Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«ТУЙМОҚ» бўйича 58 та натижа: Изоҳли

Филтр
Бўлим
Луғатлар Шевалар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик

Луғат мақолалари

33 та
туймоқ

фл. 1. Кели, ховонча ва шу кабиларда янчмоқ, майдаламоқ, кукун қилмоқ.

Мурч туймоқ.

Ҳовли юзида жўхори туйиб ўтирган Каромат Меҳринисони кўриб, дик этиб ўрнидан турди. — Р. Файзий, Ҳазрати инсон

Онаси қандайдир ўтларнинг томирини териб қуритар эди-да, келида туйиб, атала қайнатиб берар эди. — С. Анорбоев, Оқсой

2. шв. Оқламоқ, тозаламоқ (масалан, шолини). А

[ори ўзининг хотинини ёмонлаб кетди: шолини сочмасдан туёлмайди, сув қайнаца ҳам, тагига олдириб қўяди. — А. Қаҳҳор, Қўш-чинор чироқлари

Шу дақиқа онанинг меҳрли нигоҳи фарзанд ғуссасини маҳв этишга қодир эканини умрида илк бор туйди. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

Тўлиқ мақола →
туя

от Бир ёки икки ўркачли, жуфт туёқли, асосан, юк ташиш учун хизмат қиладиган, сувсизликка чидамли сутемизувчи иш ҳайвони.

Туяларни ҳақли равишда саҳро кемалари деб аташади. — Газетадан

Баъзи кунлари [Ёʻлчи] кўмир саройга тушиб, кўмир, таппи, хашак келтирган қозоқларнинг туяларини харидорнинг уйига етаклайди. — Ойбек, Танланган асарлар

Сувсизликни туя кўтаради — А. Қаҳҳор, Мастон

  • Бақироқ туянинг бори яхши Оила, жамоа кабиларда тергаб, куткилаб ёʻлга солиб турадиган ота-она, раҳбар, ёши улуғ кишига нисбатан қўлланадиган мақол. Бақироқ туянинг бори яхши, дейдилар. Ота-она борлигида болалар бир-бирлари билан аҳил бўладилар — И. Аҳмедов, Оғир операция
  • Камбағални туянинг устида ит қопар Камбағал, ночор шахснинг иши юришмаслиги, ҳар қандай шароитда ҳам унга нимадир панд беришини билдирадиган мақол. Қамбағални туя устида ит қопсин экан-да?! — Муштум
  • Нонини туя қилмоқ Бировнинг нарсаси, улуши ва шу кабиларга шерик бўлмоқ, ундан ўмармоқ. Ишонамизки гўдаклар нонини туя қилиб келаётган Унсин Болтабоевани оғир ташвишдан тез халос этиб, у билан узил-кесил гаплашиб қўядиган марди майдон топилур. — Ш. Тоҳиров, Тешик томоқҚачонгача маҳалла ҳисобига кайф-у сафо қилиб, халқ нонини туя қиладилар. — Газетадан
  • От билан туя бўлармиди У қадар катта, кўп эмасликни билдирувчи ибора (сумма, нарса ҳақида). Жонфиғон мукофотни ўз гази билан ўлчагани учун бунга ҳам унча парво қилмабди — олган мукофотига от билан туя бўлармиди, дебди. — А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак
  • Туя гўшти еган Бирор иш, нарсанинг битиши, амалга ошиши жуда судралиши, чўзилишини қайд этувчи ибора. Туя гўшти еган театр. — Муштум
  • Туя кўрдингми — ёʻқ Туя бўлса ҳам, думини кўрсатмай ютиб юбориб, туя кўрдингми — ёʻқ, деб безрайиб тураверадиганлар чиқиб қолди. — Муштум
  • Туя чўкса, жой топар Ўтирувчилар тиғиз, зич бўлган ҳолатларда яна бошқа кимса ўтиришни хоҳласа, жой топилишини, сиғишини қайд этувчи ибора. Эшикдан бирин-кетин одамлар кирар сўнгра туя чўкса, жой топар қилиб, у ер— бу ерга сиқилиб ўтирардилар. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Туя ҳаммомни ҳавас қилгандай Ўзига хос ва мос бўлмайдиган, ярашмайдиган уриниш, интилиш, орзу қилиш ҳолатига нисбатан қўлланадиган ибора. Туя ҳаммомни ҳавас қилгандай, сенга ким қўйибди бундай ишларни.Раислигинг ўзингга буюрсин. Мен туя эмасманки, ҳаммомни орзу қилсам. — Т. Малик, Ажаб дунё
  • Туяни ютиб, думини кўрсатмайди Ҳар қандай катта (кўп) нарсани ҳам ўзлаштириб, ундан нишон, из қолдирмасликни билдирувчи ибора. Ҳозир у томоғининг қуртини ўлдириш учун туя бўлса ҳам, думини кўрсатмай ютиб юборишдан тоймайди. — МуштумТуяни ют, лекин думи оғзингдан кўриниб турмасин. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
  • Туянинг думи ерга тегганда (ёки етганда) Рўёбга чиқмайдиган, амалга ошмайдиган иш, қуруқ ваъда эканликни билдирувчи ибора. Ҳасан сўфи: — Сув чиқади-ю, лекигин бойга яраша чиқади. Бу сувдан бизга туянинг думи ерга етганида тегади, — деди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Ҳайт деган туяга мадор Кичиккина ҳисса, ҳатто бир оғиз сўз ҳам ёрдам бўлишини қайд этувчи мақол. Иш сенсиз тўхтаб қолмайди, аммо ҳайт деган туяга мадор, — деди — А. Муҳиддин, Инсон қалби оташ
Тўлиқ мақола →
туйғу

от 1. физиол. Ташқи таъсирни сезиш, ҳис этиш, қабул қилиб олиш қобилияти; сезги.

Туйғу ёрдамида биз иссиқни ёки совуқни сезамиз.

Қуённинг туйғу аъзолари терида тамомланадиган нерв учларидан иборат. — Зоология

2. Руҳий ёки жисмоний кечинмалар, ҳис-туйғулар мажмуи; ҳис-туйғу, ҳис-ҳиссиёт.

Нафис туйғу. Ишонч туйғуси. Дўстлик туйғуси. Оғриқ туйғуси. Юракни ғаш қилаётган туйғу.

Рашк, менимча, мана шу ҳақоратнинг алами ва шундан келиб чиқадиган туйғу. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Отасининг салтанат олдида катта ҳурматга эга экани Бадианинг қалбига ҳам фидойилик туйғуларини солган эди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Орага жимлик чўкиб, туйғуларни сўндирди. — К. Яшин, Ҳамза

Тўлиқ мақола →
туёқ

от 1. Баъзи сутемизувчи ҳайвонларнинг оёқ учидаги, шохсимон моддадан тузилган таянч қисми.

Отнинг туёғи. Туёқ товушлари.

Лойи кўпириб ётган ёʻлда от тақалари, мол туёқларидан ҳосил бўлган чуқурчаларни лиммо-лим тўлдирган сарғиш зардоблар жимирлаб, ёниверидан сирқиб ётарди. — П. Турсун, Ўқитувчи

От, эшак, мол туёқларининг тапир-тупури босилди. — С. Анорбоев, Оқсой

2. кўчма с. т. Уй ҳайвони, мол.

Николай замонида остонам туёқ кўрмаган. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Чорвам бор десам дегундай бу йил яна туёқ сотиб олдик. — И. Раҳим, Ихлос

3. Бош (молларнинг сони ҳақида).

Чорва туёғи кўпайди, молларнинг наслини яхшилаш, қишловга пухта тайёргарлик кўриш масаласида ҳам анчагина ишлар қилинди. — А. Раҳмат, Эллик бир баҳодир

4. кўчма Зурриёт, тирноқ.

Сиз ҳурматлиларга маълумдир, бизнинг шул Отабекдан ўзга фарзандимиз бўлмай, дунёда ўзимиздан кейин қолдирадиган туёғимиз ва кўз тиккан орзу-ҳавасимиз фақат шул Отабекдир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

  • Туёғингни шиқиллат Жўнаб қол, кет. Қани, туёғингизни шиқиллатиб қолинг! — Ҳ. Ғулом, Машъал
  • Ҳўкизнинг шохига урса, туёғи зирқирайди Кимсага айтилган қаттиқ гап унинг яқинларига ҳам тегади.
Тўлиқ мақола →
туюқ

от ад. Сўз ўйинига, кўпинча тажнис қофиясига асосланган, тўрт сатрдан иборат шеър; шеърий жанр.

Навоий туюқлари.

Туюқларни бир тилдан бошқа тилга таржима қилиш амри маҳол. — Ғ. Саломов, Таржима назариясига кириш

Тўлиқ мақола →
туйғун

сфт. 1. Тез сезиб, фаҳмлаб, пайқаб оладиган; сезгир.

Туйғун бола.

Ҳамза онасидек туйғун, ҳар нарсага қизиқувчи бола бўлган. — ЎТА

Бундай туйғун, бундай зийрак, бундай боадаб қиз етти иқлимда ҳам топилмайди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Туйғун (эркаклар исми).

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 33 →

Таърифлар ичида

23 та
лаззатланмоқ

лаззатлан Лаззат олмоқ, лаззат ҳиссини туймоқ. Комилнинг бундай парвосиз ўтиришини, бунинг устига, шеър ўқиб лаззатланаётганини кўрган Бўронбекнинг оғзи очилиб қ

мағрурланмоқ

мағрурлан Мағрурлик, ғурур ҳиссини туймоқ; ғурурланмоқ. Сафарда дўстларинг кўп бўлсин. Мағрурлансин улар сен билан. А. Мухтор Ўринсиз (асоссиз) ёки ортиқ даража

жўхори

жўхори Бир йиллик ғалла ўсимликларидан бир гуруҳининг (сўтали маккажўхори ва бошоқли қўқон жўхорининг) умумий номи ва унинг дони. Жўхори экмоқ. Жўхори туймоқ. О

Ҳаммасини кўриш · 23 →

Шева материаллари

2 та
дўвмак
Хоразм вилояти · туймоқ

туймоқ