ot 1. Yuz berib turuvchi voqea-hodisa, narsalarning asrlar, yillar, soatlar, minutlar va shu kabilar bilan oʻlchanadigan davomiyligi, shunday oʻlchov belgisiga ega boʻlgan obyektiv hodisa.
Vaqt gʻoyat imillab oʻtardi. Hamma xavotirlanib bezovta boʻla boshladi. — K. Yashin, Hamza
Lekin vaqt oʻz ishini qildi — oyni gʻarb ufqidan tortib kirib ketdi. Demak, tong otdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
2. Shu obyektiv hodisaning minut, soat, kun, yil va shu kabilar bilan almashinuvidagi oraligʻi, qismi, boʻlagi.
Bayramlardagina kiyadigan, boshqa vaqtlarda chamadonida avaylab saqlaydigan oq surp koʻylagini kiydi. — S. Karomatov, Oltin qum
Biz bularning yoshida oʻqishni bilardik. Boʻsh vaqtlarni jamoat ishiga sarflardik. Oʻ. — Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Otabek keyingi vaqtlarda savdoga yurishni tark qilib qoʻygani uchun, Hasanali ishsiz qolgan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
3. Soat, kun, oy, yil va shu kabilarning uzluksiz izchil almashuvida biror maqsad uchun belgilangan yoki biror maqsad uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan muddat oraligʻi; fursat.
Vaqtni qoʻldan bermoq. Vaqtdan yutmoq. Vaqtdan toʻgʻri foydalanmoq. Vaq-ting ketdi — naqding ketdi. — Maqol
Uning ovozini eshitib, qoʻni-qoʻshnilar yigʻila boshlashdi. Vaqtni boy berish mumkin emasdi. — K. Yashin, Hamza
boshingizni ikki qilish uchun, albatta, vaqt yetgandir, deb oʻylayman. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Vaqt oʻtdi, biz ozchilikmiz. K. Yashin. — Hamza
Vaqtingiz boʻlsa, birpas gaplashaylik. — S. Ahmad, Yulduz
4. Vaqtning biror narsa, ish-mashgʻulot uchun belgilangan, ajratilgan boʻlagi; muddat.
Masalani toʻgʻri yechdi-yu, oqqa koʻchira-yotganida, vaqti tugab qoldi. Oʻ. — Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Tanaffus vaqtida hamma mukofotlanganlarni, mukofotlanganlar esa
bir-birlarini tabriklab, zal va foyelar gʻovur boʻlib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Suhbatimiz shu yerga yetganda soqchi kirib, vaqtlaring tugadi, deya ogohlantirib qoʻydi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati
5. Obyektiv oʻtuvchi vaqtning maʼlum ijtimoiy hodisa, holatlar bilan bogʻliq, ular bilan kechgan boʻlagi; zamon, davr.
Quldorlik vaqtida. Moʻgʻumar hukmronligi vaqtida.
Chor hukumat vaqtidagi qulligingni oʻylasang. — Hamza
6. Obyektiv tarzda kechuvchi zamon, davrning, kishi hayotining maʼlum, aniq bir boʻlagi, nuqtasi, oraligʻi.
Vaqt kech boʻlib qoldi. Bolalik vaqti. Yoshlik vaqti. Yoz vaqti. Namoz vaqti. Ertalab Qoʻqondan chiqsa, asr vaqtlarida Margʻilonga kiradir — A. Qodiriy Oʻtgan kunlar
Vaqt peshindan oʻtgan, koʻk yuzida quyosh charaqlab turardi. — S. Karomatov, Oltin qum
qizlik vaqtida Nuri ularning kulbasiga juda oz chiqar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
7. fls. Borliqning, makon kabi, obyektiv real shakli, materiyaning yashash shakllaridan biri.
Nisbiylik nazariyasi — materiya mavjud boʻladigan fazo va vaqt nazariyasidir. — Fan va turmush
- Ayni vaqt(da) 1. Shu vaqtda, hozir(da), hozirning oʻzida. Ayni vaqtda konsert davom etyapti.Jurnalistika shu qadar ommaviy, ayni vaqtda, shu qadar yoqimli ishki, shu kasbning sohiblari doimo yurtning fikri-zikrida yashaydilar. X. — Yodgorov, Hayot toʻlqinlariU birov bilan shaxmat oʻynar va, ayni vaqtda, yigirmaga yaqin odamni ogʻziga qaratib, kuldirib oʻtirar edi. — A. Qahhor, Quyushqon
- Aksar vaqt Koʻpincha. Avaz yozda., bogʻ-hovliga chiqib ketar, koʻllarga borib, baliq ovlar, aksar vaqti ijod bilan band boʻlar edi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
- Baʼzi vaqt Baʼzi-baʼzida, baʼzan. Baʼzi vaqt shularni oʻylab qolaman.
- Besh vaqt namoz Kuniga besh marta oʻqiladigan namoz (farzlardan biri). Besh vaqt namozni kanda qilmasdan oʻqiydi, ixlos bilan roʻza tutadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Bir vaqt 2. Oʻylamagan, xayolga kelmagan, bilmagan bir vaqtda. Uning oʻzi bir vaqt Rustamni yaxshi koʻrardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol;Bir vaqt eshikdan ikki oʻspirin kirib keldi. — GuldastaBir vaqt munday qarasa, uni chaqirayotgan Oqila buvi emas, jigarrang paltoli chiroyli qiz ekan. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq solBir vaqt Majid qulogʻi tepasida Fayzi otaning ovozini eshitib, boshini koʻtardi. — Guldasta
- Bir vaqtlar Oʻtgan vaqtlarda, ilgari (lari). Bir vaqtlar erkak zotini telba qilishga qodir boʻlgan bu ohu koʻzlariga, hamon bichimi buzilmagan qaddi-qomatiga tikilgancha, miq etmay oʻtiraverdi. — K. Yashin, HamzaBir vaqtlar joʻr boʻlib oʻtli yoshlikka, Yurardim hech soʻnmas tilagim bilan. — A. Oripov, Yillar armoni
- Bir vaqti kelib Bu qishloqda oʻsadigan bolalar bir vaqti kelib, ehtimol, bizning koʻp ishlarimizdan kulishar. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Vaqti kelib Vaqti yetganda, taqozo vaqti yetib (yetganda). Vaqti kelib, bu odamga nima uchun inobatlik sifati berilgani kishilarning esidan chiqib ketadi. — A. Qahhor, AsarlarShunday yangi xil oʻsimliklarni yaratish mumkinki, ular, vaqti kelib, ovqat xillarini koʻpaytiradi. — Gazetadan