Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«Toʻrda» boʻyicha 104 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

81 ta
tor

sft. 1. Eni, kengligi uncha katta boʻlmagan; ensiz, kambar.

Tor lenta. Top koʻcha. Top yoʻlak.

U baland boʻyli, peshonasi tor, oʻtkir yuzli, beti ham soqoliday qop-qora kishi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Hajmi, sigʻimi uncha katta boʻlmagan; siqiq.

Tor uy. Tor kiyim.

Qoratoy turdi, tor va dim hovlida boʻgʻilgan kabi, eski, yirtiq koʻylagi bilan yelpindi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ushbu keng dunyo koʻzimga boʻldi tor! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Avaz yarim soatcha dam tortib oʻtirdi-yu, bu tor, nim-qorongʻi ustaxonadan zerikib chiqib ketdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Domla, boshida chamandagul doʻppi, egnida kalta va tor katak koʻylak. — A. Qahhor, Toʻyda aza

3. Chegarasi, koʻlami uncha katta boʻlmagan, chekli.

Tor soha. Tor doirada qoʻllanadigan soʻzlar.

4. Juda qattiq, baxil odam haqi-da.

Torga tor dunyo, kengga keng dunyo. — Maqol

5. Doʻppi tor kelmoq Noqulay, nochor, tang ahvolda qolmoq, ahvoli mushkullashmoq.

Baʼzi qallob odamlar uchun nima koʻp — vaj-korson koʻp. Doʻppi tor kelganda, ogʻizlariga kelganni qaytarishmaydi. — Gazetadan

Doʻppi tor keldimi, darrov Joʻraboyevning panohiga tiqilishadi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Yolgʻon chiqib gapi, doʻppi tor kelsa, Hech kim yoʻgʻin poylab soʻraydi uzr! — S. Abduqahhor

koʻzi tor savdogarlarni satira ostiga oladi. — Mushtum

Oʻzlariyam oʻlguncha koʻzi tor, ziqna odam, pul boʻlsa-boʻlgani — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

  • Feʼli (yoki yuragi) tor 2. Kishilarga yaxshilik, xushmuomala bilan munosabatda boʻlmaydigan, ziq munosabatli. Ularda pul boʻladi, bilaman. Lekin ayollarining feʼli tor. Kafanlikka doka berishsa ham katta gap. — Oybek, Tanlangan asarlarMudiring nokasroq, feʼli torroq odamga oʻxshaydi. Ehtiyot boʻl unaqalardan, jiyan. — S. Nurov, NarvonAvaz oʻz feʼlini biladi: u injiq, yuragi tor, qoʻrs. — S. Siyoyev, YorugʻlikQoʻyaver, uka, er-xotinchilikda oʻtadi. Baʼzi xotinlar yuragi torroq, gʻayirroq boʻladi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda
Toʻliq maqola →
toʻra

ot 1. Yuqori tabaqaga mansub kishi; zodagon, oqsuyak, aristokrat.

Bu ikki qavatli katta hovli Azlarxon toʻraning hovlisi edi. — Oydin, Hazil emish

2. Xonlar davrida va chor Rossiyasi davrida Turkistonda katta amaldor, hokim.

Unga javob qilmay, hokimdan soʻradi: — Nima qilaylik boʻlmasa, toʻram? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Ellikboshi oʻyladi: Mahkamaga borib, Hakimboyvachchaning obroʻsini dastak qilaman. Toʻralarning ogʻziga urish uchun pulni boyvachcha beradi. Mandan nima ketadi, Qabul qilaveray. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Hurmat yuzasidan yoki ulugʻlab, kishilarning nomiga, unvoniga, mansabiga, shuningdek, koʻchma maʼnoda baʼzi narsalarni bildiruvchi soʻzlarga qoʻshib ishlatiladigan soʻz.

[Sodiq:] Ha-ha-ha, balli, Mutal toʻram! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Mulladoʻst oʻziga oʻzi:] Obbo, hay bu kun-erta yor-yor, childirma baka-bang, qiblaga qarab kuyov toʻram oʻtiradilar. — Hamza, Maysaraning ishi

Qudrat aka, palovxon toʻra oʻzlarini juda aziz qilib qoʻydilar, qarzdormiz. — N. Safarov, Uygʻonish

Mana, yoniga konyak toʻrani qoʻyib, toʻngʻich hosil bilan dasturxonni bezatdim. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

4. Rasmiyatchi, rasmiyatparast, byurokrat.

Boshqarma idorasiga joylashib qolgan ikki-uchta oʻzbilarmon toʻraning beboshligi tufayli ishlar ketga ketgandi. — Sh. Gʻulomov, Yorqin ufqlar

5. Toʻra (erkaklar ismi).

Toʻliq maqola →
torf

ot Toʻqayzor, botqoqlik yerlardagi oʻsimlik qoldiqlarining tabiiy chirishidan hosil boʻlgan zich massa; foydali qazilma (yoqilgʻi, oʻgit, xomashyo sifatida ishlatiladi).

Torf qazib olish.

Toʻliq maqola →
toʻrt

son 1. 4 raqami va shu raqam bilan ifodalangan son, miqdor.

Toʻrt kun. Toʻrt soʻm. Toʻrt kilogramm. Toʻrtdan bir ulush. Oʻndan toʻrt hissa. Toʻrt baravar oshirmoq.

Toʻrt atrofda sadoqatli doʻstlar, hamfikrlar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Yoniga toʻrt nafar yasovul olib, Sultonali yoʻlga tushdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Boy choy qogʻozga yozilib, toʻrt buklangan xatni ochdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Besh balli baho tizimida: aʼlodan keyingi yaxshi baho.

Hamma darslardan toʻrt oldim.

  • Toʻrt koʻz tugal (yoki tugallik bilan)
  • Toʻrt koʻz bilan kutmoq yoki (ikki) koʻzi toʻrt boʻlmoq
  • Toʻrt mucha
  • Toʻrt ogʻayni
  • Toʻrt tomoning qibla!
Toʻliq maqola →
toʻriq

ot Qora qizil, toʻq jiyron (ot tusi haqida).

Toʻriq ot.

Otabek toʻriq yoʻrgʻani chiqarib, qutidorga tutdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

— Nigora?! — Sherbek qizib ketgan toʻriqning tizginidan tortar ekan, oʻz koʻziga ishonmagandek tikilardi. — Qaysi shamol uchirdi? — S. Anorboyev, Oqsoy

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 81 →

Taʼriflar ichida

12 ta
roʻdapo

ro‘dapo Soʻrgʻichli sakkizta katta paypaslagichi boʻlgan dengiz hayvoni, sakkizoyoq. Koʻchada oyoqlari, matallarda aytiladigan roʻdaponing oyoqlariday, bir-biriga oʻralib

goʻr

go‘r Oʻlikni koʻmish uchun qazilgan chuqur. Birovga goʻr qazisang, oʻzing yiqilasan. Maqol Goʻringdan tutun chiqqur! Goʻringda chirigur! (qargʻ.) Toʻpa xolaning yonida oc

naqshband

naqshband ayn. Naqshdor. Osmonoʻpar binolar, naqshband maʼmuriy idoralar, hashamatli madaniyat saroylari koʻzni qamashtiradi. Gazetadan Toʻrda naqshband ark. M. Ismoiliy,

shokilali

shokilali Shokilasi bor, shokila bilan bezatilgan. Shokilali dastroʻmol. nos kadisidan shokilali tiqinni shoshilmay oldi, kaftiga nosdan solib, tilining ostiga otdi. K. Y

termos

termos Ichiga quyilgan issiq yoki sovuq narsani (masalan, issiq choy yoki sovuq suvni) uzoq vaqt shu holicha saqlaydigan maxsus idish. Mehri ona stolcha yonidagi korzinka

xurmoyi

xurmoyi Rangi xurmo mevasi rangiga oʻxshagan; qizgʻish-toʻq sariq. Toʻrda soqoli xurmoyi-qizilcha boʻlgan bir yigit oʻtirardi. S. Ayniy, Esdaliklar Oʻzbekistondagi oʻrik

Hammasini koʻrish · 12 →

Ertaklar

11 ta
Boyvachcha bilan pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Echki, buzoq, eshak va qirq boʻri
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda uch doʻst – echki, buzoq va eshakning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Ular oʻz topqirliklari va jasoratlari bilan qirq boʻrini qanday qilib qoʻrqi

Er-xotin va oʻgʻrilar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir kuni kechasi er-xotin choy ichib oʻtirganida, tomda oʻgʻrilar paydo boʻladi. Uy egasi topqirlik qilib, oʻgʻrilarni qoʻrqitishga harakat qiladi.

Oltin baliq
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda kambagʻal baliqchi yigitning sarguzashtlari, uning oltin baliq bilan doʻstligi va adolatli sevgisi tasvirlanadi. Unda insoniylik, sadoqat va sabr-toq

Orzijon bilan Qambarjon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qambarjon tushida koʻrgan Orzijon ismli malikaga oshiq boʻlib, uni topish uchun uzoq yoʻlga otlanadi. Uning sarguzashtlari davomida turli qiyinchiliklar va sino

Osma savat
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda otasidan qolgan mol-mulkni sovurgan yigitning qirq doʻsti tomonidan tashlab ketilishi va boyning xotini bilan boʻlgan sarguzashtlari hikoya qilinadi.

Hammasini koʻrish · 11 →