Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«УН» бўйича 2739 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

784 та
ун

эск. шв. Товуш, овоз

Анчадан сўнг итларнинг уни ўчди — С. Анорбоев, Окрой

Овозини эшитиш учун томоғига зўр бериб кўради. Фақат қандайдир хирилдоқ ун чиқа- — С. Азимов, Оппоқтонг қўшиғи

Тўлиқ мақола →
унмоқ

фл. 1. Ривожланиб, бошланғич поя ва баргчалар ҳосил қилмоқ; ниш ҳолати юз бермоқ (экилган уруғ ҳақида).

Орадан кўп вақт ўтмади, янги нав уруғ униб чиқди. — Н. Сафаров, Дон

2. Ўсиб чиқмоқ, ўсмоқ.

Яккам-дуккам унган маккажўхори ниҳоллари, парвариш нималигини билмай, қисилиб ётибди. — Муштум

Саҳролар қўйнида чаманлар униб — Уйғун

3. Юзага келмоқ, ҳосил бўлмоқ, етишмоқ.

Қунт билан ўрган ҳунар, Ҳунардан ризқинг унар. — Мақол

Тер тўкиб меҳнат қилсанг, Ердан ҳатто зар унар. — Мақол

Ер ўтдими, улар ҳам ҳозирдан бизга ўтади. Ҳаммаси ердан унган нарсалар — Шарқ юлдузи

4. Жисмоний етук ҳолга келмоқ, улғаймоқ, етилмоқ.

Отни тойчалигида кўрган киши, у от бўлгач, кўрса танимаганидек, эшон ҳам ўн йил ичида ўсиб, униб, тамом бошқа қиёфага кирган йигитни таний олмади. — П. Турсун, Ўқитувчи

5. Қисташ, талаб қилиш, таъсир кўрса-тиш натижасида қўлга кирмоқ (қарз, насия, зиёфат ва шу кабилар ҳақида).

Қарз унди.

Ҳаммасини ундирамиз. Қани, унмай кўрсин-чи! — П. Турсун, Ўқитувчи

Мирослав ютқизган зиёфат унадиган бўлибди. Ҳ. Аҳмар, Ким ҳақ?

6. Яхши натижа бермоқ, унумли бўлмоқ.

Шошганнинг иши унмас. — Мақол

Энди, хўжайин, иш унсин десангиз, ошни пешинга дамлатасиз. — Т. Алимов, Жоним ҳиқилдоғимга келди

Тўлиқ мақола →
унда

УНДА ъу ҳолдаъ, ъакс ҳолдаъ. Агар сен гапимга кирмасанг, у н д а мен ҳам сенинг айтганингни ҳилмайман. Бу сўз ўзбек тилида кўрсатиш олмошининг ул шаклидан -дä келишик қўшимчасини қўшиб ҳосил қилинган, маъно тараққиёти натижасида равишга ай — ланган; қўшимча қўшилганидан кейин л ундоши н ун — дошига алмашган: ул + дä = улдä > ундä

1. У олмошининг ў.-п. к. шакли

Унда ҳеч қандай айб ёʻқ

Портретни суқланиб томоша қилувчилар унда бир камчилик кўришар, бу ҳам бўлса, жонон қизнинг кўзойнаги эди — М. Хайруллаев, Тилла маржой

2. У ҳолда, ундай бўлган такдирда

Дунёни кезиш билан шоир бўлиш мумкин бўлса, унда Али проводник шоир бўлиши керак: бутун мамлакатни кезиб чиққан — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

Унда тўғри бизникига кетдик. С — Сиёев, Ёруғлик

Тўлиқ мақола →
унум

от 1. Етиштириладиган, бўладиган, ҳосил.

Ишга қўним — хирмонга унум. — Мақол

Ер куч билан, тер билан унум беради. — Ойбек, Танланган асарлар

Кечикиб экилган ғалла ҳам, чигит ҳам, Матқовулнинг кейин берган ишловларига қарамай, яхши унум қилмади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Йиғиб бутун унумни Қайси бозорга ортдинг? — Ғайратий

2. Иш, меҳнат натижаси, кўрсаткичи; маҳсулдорлик.

Устозлар тажрибасидан баҳраманд бўлган ёш чўлқуварлар юксак унум билан меҳнат қилдилар. — Ўзбекистон қўриқлари

Титраш таъсирида одам хаёли паришон бўлади ишининг унуми бўлмайди. — Фан ва турмуш

Тўлиқ мақола →
унақа

олм. Ундай.

[Ёʻлчи:] Ёрмат ака, эртага борамизми, унақа одамлар жуда кек-чи бўлади-ку? — Ойбек, Танланган асарлар

Унақа олифта бўлса, келмасин эди! Ярашгани келганми, уй кўргани келганми? — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 784 →

Таърифлар ичида

112 та
маликул-калом

маликул-калом Ўтмишда юксак қобилият, бадиий-поетик маҳорат эгаси, шу соҳада етакчи мавқе ва обрў-эътиборга эга бўлган шоир-у адибларга берилган унвон. Мавлоно

қўриқчи

қўриқчи Ҳимоя қилувчи, ҳимоячи, соқчи, посбон. Чегара қўриқчилари. Дарвозахона устидаги қўриқчилар Бобурнинг одамларини масхара қилиб кулишарди. П. Қодиров,

қўриқчи

қўриқчи Ҳимоя қилувчи, ҳимоячи, соқчи, посбон. Чегара қўриқчилари. Дарвозахона устидаги қўриқчилар Бобурнинг одамларини масхара қилиб кулишарди. П. Қодиров,

қуруқ

қуруқ Суви, нами батамом ёки қис-ман қочган, сувини, намини батамом ёки қисман ёʻқотган; суви, нами ёʻқ ёки оз. Қуруқ ўтин. Қуруқ шамол. Тўқайга ўт тушса, ҳўл

ардоб

ардоб Молларга ичириш учун сувга ун чалиб тайёрланган озуқа. кўчма 2 Ундан, дондан пишириладиган ёғсиз суюқ овқат.

Ҳаммасини кўриш · 112 →

Эртаклар

414 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Ҳаммасини кўриш · 414 →

Шева материаллари

1414 та
Апран
Қашқадарё вилояти · Апран

Бўялган жунлардан тўқилган, нақшинкор кигиз.

Арава(к)
Хоразм вилояти · Арава(к)

Бурунга тақиладиган аёллар тақинчоғи.

Арбамоқ
Қашқадарё вилояти · Арбамоқ

Олқишламоқ, ундамоқ; руҳини кўтармоқ.

Бўчаламоқ
Қашқадарё вилояти · туғиш учун ўзига қулай жой танлаб кетмоқ

Уй ҳайвонлари туғиш учун ўзига қулай жой танлаб кетиши.

Бургадори
Хоразм вилояти · дуст

Зараркунандаларга қарши курашда ишлатиладиган дори; дуст.

Ҳаммасини кўриш · 1414 →

Ташқи ресурслар

12 та
Таҳрирчи
Имло ва ёзув воситалари

Ўзбек тили учун имло ва услуб текшируви.

Тилмоч
Машина таржимаси

Ўзбек тили учун машина таржимаси хизмати.

Lex.uz
Меъёрий ҳужжатлар

Ўзбекистон қонун ҳужжатларининг расмий миллий базаси.

Ҳаммасини кўриш · 12 →

Саҳифалар

3 та
Ҳамкорлар

<спан транслате="но">til.uz</спан> лойиҳасини яратаётган ва қўллаб-қувватлаётган ташкилотлар.

Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.