Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«SON» boʻyicha 457 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

108 ta
son

ot 1. Narsalarning qanchaligini, sanogʻini, adadini hisoblash uchun xizmat qiladigan vosita; matematik tushuncha.

Butun sonlar. Kasr sonlar. Sonlar nisbati. Sonlar nazariyasi.

Son tushunchasining rivojlanishiga oʻrta asr matematiklari ham katta hissa qoʻshdilar. — OʻzME

2. Raqam.

Bir soni. Yigirma besh soni.

3. Miqdor, sanoq; adad.

Kelayotgan ayollarning soni yoʻq. — Oybek, Tanlangan asarlar

Soʻnggi sirk, yil mobaynida respublikamizda ilmiy xodimlarning umumiy soni 103 marta., koʻpaydi. — Fan va turmush

4. Nomer; tartib nomeri.

Ikkinchi son oʻrta maktab.

Mulla Nasriddinning u sonini ochiq eslay olmasam ham, koʻrganligim xotiramda ravshan bor. — A. Qodiriy, Kichik asarlar

5. Predmetlarning miqdorini, son-sanogʻini va sanoq jihatidan tartibini bildiruvchi soʻz turkumi.

Sanoq sonlar. Tartib sonlar. Chama sonlar.

  • Son mingta Juda ham koʻp, necha-necha mingta. Yoshullini, marhuma Qurbonoy qizimizni maqtaganlar son mingta. Ularni soʻyaylik, mening oʻzimni maqtaganlar-chi? — M. M. Doʻst, Lolazor
  • Soni bor, salmogʻi yoʻq
  • Son kirdi (yoki tegdi) Durust boʻlib qoldi, tuzaldi. Unga hech son tegmaydi.[Qoʻchqorning] Qoʻpolliklari ham yoʻqolib boryapti. Kiyim-boshiga son kirib soldi. — A. Yoqubov, Sh. Shodiyev, Topilgan qiz
  • Songa qoʻshilmoq (yoki kirmoq) 1. Hisobga, qatorga kirmoq. Kimgaki boʻlmasa aql-u bilim yor, Qoʻshma uni odam soniga zinhor. — Fan va turmushSonsiz xotinning uyi songa kirmas. — Maqol[Oshno:] Bu yerlar ham songa kiradi, yashildan libos kiyadi, bogʻ-u boʻstonga aylanadi — M. M. Doʻst, Lolazor
  • Sondan chiqmoq 1. Hisobdan, qatordan, odamgarchilikdan chiqmoq. — Hadeb uyda oʻtiraverish ham odamni sondan chiqaradi, — dedi kampir Sanamga. — Sh. Xolmirzayev, ToʻlqinlarUrush hammani sondan chiqardi. — Yoshlik
Toʻliq maqola →
soʻnmoq

fl. 1. Yonmay, yorugʻ bermay qoʻymoq; oʻchmoq.

Uchqun yilt etib soʻndi. — Sharq yulduzi

Mushakning koʻk, sariq, qizil shuʼlalari tuproq uyumlarini, choyxona tomlarini uzoq yoritib turdi-da, keyin asta soʻndi. — S. Ahmad, Ufq

Domla soʻna boshlagan gulxanga oʻtin tashlay turib, unga sinovchan qarab qoʻydi-yu, atay yelka uchirdi. — M. Mansurov, Yombi

2. Yorugʻlik kuchi, darajasi pasayib, nursizlanib bormoq, xira tortmoq, xiralashmoq.

Chekina olmaydi devorda tasvir, Sekin soʻna boshlar devorda quyosh. — X. Davron, Qaqnus

Derazadan tushib turgan yorugʻlik asta-asta soʻnib, uy ichi qorongʻilashaverdi. — S. Ahmad, Hukm

3. Dastlabki kuchi, darajasi, shiddati pasaymoq, susaymoq; oʻchmoq.

Yurakdagi isyonkor tuygʻular asta-sekin soʻnib, xayolini allaqanday maʼyus oʻylar band etdi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Ilgarigidek yonishlar, talpinishlar, erkalashlar, hayajonlar soʻngandek — Mirmuhsin, Umid

4. Pasaymoq, kuchsizlanmoq (ovoz, tovush haqida).

Olam sukunatini ancha yiroqlashib ketgan poyezdning soʻnib boruvchi taraqa-turugʻidan boʻlak hech narsa buzmasdi. — M. Muhamedov, Qahramon izidan

Soʻnib qolgan kulgi yana olovlana boshladi. — P. Qodirov, Uch ildiz

  • Hayoti (yoki umri) soʻnmoq Oʻlmoq, vafot qilmoq.
Toʻliq maqola →
soʻng

sft. 1. Oxir, pirovard, nihoya.

Asarning boshi va soʻngi. Zoʻrlikning soʻngi — xoʻrlik. — Maqol

[Kumush] Soʻzining soʻngini aytolmadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Qushbegi maktubning soʻngrogʻiga kelib toʻxtadi-da, chaqirdi: — Pirmat, Pirmat! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Deydilar, fazoning chegarasi yoʻq, Milliard yulduzlarning soʻngi ham fazo. — A. Oripov, Yillar armoni

2. Oxirgi, soʻnggi.

Soʻng dafʼa. Soʻng bor.

3. Keyin, soʻngra.

Soʻng dardi yengillashdimi, qadamlari ildamlashdi. — Sharq yulduzi

Soʻzimiz tamom boʻlsin, soʻng borajakman. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

4. Bir nimadan keyin.

Bir ozdan soʻng.

Salomdan soʻng Ahmad toʻgʻri muddaoga oʻtdi. — F. Musajonov, Himmat

Ustod bir necha soniyalik mulohazalardan soʻng qatʼiyat ila oldinga yurib, ipni ushladi. — Fan va turmush

  • Soʻng soʻz Asar oxiridagi xotima; oxirgi soʻz.
Toʻliq maqola →
soʻniq

sft. 1. Oʻchgan, soʻngan, oʻchirilgan, oʻchiq.

Soʻniq pech.

2. Xira, nursiz.

Soʻniq yulduzlar.

Soʻniq koʻzlari moʻltirab turgan, har bir buyruqni soʻzsiz bajaruvchi yigit, qadam tashlashidan yosh juvonga oʻxshagan juldur paranjili ayolni saroy tomon boshladi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

3. Siniqqan, soʻlgʻin.

Soʻniq chehra.

Hafiza noumid uyga keldi. U soʻniq, kayfi past edi. — Mirmuhsin, Umid

Balki qarshingizga kelgandir munis Beva kelinchakning soʻniq ruxsori. — A. Oripov, Yillar armoni

4. Harorati, qoʻri ketgan; soʻngan.

Qalbi soʻniq kishilar.

5. Boʻgʻiq, hazin.

Soʻniq tovush.

— Hech qanday aybim yoʻq, hech narsa bilmayman, ogʻa, — dedi soʻniq ovoz bilan Abdusalomxoʻja. — J. Sharipov, Xorazm

  • Ruhi soʻniq yoki soʻniq ruh Ruhi tushgan, ruhi soʻlgʻin. Ruhi soʻniq kishidan putur ketar ishidan. — MaqolPaygʻamov xotinining soʻniq ruhi, sovuq qarashlarini Nusratbek sezganidan pinhona iztirob chekdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
Toʻliq maqola →
sonli

sft. 1. Biror son yoki sonlar bilan ifodalangan.

Sonli masshtab.

2. Maʼlum miqdordagi, maʼlum miqdorga ega.

Koʻp sonli talabalar jamoasi.

Maqsadimiz kam sonli xalqlar vakillari madaniyatini rivojlantirishga koʻmaklashishdir. — Gazetadan

3. Nomeri bor, nomerli.

Beshinchi sonli oʻrta maktab.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 108 →

Taʼriflar ichida

194 ta
necha

necha Son-miqdor haqida soʻroqni bildiradi; qancha? Kostyum necha soʻm turadi? Soat necha boʻldi? Zavodda necha yil ishladingiz? Bir necha odam. Bir necha vaqt. Fargʻonag

hisob

hisob Son, miqdorni belgilash uchun raqamlab atash; sanoq, sanash. Ogʻzaki hisob. Hisobda yanglishmoq. Yasovulboshi hisobidan yanglishmay, oʻlim kaltagini sanaydi. S. Siy

gulraʼno

gulraʼno ayn. Raʼno 1. Ularning [ammamning] uyidagi gullarning-ku son-sanogʻi yoʻq: gulbeor, gulraʼno, gulsapsar Gʻ. Gʻulom, Shum bola

bij-bij

bij-bij taql. s. Bijirlab, gʻimirlab yotgan, gʻij-gʻij; son-sanoqsiz (qurt-qumursqa va shu kabilar haqida). Ariqdagi suv bij-bij qurt.

jahon-jahon

jahon-jahon Juda koʻp, son-sanoqsiz, behisob. Partalarda oʻtirar oʻgʻil-qizlar yonma-yon, Kichkina yuraklarda orzular jahon-jahon. Yu, Hamdam

Hammasini koʻrish · 194 →

Ertaklar

102 ta
Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Aql bilan baxt
Xalq ogʻzaki ijodi

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Arab laqqi
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Attang
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda shahzoda oʻz sevgilisining "attang"ni topib kelish shartini bajarish uchun sarguzashtlarga duch keladi. U tushida koʻrgan cholning armonini roʻyobga

Hammasini koʻrish · 102 →

Sheva materiallari

52 ta
adamata // ädämätä
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · Odam Ato

Odam Ato (insoniyatning afsonaviy birinchi otasi)

adishak
Qashqadaryo viloyati · yovuz maxluq qiyofasidagi afsonaviy kuch

yovuz maxluq qiyofasidagi afsonaviy kuch

borbay
Qashqadaryo viloyati · son
chayir
Andijon viloyati · chaqqon

o‘zi kichkina bo‘lsa ham hamma ishni qila oladigan chaqqon, chapdast inson

Hammasini koʻrish · 52 →

Tashqi resurslar

1 ta