Qidiruv

sft. 1. Umid uzib, umidsizlik bilan, noumid.

U oʻgʻlining qutulishi yoʻlida har bir mulohaza koʻchasiga kirib chiqmoqda, ammo har birisidan ham boʻsh va umidsiz qaytmoqda edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Uning [Tohirjonning] kattalashgan qora koʻzlari chiroqda allaqanday umidsiz, lekin maʼnodor yonadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Kelajakka boʻlgan ishonch va umidini yoʻqotgan, kelajakdan umidini uzgan.

Umidsiz kishi.

ot 1. Biror istakning amalga oshishiga boʻlgan ishonch; ishonch bilan kutish; eʼtiqod.

Sizdan umidimiz katta. Sendan umidim shumi?

Taassufki, otamning Azizbekdan boʻlgan umidi boʻshga ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bu kambagʻalchilik yorugʻ dunyodan boʻlgan umidimizni emas, yorugʻ dunyodan boʻlgan umidimiz bu kambagʻalchilikni yeb, kemirib tashlayotipti. — A. Qahhor, Qoʻshchi-nor chiroqlari

2. Biror narsa qilishga, biror narsaga erishishga boʻlgan ichki intilish, ichki hissiyot; istak, orzu, niyat.

Hayotni bilish va undan oʻzining loyiq oʻrnini topishga intilish — har bir kishining umidi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Oʻzganiki boʻlsa ham, oʻgʻil qilib olaylik, degan umidda bola qidirib yuribmiz. — I. Rahim, Chin muhabbat

Qizga ota-onasi katta umid bilan Subh deb nom qoʻygan ekanlar. — Mirmuhsin, Al Mahdiy

3. Umid bogʻlamoq Orzu qilgan narsaning amalga oshishiga, bunda birovning koʻmagiga umid bilan qaramoq.

— Kim agar gʻalabaga umid bogʻlasa, albatta, gʻolib keladi, — dedi Joʻraxon. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

Bobur mirzo hali yoshlar. Men ham shu zotga umid bogʻlagan edim — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

4. Umid (erkaklar ismi).

ot Umidsiz holat.

Qizning yuzida umidsizlik belgilari yoʻq; u kular edi. — A. Qahhor, Sarob

Bu savoldan xotinning yuziga umidsizlik tusi kirdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Senga beradigan maslahatim va nasihatim shuki, umidsizlikka tushma. — S. Ayniy, Qullar

fl. Umidsiz holga tushmoq, umidini yoʻqotmoq.

Sen birinchi marta qiynoqqa duch kelding, umidsizlanma! Noumid shayton — I. Rahim, Chin muhabbat

fl. Umidsizlanmoq feʼlining orttirma nisbati.

sft. 1. Biror narsadan umid qiladigan; umidvor.

2. Kelajagidan umid bor, kelajagiga ishonsa boʻladigan.

Kelajagi eng umidli koʻringan yigitga tegmoqchi boʻlib qalliq tanlayotgan qiz ekan. — P. Qodirov, Uch ildiz

Asrandi qiz Rohila rolini oʻynagan umidli sanʼatkor R. Toʻrayevani hamma hurmatladi. — Gazetadan