sft. 1. Geogr. Qattiq qatqaloq bilan qoplangan yer.
Tuya quvlasa, shudgorga qoch, Ilon quvlasa — taqirga.
Qum uyumlari orasida nuqul gildan hosil boʻlgan maydonlar uchraydi. Bunday joylar taqir deb ataladi. — Oʻzbekiston geografiyasi
Oqmagan daryoning nomidir taqir. — A. Oripov, Yillar armoni
2. sft. Giyoh oʻsmaydigan yoki deyarli oʻsmaydigan; yaydoq, yalangʻoch.
Toʻgʻri, olti-yetti yil ilgari bu joylar — Qarshi choʻli taqir yerdan farqi yoʻq edi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
3. sft. Oʻt-oʻlansiz, oʻt-oʻlani yerdan koʻrinmaydigan (oʻsmagan) darajada.
Qoʻnishdagi taqir yalanglikda kuni bilan toʻyib oʻtlagan qoʻy-echkilar kavsh qaytarib yotibdi. — S. Anorboyev, Oqsoy
4. sft. Sochi, juni, tuki yoʻq; tuksiz.
baʼzi oʻrtoqlarning aldamchiligini koʻrganda, taqir dahanimga soqol chiqib ketishiga oz qoldi. — Mushtum
Jamshid shundoq deraza tagida, taqir gilam ustida uxlab qoldi. — Sh. Xolmirzayev, Togʻlarga qor tushdi
5. sft. Koʻchma Hech narsa toʻshalmagan; yalangʻoch.
Taqir yerda uxlamoq.
Yoʻldosh aka taqir sholchaga, xuddi sakkiz qavat koʻrpachaga oʻtirganday, bamaylixotir yostanib oldi. — H. Nazir, Vasiyat
6. rvsh. Sira, aslo; mutlaqo, butunlay.
Bu ishdan taqir xabarim yoʻq.
[Nodira:] Uy anjomlarim, kiyimlarim koʻzimga taqir koʻrinmadi. Hamza, — Maysaraning ishi
— Koʻz tikib turgan yerlarimiz eski ariqdanki suv icholmaydi, yangi ariqdan taqir icholmaydi, yana azalgiday qaqrab yotaveradi, — dedi Xasan soʻfi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Mumkinmi, aytgin axir? Bu ish yaramas taqir. — Q. Muhammadiy
7. Sira qoldirmasdan, tozalab, qirtishlab; tozalangan.
Sochini taqir qirdirgan bir kishi sal jilmayib qarab turardi. — S. Anorboyev, Oqsoy
U kishi [boy] shoʻrvani pishiradi, lekin moyini suzib ichadi, goʻshtini yeydi, menga taqir suyak bilan bir kosa jirsiz suv keltiradi. — Oybek, Tanlangan asarlar
8. shv. Chala tugʻilgan chaqaloqning terisi.
- Taqiri chiqmoq Oʻt-oʻlani yeyilib tugab boʻlgan. Mol oralab ketgan angʻizlarning allaqachon taqiri chiqqan. — N. Qobil, Unutilgan sohillar