Qahhor, Sarob

Keyingi yakshanba borilgan joy haqiqatan salqin, xushhavo, xilvat yer ekan. — S. Abdulla, Oʻrtoq Xolnazarov

2. ot Tinch, osuda joy.

[Husayn:] Doʻstim, yoshligimizni zamon olib ketdi qolgan umrimizni xilvatda va farogʻatda oʻtkazaylik. — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy

Xilvat qilmoq Panada suhbat qurmoq, gapirishmoq.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 33 →

Taʼriflar ichida

621 ta

ittihod

Izohli lugʻat

ittihod esk. kt. Ittifoq, birlashma, uyushma. Turkiston boʻylab xil-xil jamiyatlar, ittihodlar tugʻilyapti. Oybek, Ulugʻ yoʻl

sotix

Izohli lugʻat

sotix Gektarning yuzdan bir qismiga teng sath oʻlchovi birligi. Ularning yigirma sotix tomorqasi boʻlib, unda otasi ekib ketgan xil-xil mevali daraxtlar koʻp edi. Sh. Xol

pop-musiqa

Izohli lugʻat

pop-musiqa 20-asrning oʻrtalaridan qaror topgan yengil (koʻngilochar) estrada musiqasining xilma-xil uslublari va janrlarini qamrab oluvchi tushuncha.

qalbakichi

Izohli lugʻat

qalbakichi kam qoʻll. Qalbaki ish qiluvchi; soxtagar. Mana shularning hamma-si qalbakichilarni xilma-xil tuhmatlarni oʻylab chiqarishga majbur qilmoqda. Gazetadan

kaleydoskop

Izohli lugʻat

kaleydoskop koʻchma Kaleydoskop;2 tez-tez oʻzgarish, almashina borish, taassurotlarning tez-tez oʻzgarishi; xilma-xil taassurotlar; voqealarning tez-tez oʻzgarishi, xilma

alvon-alvon

Izohli lugʻat

alvon-alvon Rang-barang, xilma-xil, turli-tuman. Atrofida alvon-alvon yigitlar, Shunday qilib elda davronin surar. Rustam Yoʻl yoqalab oqish, qizgʻish rangli sarin gullar

Hammasini koʻrish · 621 →

Ertaklar

71 ta

Abduaziz

Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Aqlli ilon

Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda bir chol va uning uyida yashovchi ilon haqida hikoya qilinadi. Ilonning bolasi tushib qolgach, chol uni qutqaradi va ilonning aqlliligiga guvoh boʻla

Ayiqpolvon

Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz

Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bahrom va Sherzod

Xalq ogʻzaki ijodi

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Bir kosa zahar

Xalq ogʻzaki ijodi

Bir chol bilan kampirning yovvoyilashgan mushugi ularning joniga tegadi. Mushuk chakalakzorda tulki bilan doʻstlashib, birgalikda quyonni aldamoqchi boʻlishadi.

Hammasini koʻrish · 71 →