Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«XIT» boʻyicha 81 ta natija

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar Shevalar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik
Tildan
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha
Tilga
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Arabcha Qozoqcha Turkmancha Turkcha

Lugʻat maqolalari

47 ta
xit
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Tajang, asabiy; boʻgʻilgan.

Men, darvozani yopib, ichkariga kirdim. Negadir xit edim. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa

  • Koʻngli xit Taʼbi xira, koʻngli gʻash. — Koʻnglim xit boʻlib, divanga yonboshladim, — dedi Uchqun. — O. Yoqubov, Bir felyeton qissasi
  • Xit boʻlmoq Asabiylashmoq. Rustam bobo halidan buyon suhbatga aralasholmagani uchun, bahona topolmaganidan, xit boʻlib turgandi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar
  • Xit qilmoq Yurakni siqmoq, asabiylashtirmoq. Bosim oʻtirib, xatlarga javob yozaverish odamni xit qilib yuboradi. — F. Musajonov, Himmat[Shum bola:] Xoʻjayin, deyman, oʻzingiz ham juda xit qilib yuborar ekansiz-da! — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
Toʻliq maqola →
xitob
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot Kuchli his-tuygʻu, hayajonni, istakni ifodalovchi jumla; chaqiriq.

Olomon yana guv etib, “Balli, azamat!“, Umring uzoq boʻlsin, bolam! degan xitoblar eshitildi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

  • Xitob qilmoq (yoki etmoq) Kuchli his-hayajon bilan qichqirmoq, birovga murojaat qilmoq. — Hurmatli janoblar! — dedi u xitob qilib. — K. Yashin, Hamza
Toʻliq maqola →
xitoy
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot

Xitoy tili. Xitoy ayol.

Bu pahlavon Iskandar iltifotiga noil boʻlgan xitoy goʻzali boʻlib chiqadi. — T. Jalolov, Xamsa talqinlari

Xitoyga, xitoylarga xos; Xitoyda ishlangan.

Xitoy madaniyati. Xitoy vazasi.

Eshon aya xitoy laganda qovurma olib kirdi. — S. Ahmad, Hukm

bezak uchun u yerga, bu yerga qoʻyilgan xitoy vazalarini latta bilan yaxshilab artdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Xitoy devori 1. Xitoyni Moʻgʻulistondan ajratib turgan qadimiy devor; Saddi Chiniy. Ana, katta qoʻrgʻon. Uning uch tomonidagi baland devorlar Ziyodillaga Iskandarnomada taʼriflangan xitoy devoriga oʻxshab koʻrindi. — H. Gʻulom, MashʼalShundan keyin bu ikki doʻst oʻrtasida xitoy devori paydo boʻldi. — Yoshlik
  • Xitoy loviya
  • Xitoy qogʻoz Ertalab kichkina xitoy qogʻozga yozilgan xatni olib, Seryoja Astaxov orqasiga qaytdi. — A. Rahmat, Soqov bola
Toʻliq maqola →
xitoyi

ot Xitoy mamlakati va xitoylarga oid; Xitoyda tayyorlangan.

Xitoyi shohi.

Otabek shoshib, tokchadagi xitoyi norin tovoqni oldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Beklar, vazirlar kimxoblarga, xitoyi shohiga belanib [podshoh] yoniga kirishdi. — Oybek, Navoiy

Toʻliq maqola →
xitoban

rvsh. Murojaat qilib, murojaat tarzida.

— Janobning amrlari bilan, — dedi Anvar ularga xitoban, — eng ogʻir va javobgarlik bir xizmatni oʻz ustimga olishga majbur boʻldim. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

[Navoiy] Shuning uchun lirik bir chekinish bilan soqiyga xitoban aytadi — T. Jalolov, Xamsa talqinlari

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 47 →

Taʼriflar ichida

13 ta
qaytarmoq

qaytar Qaytmoq feʼlining orttirma nisbati. Koptokni tepib, orqaga qaytarmoq. Podani iziga qaytarmoq. Traktorni oʻngga qaytarmoq. Asliga qaytarmoq. Hayotga qaytarmoq. Xatg

eʼlonnoma

eʼlonnoma Yozma eʼlon, bildirish; murojaatnoma. Oʻrmon-jon bu eʼlonnomani oʻqib, avval xit boʻldi, keyin kulgisi qistadi. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

BITI=

[xit.] yozmoq, bitmoq– надпись, писать – write. Davat quldï kayaz bitidi bitig – (U) siyohdon va qog‘oz so‘radi, maktub yoza boshladi – Он попросил чернильницу и бумагу [

ushu

ushu ushu [xit.\ sprt. Shaxsni kamolotga yetkazishning falsafiy, axloqiy va ruhiy-jismoniy (psixofizik) jihatlarga asoslangan, turli xil qurollar bilan yoki qurolsiz jang

Hammasini koʻrish · 13 →

Ertaklar

6 ta
Hasan va Husan
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda ikki aka-uka, Hasan va Husan, sarguzashtlarga boy hayot kechirib, turli mamlakatlarda qahramonlik koʻrsatadi. Ular oʻzlarining jasorati va topqirligi

Momir bilan Somir
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda shohning ikki oʻgʻli Momir va Somirning boshidan kechirgan sarguzashtlari, ularning ajralishlari va qayta topishishlari hikoya qilinadi. Ertak qah

Musofirbek
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Qoʻldosh ismli podachining boshidan kechirgan sarguzashtlari hikoya qilinadi. U doʻsti Yoʻldosh bilan tushini sotib olgach, nomaʼlum safarga otlanadi

Quyosh yerining pahlavoni
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda kambagʻal chol va uning oʻgʻli Rustamning boy Halimboy zulmidan qochib, togʻda ayiqlar bilan doʻstlashib, pahlavon boʻlishi hikoya qilinadi. Rustam o

Xurshid bilan Laylo
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Misr shohi Abdulazizning oʻgʻli Xurshid va vazir Abdukarimning qizi Laylo oʻrtasidagi muhabbat qissasi hikoya qilinadi. Ularning baxtiga toʻsiq boʻlg

Yamoqchi
Xalq ogʻzaki ijodi

Ma'ruf yamoqchi firibgar xotinidan qochib, uzoq shaharga boradi va u yerda o'zining omadiga duch keladi. U topgan sehrli uzuk yordamida boylik va shon-shuhratga

Sheva materiallari

15 ta
bexit
Fargʻona viloyati · xarxashasi kamroq

Xarxashasi kamroq

bük-bük
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · koʻpkarini olish vaqtida chavandozning otiga qilgan xitobi, buyrugʻi
hüydå-hüydå
Surxondaryo viloyati · xatna qilishdagi xitob

xatna qilishda ishlatiladigan soʻz

mayinmpardoz
Fargʻona viloyati · mayinpardoz

pichoqchilikda pichoqning tigʻini charxlab, taxtagirakda yirik pardoz etilgandan soʻng, yuziga mayin charx qumi sepib, betida qolgan-qutgan dogʻlarni mayinpardo

mayinpardoz kaltak
Andijon viloyati · xitxitak

Pichoqni pardozlaydigan yog'och asbob, xitxitak

qavgʻa
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · chelak

chelak: 1. charm-teridan qilingan chelak; 2. (Xitoy) yogʻoch chelak; 3. quduq boshiga qoʻyilgan chelak

Hammasini koʻrish · 15 →