Қидирув

фл. 1. Тароқ ёки бошқа бирор нарса билан соч, соқол ва шу кабиларнинг чигилини ёзмоқ, текисламоқ.

Шундан кейин сочларини бир томонга силлиқ тараган тилла тишли йигит қўл кўтарди. — Н. Аминов, Суварак

Отам ўйланиб қолди. Соқолини бармоқлари билан таради. — Ойдин, Садағанг бўлай, командир

Қоронғида сокин турган отнинг бўйнидан қучоқлади, бармоқлари билан ёлини таради. — Ойбек, Танланган асарлар

2. қ. х. Ариқ-жўякларга сувни бир меъёр-да тақсимлаб оқизмоқ, таратмоқ.

Жўяк олинган жойларда тажрибакор сувчилар чанқаган ғўзаларга сув тарардилар. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Шермат ота икки гектарлик картага сув тараб бўлди-да, эгатларни кўздан кечириб, ўқариқ бўйига чиқди. — Ҳ. Нуъмон, Фасллар

3. кўчма поет. Ёймоқ, сочмоқ.

Қорли тоғлар орқасидан Атлас сочин тараб қуёш, Гоҳ мўралаб, ўйнатар қош, Ханда сочар дудоғидан. — Ғайратий

от 1. айн. Томон 1-4.

У тараф. Бу тараф. Ҳар тараф.

Ўрданинг ташқариги қисмининг уч тарафи (жануб, шарқ, ғарб) биносиз, фақат қўрғон деворларининг зиналари эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Кундузи қум тарафдан илиқ, нафасни қайтарадиган шамол эсади. — С. Аҳмад, Уфқ

Ҳар икки тараф, ким ўзар ўйнагандек, оташ мақтовлар билан бир-бирини ўққа тутди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Шунинг учун бошқа ўйинларни қўя туриб, мажлиснинг энг қизиқ тарафи бўлиб саналган лапар айтишга кўчдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

ҳар икки тараф ўртасидаги вазият тобора кескинлашиб борарди. — К. Яшин, Ҳамза

Айтмади, сўрасам, гапни бошқа тарафга чалғитди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Курашувга, беллашувга, баҳслашувга хоҳиш билдирувчи шахс, талабгор.

Бирор шаҳарга келганида, унга [Қулмат қорага] тараф чиқмай қолса борми, бундай шаҳарнинг йигитлари йигит ҳисобланмасди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

Ишбоши: — Қани, тараф борми? — деб, полвонларни майдонга чақирганда, нима бўлди-ю, таваккал қилиб, ўрнимдан туриб кетдим. — П. Турсун, Ўқитувчи

3. фолк. Душман, ғаним.

Қашшоқларга бойлар кўп тараф бўлди. — Эргаш Жуманбулбул ўғли

Мен ўлмасам, тараф босмас изингни. — Юсуф ва Аҳмад

4. кўм. взф. (3-шахс эгалик ва чиқиш келишиги шаклида). Томонидан, жиҳатидан.

Ўз ёнларидан сарф қилиш учун ақчалари ёʻқ, ҳукумат тарафидан бериладиган овқатнинг салмоғи ёʻқ эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

от 1. Соч, соқолнинг тароқдан ўтказилиб силлиқланган ҳар бир тутами, қисми.

Бир тарам соч.

Сочингиз тарамлари ипакдан силлиқ. — Миртемир

2. кўчма Толаланиб, бўлакланиб, маржон каби оққан сув, кўз ёши ҳақида.

Хотинининг ҳар кўзидан етмиш тарам ёш тўкилиб, юз-гиналарига ёйилиб — Ойсулув

1. мап. Қалъа ва унинг дарвозаларини бузишда қўлланадиган, узун ёʻғон ходадан иборат, занжирга осиб боғланган қадимий ҳарбий қурол. Искандар усти ёпиқ, ғилдиракли таранлар ясаттирди. М. Осим, Аждодларимиз қиссаси

2. ҳарб. Душман самолёта, кемаси ёки танкига ўз самолёта, кемаси ёки танки билан зарба бериш

Ўкршрим тугади, самолётимни таранга олиб бормоқдаман — Газетадан

2. Тўлишиб силлиқ тортган, текис

Таранг сийналар қора кофтага сиғмай, қўш чўққига айланган — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Бир неча кун ичида Нодиржоннинг эти устухонига ёпишди, эти, таранг пешонасида ажитар пайдо бўлди — А. Муҳидсин, Чап чўнтак

3. кўчма Айрим сўзлар билан қўлланиб, нарса, ҳолат кабиларнинг юқори даражасини, сўнгги чегарасини билдиради

Унинг бутун вужуди ҳаяжон билан таранг тор-ттган эди — П. Қодиров, Уч илдиз

унинг уятчан кўзларига кўзи тушиб, таранг асаблари бирдан бўшашиб кетди. С — Нуров, Нарвон

Саломхонадаги таранг вазият бир оз юмшагандек бўлди — С. Сиёев, Ёруғлик

Ни-зомжон ана шу оилада, ҳамиша таранг рўзғор ичида ўсди — С. Аҳмад, Уфқ

тақл. с. Икки қуруқ нарсанинг бир-бирига қаттиқ урилишидан чиққан товушни билдиради.

Тарақ этиб эшикни ёпмоқ.

Хола тарақ этказиб, бўш челакни ерга қўйди. — Газетадан

сфт. 1. Қаттиқ тортилган, солқа ёки бурушиқ жойи қолдирилмасдан керилган.

Таранг тортилган арқон.

Нафиса кўрдики, ип жуда таранг тортилди, энди ширт этиб узилиб кетиши мумкин. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар

Бу тор, таранг кийимда унинг келишган қомати янада бўртиб турарди. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

2. Тўлишиб силлиқ тортган, текис.

Таранг сийналар қора кофтага сиғмай, қўш чўққига айланган. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Бир неча кун ичида Нодиржоннинг эти устухонига ёпишди, эти, таранг пешонасида ажинлар пайдо бўлди. — А. Муҳиддин, Чап чўнтак

3. кўчма Айрим сўзлар билан қўлланиб, нарса, ҳолат кабиларнинг юқори даражасини, сўнгги чегарасини билдиради.

Унинг бутун вужуди ҳаяжон билан таранг тортилган эди. — П. Қодиров, Уч илдиз

унинг уятчан кўзларига кўзи тушиб, таранг асаблари бирдан бўшашиб кетди. — С. Нуров, Нарвон

Саломхонадаги таранг вазият бир оз юмшагандек бўлди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Низомжон ана шу оилада, ҳамиша таранг рўз-ғор ичида ўсди. — С. Аҳмад, Уфқ