Қидирув

фл. 1. Зўрлик билан ёпирилиб тортиб олмоқ, олиб қўймоқ.

Қўқонни талаб, бизнинг устимизга қўшин тортиб келаётган Султон Аҳмад мирзо эса бизнинг подшомиз билан бир отадан бўлган оға-инилар. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Талашиб-тортишиб харид қилмоқ.

Янги китобни бирпасда талаб кетишди.

3. Кўп бўлиб, биргалашиб ташланмоқ, ёпишмоқ.

Арилар таламоқ.

Болалар бараварига Раҳимни талай бошлашди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

4. Киши ёки нарсага давомли (такрор-такрор) ҳужум қилмоқ, шу тарзда юлиб-юлқимоқ.

Ҳув анави ялангликка қаранглар! Унда одамзод суяги ётибди. Бечорани қашқир талаган бўлса керак. — Мирмуҳсин, Меъмор

5. кўчма с. т. Қаттиқ уришиб бермоқ, юлиб-юлқиб ёпишмоқ.

Кичкина бир қизчадан дакки еган аёл Эргашойни талаб берди. — Н. Сафаров, Олияхон Султонова

6. кўчма с. т. Таталамоқ, тирнамоқ, ғаш қилмоқ.

[Алишернинг] Кўнглини шубҳа, ғазаб, пушаймон ҳислари талар эди. — М. Осим, Зулмат ичра нур

от 1. Қатъият билан қилинган сўров, илтимос.

Лекин нима қилсин, раҳбарнинг буйруғи, талаби. — Ҳ. Шамс, Душман

Замира кўпчиликнинг талаби билан ўрнидан турар экан, қизил атлас кўйлагининг ранги юзига ургандай, қип-қизариб кетди. — П. Қодиров, Уч илдиз

2. Бажарилиши, бўлиши шарт ва тақозо этиладиган нарса (нарсалар).

Олий ўқув юртига кириш талаблари. Стандарт талабларига жавоб бермоқ.

Бироқ жангнинг энг масъулиятли пайтида устав талабини бажариш имкони бўлмади. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Мантиқ талаби шу эрур, шоҳим. — С. Сиёев, Ёруғлик

3. Эҳтиёж, истак.

Унинг талаби катта. Маданий молларга талаб кучаймоқда.

Ҳозирча у бу ҳужжат билан мамлакат талабини қондиришга — маориф фронтига боради — П. Турсун, Ўқитувчи

4. иқт. Харидор, истеъмолчининг бозор-да муайян товарларни, неъматларни сотиб олиш истаги.

Муайян товарга ёки товарлар тўпламига барча харидорлар билдирган талаб йиғиндиси бозор талаби дейилади. — Ўзме

5. с. т. Талабгор, хоҳловчи.

Талаб борми?У билан курашишга талаб чиқмади.

Кулич келиб ялаб-ялаб, Икки ёв урушга талаб. — Ширин билан Шакар

6. сфт. Отларга бирикиб, ўша отдан англашилган нарсани истайдиган, унга муҳтож, талабгор маъносини билдиради (Бундай бирикмаларнинг аксарияти қўшма сўзга айланган).

Сув талаб экинлар. Изоҳ талаб ибора. Чопиқ талаб ғўзалар.

Ўктамнинг қовжироқ лаблари чойталаб эди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Чунончи, Алпомиш, Манас —умр бўйи тирноқ кўрмай, фарзанд талаб бўлиб юрган чол ва кампирнинг ўғиллари. — Ғ. Саломов, Таржима назариясига кириш

от 1. эск. кт. Юз, чеҳра; қиёфа.

Оҳ торцам, сарғайди гулдайин талъат — Гулшанбоғ

Нечукким, менга нурли талъатинг жаннат билан тенгдир. — Э. Воҳидов

2. Талъат (эркаклар исми).

Анча, кўп, кўпгина.

Шу кўйи бошига тушган кулфатларни бир чеккадан айтишга чоғланди-ю, ташқаридан талай одамлар ўзларига боқиб туришганини кўрди. — Ш. Холмирзаев, Қил кўприк

Домла талай вақтгача ухлай олмади. — А. Қаҳҳор, Сароб

от Олий ёки ўрта махсус ўқув юрти ўқувчиси.

Мадраса талабалари “аъло”, авсат ва адно номи билан уч гуруҳга бўлинган эди. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари

Йигиталининг ҳамхонаси — ҳозир институт талабаси Ғолибжон уйга бориб келаман, деётгандай бўлувди. — Д. Нурий, Осмон устуни

Билим юрти талабаларининг ҳаёти ҳар томонлама сермазмун ўтмоқда. — Газетадан

от 1. Юқори даражали туғма қобилият; истеъдод.

Бировларга суйкалиб эмас ўз меҳнати, таланти билан обрў олиши керак. — Мирмуҳсин, Умид

Ноёб талант эгаси бўлган Юсуфжон қизиқ ўз халқининг азиз фарзандларидан биридир. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

2. Юксак қобилиятга, катта истеъдодга эга бўлган шахс.

Бизда яхши талантлар жуда кўп.

Абдулла Қодирий, Ғафур Ғулом, Абдулла Қаҳҳор каби туғма талантлардан ҳар қанча ўргансанг арзийди. — М. Жўра, Ноширнома

3. Юнонистон ва бошқалар айрим қадимги давлатларда оғирлик ва пул ўлчови бирлиги.

Қадимги Римдаги кумуш ёмбилар бир талант оғирлигида чиқарилган. — Фан ва турмуш