Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«TOʻR» boʻyicha 500 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

221 ta
tor
Izohli lugʻat · yana 9 ta lugʻatda

sft. 1. Eni, kengligi uncha katta boʻlmagan; ensiz, kambar.

Tor lenta. Top koʻcha. Top yoʻlak.

U baland boʻyli, peshonasi tor, oʻtkir yuzli, beti ham soqoliday qop-qora kishi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Hajmi, sigʻimi uncha katta boʻlmagan; siqiq.

Tor uy. Tor kiyim.

Qoratoy turdi, tor va dim hovlida boʻgʻilgan kabi, eski, yirtiq koʻylagi bilan yelpindi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ushbu keng dunyo koʻzimga boʻldi tor! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Avaz yarim soatcha dam tortib oʻtirdi-yu, bu tor, nim-qorongʻi ustaxonadan zerikib chiqib ketdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Domla, boshida chamandagul doʻppi, egnida kalta va tor katak koʻylak. — A. Qahhor, Toʻyda aza

3. Chegarasi, koʻlami uncha katta boʻlmagan, chekli.

Tor soha. Tor doirada qoʻllanadigan soʻzlar.

4. Juda qattiq, baxil odam haqi-da.

Torga tor dunyo, kengga keng dunyo. — Maqol

5. Doʻppi tor kelmoq Noqulay, nochor, tang ahvolda qolmoq, ahvoli mushkullashmoq.

Baʼzi qallob odamlar uchun nima koʻp — vaj-korson koʻp. Doʻppi tor kelganda, ogʻizlariga kelganni qaytarishmaydi. — Gazetadan

Doʻppi tor keldimi, darrov Joʻraboyevning panohiga tiqilishadi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Yolgʻon chiqib gapi, doʻppi tor kelsa, Hech kim yoʻgʻin poylab soʻraydi uzr! — S. Abduqahhor

koʻzi tor savdogarlarni satira ostiga oladi. — Mushtum

Oʻzlariyam oʻlguncha koʻzi tor, ziqna odam, pul boʻlsa-boʻlgani — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

  • Feʼli (yoki yuragi) tor 2. Kishilarga yaxshilik, xushmuomala bilan munosabatda boʻlmaydigan, ziq munosabatli. Ularda pul boʻladi, bilaman. Lekin ayollarining feʼli tor. Kafanlikka doka berishsa ham katta gap. — Oybek, Tanlangan asarlarMudiring nokasroq, feʼli torroq odamga oʻxshaydi. Ehtiyot boʻl unaqalardan, jiyan. — S. Nurov, NarvonAvaz oʻz feʼlini biladi: u injiq, yuragi tor, qoʻrs. — S. Siyoyev, YorugʻlikQoʻyaver, uka, er-xotinchilikda oʻtadi. Baʼzi xotinlar yuragi torroq, gʻayirroq boʻladi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda
Toʻliq maqola →
toʻra
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Yuqori tabaqaga mansub kishi; zodagon, oqsuyak, aristokrat.

Bu ikki qavatli katta hovli Azlarxon toʻraning hovlisi edi. — Oydin, Hazil emish

2. Xonlar davrida va chor Rossiyasi davrida Turkistonda katta amaldor, hokim.

Unga javob qilmay, hokimdan soʻradi: — Nima qilaylik boʻlmasa, toʻram? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Ellikboshi oʻyladi: Mahkamaga borib, Hakimboyvachchaning obroʻsini dastak qilaman. Toʻralarning ogʻziga urish uchun pulni boyvachcha beradi. Mandan nima ketadi, Qabul qilaveray. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Hurmat yuzasidan yoki ulugʻlab, kishilarning nomiga, unvoniga, mansabiga, shuningdek, koʻchma maʼnoda baʼzi narsalarni bildiruvchi soʻzlarga qoʻshib ishlatiladigan soʻz.

[Sodiq:] Ha-ha-ha, balli, Mutal toʻram! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Mulladoʻst oʻziga oʻzi:] Obbo, hay bu kun-erta yor-yor, childirma baka-bang, qiblaga qarab kuyov toʻram oʻtiradilar. — Hamza, Maysaraning ishi

Qudrat aka, palovxon toʻra oʻzlarini juda aziz qilib qoʻydilar, qarzdormiz. — N. Safarov, Uygʻonish

Mana, yoniga konyak toʻrani qoʻyib, toʻngʻich hosil bilan dasturxonni bezatdim. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

4. Rasmiyatchi, rasmiyatparast, byurokrat.

Boshqarma idorasiga joylashib qolgan ikki-uchta oʻzbilarmon toʻraning beboshligi tufayli ishlar ketga ketgandi. — Sh. Gʻulomov, Yorqin ufqlar

5. Toʻra (erkaklar ismi).

Toʻliq maqola →
torf
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Toʻqayzor, botqoqlik yerlardagi oʻsimlik qoldiqlarining tabiiy chirishidan hosil boʻlgan zich massa; foydali qazilma (yoqilgʻi, oʻgit, xomashyo sifatida ishlatiladi).

Torf qazib olish.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 221 →

Taʼriflar ichida

50 ta
shirdon

shirdon anat. Kavsh qaytaruvchi hayvonlar meʼdasining bir boʻlimi. Chaynalgan ovqat yutilganda, oshqozonning toʻr-tinchi boʻlimiga — shirdonga oʻtadi. Zoologiya

rostakamiga

rostakamiga ayn. Rostakam 2. Toʻr-tinchi kuni kechga yaqinlab qolgandagina yomgʻir rostakamiga tindi. Sh. Gʻulomov, Tashabbus Qahatchilik rostakamiga oʻrnashib olgandi. N

qoramagʻiz

qoramag‘iz Qorachadan kelgan; qora-toʻr(i), qoracha. Qoramagʻiz yigit. Hali uzoq boʻlsa ham, uning oftobda pishgan qoramagʻiz yuzini koʻrib turibman. Sh. Otamurodov, Koʻn

qoqinmoq

qoqin Qoqmoq feʼlining oʻzlik nisbati. Toʻr-qovoq ichida eski tullak ham Qoqindi, choʻqindi, sayrab bir nafas. Gʻ. Gʻulom Ot butun gavdasini silkib qoqindi-da, chuqur naf

shiypon

shiypon Atrofi odatda har tomonidan ochiq, usti yopiq yozlik yengil qurilma. Hovuzdan yigirma qadamlar narida toʻrt tomoni ochiq, ustunlari chiroyli naqshlangan, yerdan o

balqimoq

balqi Yorqin nur sochib jilva qilmoq; nurga toʻlmoq, yarqiramoq. Dala sutdek oydin, Nur qoʻynida balqib yotardi. E. Raimov, Ajab qishloq Quloch yoydi atroflar, Ufq balqid

Hammasini koʻrish · 50 →

Ertaklar

135 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Aql va boylik
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda cholning toʻrt oʻgʻli orasidan eng aqlli va mehnatkashini tanlashi haqida hikoya qilinadi. Ertak boylik va aql oʻrtasidagi munosabatni koʻrsatib b

Aqlli olmaxon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qahraton qishda boʻri olmaxonning uyiga kirishga harakat qiladi. Ammo aqlli olmaxon uni aldab, oʻzini himoya qilish uchun ayyorona reja tuzadi.

Aqlli qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir podsho tashna boʻlib, bir qizning uyidan suv soʻraydi va uning aqliga qoyil qolib, uylanmoqchi boʻladi. Qiz esa podshoga bajarilishi qiyin boʻlgan bir shart

Hammasini koʻrish · 135 →

Sheva materiallari

94 ta
Chorpoya sandon
Fargʻona viloyati · toʻrtpoya sandon

Sandon turi (qismlari: noʻl/nil, oyoq)

agʻ
Xorazm viloyati · baliq ovi; toʻr
aqnavat
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · oqnavvot

yozgi nav qovun; rangi oq (oqimtir-sargʻish), poʻchogʻi toʻrsiz, yupqa; shakli uzunchoq, shirin qovun

av
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · toʻr

Baliq tutadigan toʻr

Hammasini koʻrish · 94 →