Поиск

ot 1. Dastasi va uriladigan qismi koʻpincha yogʻochdan qilinadigan, bosqonga oʻxshash asbob.

Olchin toʻqmoq. Tunukasozlar toʻqmogʻi. Duradgorlar toʻqmogʻi.

Olaxoʻja maxsum boshiga qoʻqqisdan toʻqmoq bilan urilganday, gangib qoldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Obidjon shu qadar xayolga ketadiki, hatto mahallasidagi degrezlik, tunukasozlik doʻkonlaridan chiqayotgan toʻqmoqlar ovozini ham eshitmaydi. — F. Joʻrayev, Obid Jalilov

2. maxs. Turli mexanizm va qurilmalarning uriladigan, zarb beradigan qismi.

[Yoʻldosh] Bugun kuni bilan trassaga parma tishlari, burgʻi toʻqmoqlarini tashib, hozir-gina qaytib keldi. — A. Muxtor, Chinor

3. koʻchma Zarb, kaltak.

Yomon oʻrtoq — oshga oʻrtoq, boshga toʻqmoq. Maqol. Yaxshining soʻzi — qaymoq, Yomonning soʻzi — toʻqmoq. — Maqol

Toʻgʻri soʻzning toʻqmogʻi bor deganday, bu dashnom onaga qattiq taʼsir qildi. — H. Nazir, Mayoq sari

Urush qursin, qashinishga tirnogʻim ham qolmadi, hammasini Mekalay yedi! Jabrning toʻqmogʻiga toqat yoʻq. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. q.x. Gʻalla yanchadigan bosqonsimon ibtidoiy asbob.

sft. 1. Ikkiga boʻlinmaydigan, juft boʻlmagan (butun sonlar haqida.); juftlab sanashda oxiri juft chiqmaydigan, bir dona ortib qoladigan.

Toq son. Yongʻoq tok chiqdi. Juftmi-toq oʻynamoq.

Yupun dasturxondagi tok nonlar yaqinda bu uydan oʻlik chiqqanini koʻrsatardi. — S. Siyoyev, Avaz

2. Jufti, sherigi, toqasi boʻlmagan; juftsiz, yolgʻiz.

Sovgʻa degan toq boʻlmaydi.

Keyingi yili Bozorning dehqonchilik ishlari burungiday avj olmadi, chunki hoʻkizi toq, oʻzi yolgʻiz. — S. Ayniy, Doxunda

3. Xotinsiz yoki ersiz.

Dunyodan toq oʻtmoq.

Ijozat bering, bir jononni oʻzim topaman, shuncha davlat bilan tok oʻti-rasizmi! — Oybek, Ulugʻ yoʻl

fl. Toʻqmoq bilan urmoq.

Toʻqmoqlab pay titmoq. Tunukani toʻqmoqlab tekislamoq.

— Ikki chorak bugʻdoyni toʻqmoqlab yeganim uchun, — dedi Safar, — podshohlik haqini aniqlashdan burun oʻgʻirlab yebsan, deb meni qirq-ellik qamchi urgan amlokdor, oʻz koʻzim oldida bugʻdoyimni yer bilan yakson qildirdi. — S. Ayniy, Qullar

fl. Toʻqmoqlamoq feʼlining majhul nisbati.

fl. Toʻqmoqlamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Toʻqmoqlamoq feʼlining birgalik nisbati.